Ara
Menü

Derviş Çeyizi

Tâc, hırka, keşkül ve merasim eşyaları; kaynak, işlev ve yol bağlantılarıyla birlikte.

Kādiriyye-Eşrefiyye tâc-ı şerifi ayrıntısı
Kādiriyye-Eşrefiyye tâc-ı şerifi

Nesne, yalnız biçimiyle okunmaz

Her kayıt, mümkün olduğunda müze kataloğu, tarikat nispeti, kol, malzeme ve kullanım bağlamıyla birlikte sunulur. Benzer biçimler kesin aidiyet sayılmaz.

Kayıt
46
Nesne grubu
22
Bağlı yol
10
46görünen kayıt
Tâc-ı şerif

Halvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi

Yeşil kubbeli, dört terkli ve yirmi dallı tâc. Kubbe merkezinde beyaz düğme, lengerinde siyah destar ve üstten sarkıtılmış taylasan bulunur.

Tâc-ı şerif

Halvetiyye-Şâbâniyye tâc-ı şerifi

Dört terkli, kırk dallı yeşil kubbe. Terk ve dallar beyaz suzeni dikişle ayrılmış, merkezde sekiz dilimli halka işlenmiştir.

Tâc-ı şerif

Halvetiyye-Sünbüliyye tâc-ı şerifi

Sünbüliyye koluna bağlanan dört terkli kırk dallı tâc. Eserin biçim ve malzeme özellikleri XIX. yüzyıla tarihlendirilir.

Tâc-ı şerif

Kādiriyye-Resmiyye tâc-ı şerifi

Sekiz terkli, mavi kadife kubbeli ve merkezinde gül mühür bulunan Kādirî tâcı. Değerlendirme bölümünde Resmiyye koluna ve XIX. yüzyıla bağlanır.

Tâc-ı şerif

Kādiriyye-Eşrefiyye tâc-ı şerifi

Beyaz, yedi terkli kubbe; yeşil Cüneydî destar ve sırmalı taylasan. Eşrefiyye koluna nispet edilen örnek XIX. yüzyıla tarihlendirilir.

Tâc-ı şerif

Kādiriyye-Özbekiyye bedâheli tâc

Dört terkli kubbesi stilize geometrik bedâhe işlemeleriyle kaplı Kādirî tâcı. Değerlendirme bölümünde Özbekiyye grubuna alınır.

Tâc-ı şerif

Rifâiyye on iki terkli tâc-ı şerifi

On iki terkli, keçe kaplı Rifâî tâcı. Kubbe merkezindeki düğme, Cüneydî destar ve taylasan eserin ayırt edici parçalarıdır.

Tâc-ı şerif

Sa‘diyye yedi terkli tâc-ı şerifi

Sa‘diyye'ye bağlanan yedi terkli tâc. Kubbe, düğme, destar ve taylasan ilişkisi katalog ve değerlendirme bölümlerinde birlikte açıklanır.

Tâc-ı şerif

Celvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi

On üç terkli Celvetî tâcı. Kubbe merkezindeki düğme, Cüneydî destar ve üstten sarkan taylasanla tanımlanır.

Tâc-ı şerif

Bektaşiyye on iki terkli tâc

On iki terkli Bektaşî tâcı. Kitap, tepedeki teslim taşının müze sergilemesi sırasında sonradan eklendiğini özellikle kaydeder.

Tâc-ı şerif

Bayramiyye-Himmetiyye tâcı

Terksiz Himmetiyye tâcı. Müze kaydında Himmetzâde Dergâhı'nın son şeyhi Tâhir Himmetoğlu ile ilişkilendirilir.

Tâc-ı şerif

Nakşibendiyye bedâheli tâc-ı şerifi

Dört terkli, müjganlı ve stilize geometrik bedâhe işlemeli Nakşibendî tâcı. Kubbe merkezinde gül mühür bulunmaz.

Tâc-ı şerif

Bedeviyye on iki terkli tâc-ı şerifi

On iki terkli, kırmızı kubbeli Bedevî tâcı. Merkezindeki kırmızı düğme, Cüneydî destar ve taylasan katalogda kaydedilir.

