ANA YOL PORTALI

Cerrâhiyye

Nûreddin Cerrâhî'ye nispet edilen; İstanbul Karagümrük'teki âsitâne çevresinde teşekkül eden Halvetî-Ramazânî kolu.

Karagümrük Âsitânesi, silsile, evrâd ve musiki

Coğrafi köken: Karagümrük / İstanbul
Teşekkül: XVII-XVIII. yüzyıl
Bağlı kol: 0

İRŞAD ATLASI

Yolun canlı haritası

Pîrleri, halkaları, kolları ve coğrafî intikali aynı görünümde izleyin.

EL ELE, EL HAKK'ACerrâhiyye Atlası40 şahsiyet0 tarihî kol24 mekânAtlası aç →

GENEL BAKIŞ

Teşekkül ve pîr

Karagümrük merkezli irşadıyla Halvetiyye’nin Cerrâhiyye koluna adını veren pîr.

Muhammed Nûreddin Cerrâhî, yolun kendisine nispet edildiği başlıca pîrdir.

Tarihî gelişim ve usul

Cerrâhiyye, Halvetiyye’nin Ramazâniyye kolu içinde Muhammed Nûreddin Cerrâhî’ye nispet edilir. Karagümrük âsitânesi, günlük evrâd, devran, ilâhi, taç ve hırka erkânı yolun kurumsal hafızasını oluşturur. Nûreddin Cerrâhî’den önceki ortak Halvetî silsile, Cerrahîliğe mahsus sonraki postnişin zincirinden ayrılarak gösterilmelidir.

Coğrafya ve devam

Cerrâhiyye, xvıı-xvııı. yüzyıldan günümüze İstanbul merkezli; Anadolu, Balkanlar ve modern diaspora sahasında farklı irşad halkaları, tekkeler ve alt kollar meydana getirdi. Ana yolun ortak ilkeleriyle yerel kolların uygulamaları birbirine karıştırılmadan gösterilir.

Silsileyi okuma

Silsile, pîrden önceki mânevî nispetleri ve pîrden sonraki halife ağını birlikte kapsar. Geç menâkıbnâmelerdeki bağlar çağdaş tarih kaydı gibi sunulmaz; pîr, pîr-i sânî ve teşkilatlandırıcı isimler işlevlerine göre ayrılır.

Başvuru

TDV İslâm Ansiklopedisi: Cerrâhiyye

Silsile özeti

Cerrâhî silsilesi Hz. Ali, Hasan-ı Basrî, erken Bağdat sûfîleri, Sühreverdî ve Halvetî halkalar üzerinden Yahyâ-yı Şirvânî, Ahmed Şemseddin Marmaravî, Ramazan Mahfî ve Ali Alâeddin Köstendilli'ye; oradan Nûreddin Cerrâhî'ye ulaşır. Âsitâne postu daha sonra on yedi postnişinle İbrâhim Fahreddin Şevki Efendi'ye kadar takip edilir.

KARAGÜMRÜK · İSTANBUL · XVIII. YÜZYIL

Halvetî-Ramazânî terbiyeden İstanbul merkezli müstakil bir yol kimliğine

Muhammed Nûreddin Cerrâhî, Ali Alâeddin Köstendilli'nin irşadıyla Halvetiyye'nin Ahmediyye ve Ramazâniyye hattına bağlanır. Karagümrük'teki âsitâne çevresi ise pîrin ardından post, zikir, musiki, metin ve hizmet düzenini kendine özgü bir Cerrâhî kimliğine dönüştürdü.

Pîr: Muhammed Nûreddin Cerrâhî, ö. 1721
Doğrudan mürşid: Ali Alâeddin Köstendilli
Üst intikal: Halvetiyye, Ahmediyye, Ramazâniyye
Kurumsal merkez: Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi, Karagümrük

ÜÇ TARİHÎ KATMAN

Silsile, pîr ve post devamını birbirinden ayırmak

ORTAK TASAVVUF SİLSİLESİ

Erken zühd ve Bağdat halkaları

Hasan-ı Basrî, Habîb el-Acemî, Cüneyd ve Sühreverdî gibi isimler Cerrâhiyye'ye mahsus kol kurucuları değil, ortak mânevî aktarımın önceki halkalarıdır.

HALVETÎ İNTİKAL

Şirvan'dan Ramazâniyye'ye

Yahyâ Şirvânî, Ahmed Şemseddin Marmaravî, Ramazan Mahfî ve Köstendilli hattı pîre ulaşan yakın tarihî gövdedir.

