Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
- Allah’a ibadet ve bu yolla yaklaşmak için belli zamanlarda yapılması gereken dua ve zikirler. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin değişik zamanlarda ve tarzda Allah’ı zikretmeleri ve teşbih duası yapmaları tavsiye edilmekle beraber bu terim farkh ifade edilmiş; ibadet etme olarak kaydedilmiştir. Hz. Peygamber ise sürekli zikir ve dua etmekle Müslümanlara örnek olmuş; hatta bunu hadisçiler O’nun sünnetleri arasında sayarak “Amelü’l-yevm ve’l-leyle” başlıklı bu konuları içeren kitaplar kaleme almışlardır. Ayrıca 219 evvâbîn namazı Buhârî ve Müslim olmak üzere sahih hadis kitaplan, dua ve zikir konusunda başlı başına müstakil bölümler ayırmışlardır.
- tas. Tasavvuf ehli bu sözü, her gün okunan belli başh ayetler ve dualar karşılığmda kullanmışlar; bunlara bir de nafile namazlar ile tefekkür ve vecde gelme sonucu ağlamayı da eklemişlerdir. Ancak zaman içinde her tarikatın kendi bünyesi içinde farkh “evrâd” usulleri oluşmuştur. Bunlar ayrı ayrı kitap hâline getirilerek elden ele dolaşmıştır.
Dinî Terimler Sözlüğü
Îtiyâd ve vazîfe olarak devamlı yapılan ibâdet, tesbih ve duâlar. Vird kelimesinin çoğuludur. (Bkz. Vird)
Tasavvuf Sözlüğü
Arapça, virdler demektir. Her vakit dil ve ağızda dolaşan söz. Tarikatların pirleri veya onlardan sonra gelen şeyhler tarafından düzenlenen virdler, müridler tarafından belli bir zamanda belli bir sayıda, bireysel veya toplu olarak çekilir.Ummasın levh-i icabette makâm-ı rağbet Etmiyen namını dibâce-i zikr ü evrâd.Nâbî