Sikke

Ahmed Celâleddin Dede'nin destarlı sikkesi

Galata Mevlevîhânesi'nin son şeyhi Ahmed Celâleddin Efendi'ye ait destarlı sikke. XIX. yüzyıl sonu ile XX. yüzyıl başına tarihlendirilir.

Gül mühür

Rifâiyye gül mührü

Rifâiyye'ye ait, arakıyye ve tâc tepelerinde kullanılan gül mühür örneği. İşleme, tarikat başlığının sembolik merkezini oluşturur.

Gül mühür

Kādiriyye-Rûmiyye gül mührü

Kādiriyye'nin Rûmiyye koluna ait gül mühür. Kitap motifi tâc, mezar taşı, mimari ve sanduka örtüsü örnekleriyle birlikte değerlendirir.

Alem

Pençe biçimli tekke alemi

El biçimi, özellikle ehl-i beyt ve pençe-i âl-i abâ remizleriyle ilişkilendirilen alem tiplerinden biridir. Belirli bir tarikat nispeti, kitâbe veya katalog kaydı bulunmadan kesinleştirilmemiştir.

Genel tekke kültürü
Alem

Hilâlli ve yazılı tekke alemi

Hilâl ve istifli yazı bezemesi taşıyan metal alem. Tekke eşyasında alem; sancak, makam ve aidiyet işareti olarak farklı biçimlerde kullanılmıştır.

Genel tekke kültürü
Alem

Tekke alemleri topluluğu

Farklı remiz, yazı ve tepelik biçimlerini bir arada gösteren alem grubu. Görsel, tek bir standart yerine zengin bir biçim repertuvarı bulunduğunu gösterir.

Genel tekke kültürü
Keşkül

Metal keşkül

Derviş çeyizinin en tanınan parçalarından keşkül. Seyahat, fakr ve terk fikriyle ilişkilendirilse de her örneğin işlevi ve kullanıcısı ayrıca belgelenmelidir.

Genel tekke kültürü
Keşkül

Keşkül biçimleri

Keşkülün askılı ve elde taşınan biçimlerini gösteren eski bir tasvir. Çizimdeki adlandırmalar, nesnenin biçim çeşitliliğini okumaya yardımcı olur.

Genel tekke kültürü
Nefir

Boynuzdan nefirler

Boynuz gövdesiyle yapılan nefirlere ait bir grup. Derviş ve seyyah donanımında haber verme, çağrı ve sembolik temsil işlevleriyle anılır.

Genel tekke kültürü
Nefir

Askılı nefir

Bir müze teşhirinde askılı biçimde sergilenen boynuz nefir. Teşhir etiketi bu arşiv kopyasında okunamadığı için tarih ve nispet açık bırakılmıştır.

Genel tekke kültürü
Teber

Teberler

Derviş ikonografisinde ve seyyah çeyizinde görülen farklı ağız biçimlerine sahip teberler. Nesne tipi tanımlanmış, tarihlendirme yapılmamıştır.

Genel tekke kültürü
Teber

Teber biçimleri çizelgesi

Teber, asa ve ilişkili seyyah aletlerinin biçimlerini karşılaştırmalı gösteren eski bir görsel kayıt.

Genel tekke kültürü
Mütteka

Mütteka

Uzun süreli oturuş ve murakabe sırasında bedeni desteklemek üzere kullanılan, üst kısmı dayanaklı metal mütteka.

Genel tekke kültürü
Mütteka

Mütteka ve asa biçimleri

Mütteka, asa ve benzeri dayanakların biçim çeşitliliğini bir arada gösteren tasvir.

Genel tekke kültürü
Burhan aletleri

Burhan aletleri grubu

Rifâî gelenek çevrelerinde burhan merasimleriyle ilişkilendirilen aletler. Nesneler, tarihsel bağlamından koparılarak bütün Rifâî uygulamalarını temsil eder biçimde okunmamalıdır.

