HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve çevresi
Hamdûn el-Kassâr
Nişâbur’da hadis ve fıkıh tahsil etti; Ebû Türâb en-Nahşebî ve Selmân-ı Bârûsî gibi sûfîlerle görüştü. Geçimini helâl kazançla sürdürmesi ve dış görünüş üzerinden mânevî üstünlük iddiasına karşı çıkmasıyla tanındı.
Melâmet anlayışı
Ona göre nefs, yaptığı iyiliği sahiplenerek kendine pay çıkarır; sâlik bu gizli iddiayı sürekli sorgulamalıdır. İbadeti halka göstermekten, özel kıyafet ve tavırla saygınlık toplamaktan sakınmak gerekir. Kusuru önce kendinde aramak ve başkasını yargılamamak öğretisinin merkezindedir.
Tesiri
Hamdûn’un sözleri Sülemî’nin Risâletü’l-Melâmetiyyesi ve tabakat eserleri vasıtasıyla sonraki Melâmî düşünceyi etkiledi. Onun çevresi kurumsal bir tarikat değil, Nişâbur zühd ve ahlâk hareketi içinde gelişen bir tavır olarak değerlendirilmelidir.