CERRÂHÎ POSTU

Pîrden âsitâne devamına

Nûreddin Cerrâhî sonrasındaki postnişinler, ortak silsilenin önceki halkalarıyla aynı görev ve kurum türünde değildir.

USUL, ERKÂN VE SES

Zikir, musiki ve hizmet aynı meydan düzeninde

Cerrâhî terbiyesi yalnız devran veya ilâhi repertuvarıyla açıklanamaz. Evrâd, esmâ, sohbet, halvet, meydan görevi ve gündelik hizmet birlikte işler.

EVRÂD VE ESMÂ

Günün ritmini kurmak

Günlük okumalar ve isim zikri müridin seyrini düzenler; tertip ve izin aktarımı yazılı metin kadar şeyh rehberliğine bağlıdır.

CEHRÎ ZİKİR VE DEVRAN

Topluluk içinde dikkat

Ses ve hareket kendinde gösteri değildir. Meydan âdâbı, nefes, tempo ve görev dağılımı toplu zikrin disiplinini kurar.

İLÂHİ VE BESTE

Öğretinin ses hafızası

Nutuk ve ilâhiler kavramı ezgiyle taşır. Tekke repertuvarı ile konser icrası tarihî bağlam ve işlev bakımından ayrılır.

HALVET VE SOHBET

İçe çekilme ve geri dönüş

Halvet kalıcı toplumsal kopuş değil; sohbet, hizmet ve şehir hayatına daha dikkatli dönmenin eğitimidir.

MEYDAN HİZMETLERİ

Posttan zâkirbaşına görev

Postnişin, ser-tarîk, zâkirbaşı, türbedar ve başka görevler tek bir şeyhlik unvanı içinde eritilmez.

SOFRA VE MİSAFİRLİK

Âsitânenin gündelik yüzü

Yemek, temizlik, misafir ağırlama ve ortak emek mânevî terbiyenin maddî ve toplumsal alanıdır.

KARAGÜMRÜK ÂSİTÂNESİ

Mimari yapıdan daha geniş bir kurum hafızası

Âsitâne; pîr türbesi, tevhidhâne, harem ve selâmlık, mutfak, hazîre, post ve görev zincirini aynı merkezde buluşturur. Bugünkü yapı, XVIII. yüzyıldan kalan değişmez bir kabuk değil; onarım, kayıp, yeniden kullanım ve ihya katmanlarının bütünüdür.

Âsitâne dosyasını aç →

Âsitâne görevlerini doğru okumak

POSTNİŞİN

İrşad ve kurum sorumluluğu; silsile halkası olmakla idarî görevi aynı şey değildir.

SER-TARÎK

Meydan ve erkân düzeninde eğitim ve gözetim görevi; her dönemde aynı yetki sınırına sahip değildir.

ZÂKİRBAŞI

Zikir ve ilâhi icrasını yöneten musiki görevi; bestekârlık ve postnişinlikten ayrılır.

TÜRBE VE HAZÎRE HİZMETİ

Ziyaret, bakım ve pîr hafızasını taşıyan görev alanı.

MUTFAK VE SOFRA

Misafirlik, ikram ve gündelik emeğin kurumsal altyapısı.

KÂTİP VE METİN ÇEVRESİ

Silsile, evrâd, mecmua ve kurum kaydını yazılı hafızaya dönüştüren emek.

SİLSİLE-İ CERRÂHİYYE

Erken zühd halkalarından Karagümrük postuna 55 kayıt

Aktarım, kaynaklardaki tarih varyantları korunarak okunur. Nûreddin Cerrâhî'ye ulaşan ortak tasavvuf silsilesi ile pîrden sonraki âsitâne postu aynı tarihî ilişki sayılmaz.

