tarikat.org01
İlk Zühd Hareketleri
Erken İslam toplumunda ibadet, takvâ ve dünyaya karşı ölçülü mesafe vurgusuyla belirginleşen zühd çevreleri.
TASAVVUFUN TARİHÎ VE COĞRAFÎ HAFIZASI
Zaman akar.
Yollar dallanır.
Yolları, şahsiyetleri, mekânları ve kavramları; mânevî silsile ile tarihî etkiyi birbirine karıştırmadan izleyen yaşayan bir dijital arşiv.
02
Tarikatların Teşekkülü
Tasavvuf çevrelerinin kurumsal yapılara, eğitim usullerine ve kalıcı adlandırmalara kavuşmaya başladığı dönem.
03
Anadolu'da Yayılış
Farklı tasavvuf yollarının Anadolu şehirleri, zaviyeleri ve kültür çevreleri içinde yaygınlaşması.
YAŞAYAN ARŞİV
Biriken bilgi,
birbirine bağlı.
Yeni bir şahsiyet, yol veya mekân eklendiğinde atlaslar, dizinler ve ilişkili sayfalar aynı veri omurgasından güncellenir.
ARŞİVİN OMURGASI
Yollar
Ana yollar teşekkül sırasına ve tarihî bağlamlarına göre; alt kollar ise kendi soy ağacı içinde açılır.
01MelâmîlikNîşâburIX. yüzyıl↗02YeseviyyeYesi / TürkistanXII. yüzyıl↗03KadiriyyeBağdatXII. yüzyıl↗04RifâiyyeÜmmüabîde / IrakXII. yüzyıl↗05Medyeniyye (Şuaybiyye)Bicâye ve Tilimsân çevresi, MağribXII. yüzyıl↗06ÇiştiyyeÇişt; Ecmîr ve DelhiXII-XIII. yüzyıllar↗07KübreviyyeHârizmXII-XIII. yüzyıl↗08SühreverdiyyeBağdatXII-XIII. yüzyıl↗
Bütün yollar ve kollar →MEKÂNLAR ATLASI
Hafıza,
bir yerde iz bırakır.
3.446 tekke, dergâh, türbe, âsitâne ve tarihî merkez kaydı; doğruluk seviyeleri korunarak coğrafyaya bağlanıyor.
ARŞİVDEN BİR MEKÂNdoğum yeri
Safranbolu
9 Kasım 1866'da doğduğu şehir; babası Kayıkçızâde Mustafa Sâdık Efendi'dir.
Mekân dosyasını aç →PÎRLER LİSTESİNDEN · DEĞİŞEN SEÇKİ
Yolları kuran isimler.
1737–1815
Seyyid Ahmed et-Ticânî
1150/1737’de Aynimâzî’de doğan Seyyid Ahmed et-Ticânî, Mâlikî ilimleri ve farklı tasavvuf icâzetleriyle yetişti; 1196/1782’de Sîdîebîsemgūn’da müstakil Ticâniyye yolunu teşekkül ettirdi ve Fas’tan Kuzey ile Batı Afrika’ya uzanan kalıcı bir irşad ağı kurdu.
Kişi dosyasını aç →1142–1236Muînüddin Hasan Çiştî
Köken ve eğitim Muînüddin Hasan Çiştî'nin doğum yeri ve erken hayatı hakkındaki rivayetler farklıdır. Horasan ve Mâverâünnehir ilim çevrelerini dolaştığı, Osman Hârûnî'nin hizmetinde tasavvuf eğitimi aldığı kabul edilir. Ecmîr'e yerleşme Kuzey Hindistan'a gelerek Ecmîr'de irşad…
Kişi dosyasını aç →1475İbrâhim el-Metbûlî
İbrâhim el-Metbûlî (ö. 880/1475), XV. yüzyıl Mısır'ında Bedeviyye çevresinden doğan Metbûliyye kolunun pîri; Ali el-Havvâs ve Abdülvehhâb eş-Şa‘rânî'ye uzanan aktarım hattının başlıca halkasıdır.
Kişi dosyasını aç →KAVRAMLAR ARŞİVİ
Silsile
Mânevî eğitim ve icâzet bağının önceki mürşidlere ulaştığını ifade eden zincir.
Maddenin tamamını oku →METİN VE EMANET
Geleneğin sesi,
sözü ve eşyası.
DÎVÂNLARŞiirin içinden tasavvuf
Yunus Emre, Niyâzî-i Mısrî, Eşrefoğlu Rûmî ve Vâhib Ümmî metinleri.
DERVİŞ ÇEYİZİTaç, hırka ve tarikat eşyalarıMüze ve arşiv kayıtlarından açıklamalı, tasnifli görsel koleksiyon.
KAYNAK HAFIZASIEserler ve araştırmalarMonografiler, klasikler, tezler, divanlar ve süreli yayınlar.
EDİTORYAL İLKE
Gelenek anlatılır;
tarih ile karıştırılmaz.
Tarihî kayıt, mânevî silsile, menkıbe ve gelenek içi anlatı ayrı katmanlarda tutulur. Kaynak farklılıkları gizlenmez; kesin olmayan bilgi kesinmiş gibi sunulmaz.
Nasıl çalıştığımızı okuyun