Nübüvvet halkası

Hz. Muhammed Mustafa

v. 10/632 · Medine

Ehl-i beyt halkası

Hz. Ali el-Mürtezâ

v. 40/661 · Kûfe · Necef

Hasan-ı Basrî

v. 110/728 · Basra

Habîb-i Acemî

v. 130/748 · Basra

Dâvûd-i Tâî

v. 165/781 · Bağdat

Bağdat mektebi

Ma‘rûf-i Kerhî

v. 200/815-16 · Bağdat

Bağdat mektebi

Seriyyü's-Sakatî

v. 251/865 · Bağdat

Bağdat mektebi

Cüneyd-i Bağdâdî

v. 297/909-10 · Bağdat

Dînever hattı

Mimşâd Dîneverî

v. 299/911-12 · Dînever

Dînever hattı

Muhammed el-Bekrî

v. 427/1035-36 · Kudüs

Dînever hattı

Kadı Vahyüddin

v. 442 veya 452/1050-60

Dînever hattı

Ömer el-Bekrî

v. 487/1094 · Dînever

Sühreverdî halkası

Ebû Necîb es-Sühreverdî

v. 563/1168 · Bağdat

Sühreverdî halkası

Kutbüddin Ebherî

v. 622/1225 · Şam

Sühreverdî halkası

Rükneddin Sincâsî

v. 628/1230

Sühreverdî halkası

Şihâbüddin Tebrîzî

v. 702/1302

Halvetî öncesi

Cemâleddin Tüsterî

v. 700/1300 · Geylân

Halvetî öncesi

İbrâhim Zâhid Geylânî

v. 705/1305 · Lâhîcân

Halvetiyye ortak erken silsilesi

Ahî Muhammed Nûr el-Halvetî

v. 780/1378-79 · Hârizm · Herî

Ömer el-Halvetî

v. 800/1397

Halvetiyye ortak erken silsilesi

Ahî Mîrim Halvetî

v. 812/1409-10 (rivayet) · Şirvan · Melhem

İzzeddin Halvetî

v. 831/1427-28 · Merâga

Sadreddin Hıyâvî

v. 860/1456 · Şirvan

Seyyid Yahyâ Şirvânî

v. 869/1464 · Bakü

Muhammed Erzincânî

v. 869/1464 · Erzincan

İbrâhim Kâmil Kayserî

v. 860/1456 · Kayseri

Ahmediyye öncesi

Alâeddin Uşşâkî

v. 850/1446 · Uşak

Ahmed Şemseddin Marmaravî

v. 910/1504 · Manisa

Mehmed Kâsım Lârendevî

v. 941/1534 · İnegöl

Mehmed Muhyiddin Karahisârî

v. 994/1585

Ramazan Mahfî

v. 1025/1616 · İstanbul

Mestçi Ali Rûmî

v. 1030/1620 · Edirne

Mestçizâde İbrâhim Edirnevî

v. 1036/1626 · Edirne

Debbağ Fâzıl Ali Rûmî

v. 1065/1654 · Filibe

Ali Lofçavî

v. 1095/1683 · Lofça

Ali Alâeddin Köstendilli

v. 1143/1730 · Üsküdar

Pîr ve kurucu merkez

Muhammed Nûreddin Cerrâhî

d. 1089/1678 · v. 1133/1721 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Süleyman Veliyyüddin Efendi

d. 1084/1673 · v. 1158/1745 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Mehmed Hüsâmeddin Efendi

d. 1086/1675 · v. 1168/1755 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Sertarikzâde Mehmed Emin Efendi

d. 1098/1686 · v. 1172/1759 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Seyyid Abdülaziz Efendi

d. 1112/1700 · v. 1174/1761 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Yahyâ Şerefeddin Efendi

d. 1060/1650 · v. 1184/1770 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Abdüşşekûr Efendi

d. 1098/1686 · v. 1187/1773 · İstanbul

Âsitâne postnişini

İbrâhim Efendi

d. 1109/1697 · v. 1193/1779 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Moravî Mehmed Emin Efendi

d. 1143/1730 · v. 1209/1794 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Abdurrahman Hilmi Efendi

d. 1100/1688 · v. 1215/1800 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Mehmed Sâdık Efendi

d. 1151/1738 · v. 1215/1800 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Hâfız Mustafa Efendi

d. 1128/1715 · v. 1219/1804 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Kadı Emin Efendi

d. 1155/1742 · v. 1220/1805 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Mehmed Ârif Efendi

d. 1160/1747 · v. 1238/1822 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Abdülaziz Zihnî Efendi

d. 1213/1798 · v. 1270/1854 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Yahyâ Gālib Hayâtî Efendi

d. 1248/1832 · v. 1315/1897 · İstanbul

Âsitâne postnişini

Mehmed Rızâ Yaşar Efendi

d. 1262/1845 · v. 1331/1912 · İstanbul

18. Âsitâne postnişini

İbrâhim Fahreddin Şevki Efendi

d. 1886 · v. 1966 · İstanbul

Yakın dönem devamı

Muzaffer Ozak

d. 1916 · v. 1985 · İstanbul

Yakın dönem devamı

Sefer Dal

d. 1926 · v. 1999 · İstanbul

İRŞAD VE TEMSİL COĞRAFYASI

Âsitâneden modern dünyaya altı farklı bağlam

Karagümrük

Âsitâne ve pîr merkezi

Nûreddin Cerrâhî'nin irşadı, türbesi ve post zincirinin kurumsal odağı.

İstanbul tekkeleri

Şehir içi irşad ağı

Halifeler, zâkirbaşılar, türbedarlar ve farklı semt tekkeleriyle çoğalan görev dünyası.

Rumeli ve Balkanlar

Moravî ve bölgesel halkalar

Şeyh, aile, tekke ve göç ilişkileri üzerinden gelişen yerel Cerrâhî çevreleri.

Anadolu

Halife ve ziyaret dolaşımı

Şehirler arası sohbet, icazet, medfen ve tekke bağlantılarının farklı yoğunlukları.

Kuzey Amerika

Muzaffer Ozak sonrası açılım

Modern şehir, tercüme ve yeni topluluk bağlamında oluşan irşad çevreleri.

Avrupa ve modern diaspora

Çeviri ve yerel kurum

Klasik âsitâne düzeninin birebir kopyası olmayan çağdaş temsil ve eğitim biçimleri.

CERRÂHÎ ZAMAN NEHRİ

Pîrden post devamı ve modern açılıma

1792

Cerrâhî silsile ve post tarihi

Abdurrahman Hilmî'nin sertarîk oluşu

Mustafa Şevkî'nin ardından Moravî Mehmed Emin tarafından Cerrâhî Âsitânesi sertarîkliğine getirildi.

1794

Cerrâhî silsile ve post tarihi

Abdurrahman Hilmî'nin âsitâne postuna geçişi

Moravî Mehmed Emin'in ardından Cerrâhî Âsitânesi'nin onuncu postnişini oldu.

1800

Cerrâhî silsile ve post tarihi

Pîr Abdurrahman Hilmî'nin vefatı

Cerrâhî hafızasına göre pazartesi mukabelesinde Hayy zikri sürerken vefat etti. Hicrî yıl kaynak içinde 1211/1215 biçiminde ihtilaflıdır.

XX. YÜZYIL VE SONRASI

Tekke sonrası devamı klasik post düzeniyle özdeşleştirmemek

1925 sonrasında sohbet, yayın, musiki, dernek, vakıf ve uluslararası topluluk biçimleri öne çıktı. İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden, Muzaffer Ozak ve Sefer Dal çevreleri bu dönüşümün farklı eşikleridir; güncel temsil iddiaları tarih ve kurum kaydıyla ayrıca doğrulanır.

Sekiz seçilmiş aktarım şahsiyeti

PÎRNûreddin Cerrâhî (Muhammed Nûreddin)Nûreddin Cerrâhî (İstanbul – 9 Zilhicce 1133/1 Ekim 1721); Halvetiyye-Ramazâniyye'nin Cerrâhiyye kolunun pîri . Mısır kadılığına giderken vedalaşmak için uğradığı te MÜRŞİDAli Alâeddin KöstendilliAli Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden; Nûreddin Cerrâhî ile POST, ESER VE AKTARIMSüleyman Veliyyüddin EfendiŞeyh Süleymân Veliyyüddîn Efendi Vâris-i esrâr-ı tarîkat Şeyh Süleymân Veliyyüddîn Efendi, Hz. Pîr’in şeyhi tarafından kendisine devr olunan ve ikmâl-i sülûku emr ed POST, ESER VE AKTARIMSertarîkzâde Mehmed Emin EfendiSertarîkzâde Mehmed Emin Efendi (1687–1759), Nûreddin Cerrâhî’nin üçüncü halifesi; Kumrulu, Otlukçu, Pazar ve Rumelihisarı çevrelerinde eğitim, irşad ve âyin hizmeti POST, ESER VE AKTARIMPîr Abdurrahman Hilmî Efendi el-CerrâhîPîr Abdurrahman Hilmî Efendi (1100/1688-89–1215/1800 çevresi), Süleyman Veliyyüddin ile Mehmed Hüsâmeddin Merdî irşad hatlarını şahsında birleştiren; türbedarlık ve POST, ESER VE AKTARIMSeyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî ErendenSeyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke arşivini ve erkânını Envâr ile Tabakāt’ta kayda geçiren, âsitâneyi POST, ESER VE AKTARIMMuzaffer OzakMuzaffer Ozak (1916, İstanbul – 13 Şubat 1985); vâiz, sahaf ve Halvetî-Cerrâhî şeyhi. Sahaflar Çarşısı'ndaki dükkânını bir sohbet meclisine çevirmiş, Cerrâhiyye'yi A POST, ESER VE AKTARIMSefer DalSafer Dal (1926, İstanbul – 21 Şubat 1999); Halvetî-Cerrâhî şeyhi, Nûreddin Cerrâhî Tekkesi'nin yirminci postnişini . Şiirlerinde “Muhibbî” mahlasını kullanır. Kaybo

Âsitâne, tekke, türbe ve hazîre kayıtları

Doğrudan bağlı seçki gösteriliyor; geniş İstanbul arşivi harita ve mekân dizininde sürüyor.

Bağdat / tekkeBağdat'taki tekkesiBağdat'ta bir tekkede şeyhlik yapmıştır; yeğeni Ebü'n-Necîb es-Sühreverdî'ye sûfî hırkasını burada bulunduğu sırada giydirmiştir. Tekkenin adı kaynakt İstanbul / meşihat yeriDurmuş Dede TekkesiEline geçerek Cerrâhiyye'ye bağlanan tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Sâdık Efendi : Mehmed Sâdık Efendi (1738–1800), Sertarîkzâ Kirmanşah / doğum yeri ve medfeniDîneverDoğduğu, ilim tahsil ettiği ve 299/911-12'de vefat ettiği şehir. Ortaçağ'ın önemli bir Cibâl merkeziyken sonradan harabeye dönmüştür. Konum yaklaşıktı Edirne / irşad yeri ve vefatEdirneBabasıyla birlikte Ramazâniyye'yi yaydığı, nisbesini aldığı ve Cerrâhî silsilenâmesine göre 1036/1626'da vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Mes Edirne / irşad yeri ve vefatEdirneRamazâniyye'yi yaydığı ve nisbesini aldığı şehir; Cerrâhî silsilenâmesine göre 1030/1620'de burada vefat etmiştir. Oğlu Mestçizâde İbrâhim de aynı nis Kayseri / medfeni (silsilenâme)KayseriNisbesini aldığı ve Cerrâhî silsilenâmesine göre 860/1456'da vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kay Kudüs / medfeniKudüsCerrâhî silsilenâmesine göre 427/1035'te vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bekrî : Muhammed el-Bekrî (ö. 380/990), Kudüs’te doğan,Üsküdar, İstanbul / medfenKöstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe)Toygar tepesi Selâmi Ali mahallesindeki yıkık tekkenin yan tarafında, Kâtibim Aziz Bey sokağı ile Ethem Ağa sokağının birleştiği yerdedir. Sol yanında

YOLUN MADDÎ KÜLTÜRÜ

Tâc, gül, hırka, meydan ve musiki mecmuası

TÂC-I ŞERİF

Cerrâhî gülü ve şube kimliği

Halvetî dört terkli gövde, düğme, dal, destar ve Cerrâhî gülüyle farklılaşır; biçim tek başına nesnenin tarih ve aidiyetini kesinleştirmez.

HIRKA VE POST

Yetki ile temsil nesneleri

Hırka, post, seccade ve kemer farklı görev ve intikal anlamları taşıyabilir; müze kataloğu kullanım tarihinin tamamı değildir.

MEYDAN EŞYASI

Nevbe, kudüm ve çerağ

Ses, ışık ve mekân nesneleri erkân içinde işlev kazanır; kullanımdan koparıldığında yalnız dekoratif simge gibi okunmamalıdır.

YAZMA VE MECMUA

Evrâd, nutuk ve repertuvar

Silsilenâme, evrâd, ilâhi mecmuası ve nota defteri metin ile icra hafızasını farklı biçimlerde taşır.

ANA KAYNAKLAR

Silsile, şahsiyet dosyaları, menâkıb ve kurum kaydı birlikte

Derleme silsilenâme / DOCX

Silsile-i Cerrâhiyye

Hz. Peygamber'den Sefer Dal'a uzanan 55 halkalık tertip. Aynı adla verilen ikinci DOCX dosyası birebir kopyadır; tarihler kaynak yazımı korunarak denetlenmiştir.

Dijital arşiv / ZIP

Cerrâhiyye Silsile Kişi Dosyaları

Erken Halvetî ve Cerrâhî öncüllerine ait 60 tekil belge ile 202 tarama görseli. Yinelenen klasörler tekilleştirilmiş; OCR metinleri tarihî iddiaların tek kaynağı olarak kullanılmamıştır.

Metin neşri / tabakat

Envâr-ı Hazret-i Pîr Nûreddîn Cerrâhî ve Tabakāt-ı Cerrâhiyye

İbrâhim Fahreddin Şevki Efendi'nin Cerrâhî âdâbı, erkânı, Nûreddin Cerrâhî ve on yedi sonraki postnişine dair eseri; biyografi, eser, merasim ve gelenek içi anlatılar ayrı katmanlarda kullanılmıştır.

SEFÎNE-İ EVLİYÂ’DAN ŞAHSİYETLER

Bu yolun kişi dosyalarına doğrudan geçin

Sefîne’den süzülen hayat, menkıbe, eser ve ilişki bilgileri ayrı bir kaynak menüsünde tekrarlanmıyor; her şahsiyetin kendi dosyasında birleştiriliyor.

ŞAHSİYET DOSYASIHabîb el-AcemîHabîb el-Acemî (ö. 130/747-48 [?]), Hasan-ı Basrî çevresinde yetişen İran asıllı Basralı zâhid, güvenilir hadis râvisi ve sonraki tarikat silsilelerinin önemli halkasıdır.→ŞAHSİYET DOSYASIDâvûd et-TâîEbû Süleyman Dâvûd b. Nusayr et-Tâî, Ebû Hanîfe’nin çevresinde fıkıh ve hadis tahsil ettikten sonra zühd, murakabe ve mürüvvet merkezli bir hayatı seçen; Ma‘rûf-i Kerhî üzerinden klasik tasavvuf silsilelerini etkileyen Kûfeli âlim ve zâhiddir.→ŞAHSİYET DOSYASIMa‘rûf-i KerhîMa'rûf-i Kerhî (ö. 200-204 / 815-820, Bağdat); Iraklı zâhid ve sûfî. Kādiriyye'den Bektaşiyye'ye kadar Sünnî ve Şiî birçok tarikatın silsilesi onunla devam eder ; kabri asırlarca şifa umulan bir ziyaretgâh olmuştur.→ŞAHSİYET DOSYASICüneyd-i BağdâdîEbü’l-Kāsım Cüneyd b. Muhammed el-Hazzâz el-Kavârîrî (ö. 297/909), fıkıh ve hadis tahsilini tevhid, fenâ, bekā, sahv ve temkin diliyle birleştiren; Bağdat sûfîliğinin ölçü kabul edilen büyük temsilcisidir.→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Yûnus-ı Bahrî EfendiŞeyh Yûnus-ı Bahrî Efendi Zamânımızda İstanbul’da bulunan bu zât-ı şerîf herkesin nazar-ı dikkatini celb eder. Uzun boylu, beyaz sakallı, nûr yüzlü, siyah cübbeli, siyah amâmeyi hâvî Halvetî taclı bir pîr-i nûrânîdir. 1260/(1844) senesinde Köstendil’de Kalem Abdullâh Efendi sulbünden dünyâya gelmiştir. Ümmî-i âlimdir. Köstendil’de kibâr-ı meşâyıh-ı Ramazâniyye-i Halvetiyye’den ve veliyy-i kâmil Müderris Baba sülâlesinden Şeyh Ali…→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Abdullah b. Fâzıl Ali EfendiAbdullah b. Fâzıl Ali Efendi, Sefîne-i Evliyâ’nın kısa kaydına göre Nûreddîn-i Cerrâhî ser-tarîkıydı ve Eyüp’teki Şeyh Râşid Efendi Dergâhı’na defnedildi.→ŞAHSİYET DOSYASIHasan Burhâneddin CihângîrîHasan Burhâneddin Cihangîrî (Harput – Rebîülâhir 1074 / Kasım 1663, İstanbul); Halvetiyye-Ramazâniyye şeyhi, Cihangîriyye kolunun kurucusu . Cihangir Camii'ndeki tekkesinde elli iki yıl irşad etti; “Cihangir usulü tevhid” zikrini bir gemi tayfasının sesinden çıkarmıştır.→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Rızâ EfendiŞeyh Rızâ Efendi (ö. 1830–31), Cihângîr Dergâhı’nda 1828–29’dan itibaren iki yıl meşihat hizmetinde bulunan Halvetî şeyhidir; Merkez Efendi hazîresinde Niyâzî-i Mısrî’nin kardeşinin kabri yakınına defnedilmiştir.→ŞAHSİYET DOSYASIŞuhûdî Şeyh Muhammed EfendiŞuhûdî Şeyh Muhammed Efendi (ö. 1714); Cerrâhî şeyhi. Köstendilli Ali Alâeddin'in halifesi olarak kaydedilen “Bursalı Şühûdî Mehmed Efendi” ile karıştırılmamalıdır — TDV o kaydı tarih bakımından imkânsız bulur.→ŞAHSİYET DOSYASISüleyman Veliyyüddin EfendiŞeyh Süleymân Veliyyüddîn Efendi Vâris-i esrâr-ı tarîkat Şeyh Süleymân Veliyyüddîn Efendi, Hz. Pîr’in şeyhi tarafından kendisine devr olunan ve ikmâl-i sülûku emr edilen zevât-ı kirâmdandır. İstanbulludur. 1084/(1673) senesinde dünyâya kadem basıp 1108/(1696-97)’de yirmiiki21 yaşında Köstendilli Ali Efendi’ye intisâb eylemiş, 1115/(1703-04)’te Hz. Nûreddîn tarafından istihlâf olunmuş olduğu gibi, 1133 senesi Zi'l-ka’desi ibtidâsı…→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Muhammed Sâdık EfendiŞeyh Muhammed Sâdık Efendi (ö. 1801), Eğribozlu Şeyh Muhammed Efendi’den tarikat alan ve Cerrâhiyye Âsitânesi’nde sekiz ay postnişinlik yapan Cerrâhî şeyhidir.→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Seyyid Abdülazîz Zihnî EfendiŞeyh Seyyid Abdülazîz Zihnî Efendi (1213/1798-99–22 Şevval 1270/18 Temmuz 1854), Mehmed Ârif Dede’nin yeğeni ve halifesi; 1822’den vefatına kadar Cerrâhî Âsitânesi postunda hizmet eden, Üsküdar’dan İstanbul ve Ezine’ye uzanan irşad ağı kuran âlim, hattat ve şairdir.→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Muhammed Ziyâeddîn Yaşar EfendiŞeyh Muhammed Ziyâeddîn Yaşar Efendi Abdülazîz Efendi-zâdedir. Yahyâ Gâlib Efendi’nin birâderi ve halîfesidir. Onbeş sene kadar icrâ-yı meşîhat edip, terk-i âlem-i nâsût eyledi. Birâderinin yanında medfûndur. Safvet-i kalbe mâlik kendi hâlinde bir zât idi. (Kuddise sırruhû). Şeyh Fahreddîn Efendi Verilen ibârenin hesaplanmasından 1273 çıkmaktadır. (H) Rızâeddîn Efendi-zâdedir ve ondan müstahleftir. Pederinin irtihâlinde câ- nişîni…→ŞAHSİYET DOSYASISeyyid Mustafa Yıldız EfendiŞeyh Seyyid Mustafa Yıldız Efendi Köstendilli Ali Efendi hulefâsındandır. Gerezelidir, orada dergâhı var imiş. Sultan Mahmûd-ı evvelin devrinde İstanbul’a gelerek Sarây-ı Humâyûn’da müsâfir olmuş idi. Bu sırada Şeyh Nasrullah Efendi isminde bir zâtı rü’yâsında görür ve devr-i Fâtih’ten beri medfûn olduğu mahallin mürûr-ı zamân ile ma’rûz-ı tecâvüz olarak elyevm mezbele-gâh bulunduğundan, bundan tahlîsı teklîf eder. O da Bahçekapısı’nda…→ŞAHSİYET DOSYASIŞeyh Şâkir Muhammed EfendiŞâkir Muhammed Efendi, Fâtih’teki Nişânî Muhammed Paşa Zâviyesi’nde şeyhlik yapan; etvâr-ı seb‘aya dair risalesi ve Dîvânı bulunan Cerrâhî şeyhidir.→

Sayfanın başına dön ↑