Genel tekke kültürü
Burhan aletleri

Burhan ve derviş aletleri tasviri

Çeşitli derviş ve merasim aletlerini adlarıyla birlikte gösteren eski bir çizelge.

Genel tekke kültürü
Gül ve remiz

Gül ve remiz örnekleri

Tekke sanatında taç tepeleri, mühürler ve bezemelerde görülen geometrik gül örnekleri. Her şeklin tarikat nispeti ayrı kaynakla doğrulanmalıdır.

Genel tekke kültürü
Gül ve remiz

Gül çizimleri

Merkez, yaprak ve çevre yazılarıyla düzenlenen iki gül şeması. Görsel, remizlerin geometrik kuruluşunu belgeleyen bir örnek olarak sunulur.

Genel tekke kültürü
Tâc-ı şerif

Tâc-ı şerif şemaları

Terk, dilim, düğme ve destar düzenleri farklılaşan tâc-ı şerif örnekleri. Tâc biçimi tek başına kesin tarih veya kişi teşhisi sağlamaz.

Genel tekke kültürü
Tâc-ı şerif

Müze teşhirinde tâc-ı şerif

Bir teşhir düzeninde arkadan görüntülenen tâc-ı şerif. Etiket ayrıntısı okunamadığı için kol ve tarih nispeti yapılmamıştır.

Genel tekke kültürü
Kıyafet

Seyyah derviş kıyafeti tasviri

Hırka, kemer ve taşıma unsurlarını bir arada gösteren eski kıyafet tasviri. İdeal tip çizimidir; belirli bir kişinin portresi değildir.

Genel tekke kültürü
Kıyafet

İşlemeli hırka

Müze teşhirinde işlemeli bir hırka. Kumaş, dönem ve nispet bilgisi okunabilir katalog kaydı bulunmadığından ihtiyatlı başlıkla sunulmuştur.

Genel tekke kültürü
Teslim taşı

Teslim taşı örnekleri

Bektaşî kültür çevresiyle ilişkilendirilen teslim taşı ve bağlantı unsurlarını gösteren karşılaştırmalı görsel.

Genel tekke kültürü
Sancak

Rifâî sancak örneği

Yazı, alem ve remizlerle düzenlenmiş Rifâî sancak. Görseldeki müze kaydı korunmuş; tarihlendirme ayrıca doğrulanmayı beklemektedir.

Genel tekke kültürü
Belge

İcâzetnâme levhası

Bir silsile ve yetki aktarımını belgeleyen icâzetnâme örneği. Metin bütünü okunmadan kişi ve tarih teşhisi yapılmamıştır.

Genel tekke kültürü
Tekke eşyası

Buhurdan

Tekke ve merasim mekânlarında güzel koku için kullanılan metal buhurdan. Fotoğrafın katalog ve koleksiyon künyesi kaynak dosyada bulunmamaktadır.

Genel tekke kültürü
Mûsiki ve zikir

Zikir meclisi ritim aletleri

Müze canlandırmasında bendir ve kudüm benzeri ritim aletleriyle gösterilen zikir meclisi. Canlandırma, tarihî bir anın fotoğrafı değildir.

Genel tekke kültürü
Ayakkabı

Derviş ayakkabıları

Farklı biçimlerde deri ayakkabı örnekleri. Görseldeki nesneler derviş çeyizi bağlamında tasnif edilmiş; tekke, kişi ve tarih bilgisi kaynak dosyada belirtilmemiştir.

Genel tekke kültürü
Kemer ve tığbend

Kemer ve gül örnekleri

Kemer, tığbend ve gül biçimlerini birlikte gösteren karşılaştırmalı levha. Parçaların tarikat nispetleri, yalnız biçim benzerliğine dayanarak kesinleştirilmemiştir.

Genel tekke kültürü
Askı ve kandil süsü

Askılı devekuşu yumurtaları

Cami, türbe ve tekke içlerinde kandil çevresinde kullanılan askılı devekuşu yumurtası örnekleri. Koruyucu ve sembolik anlamlara dair yorumlar dönem kaynaklarıyla ayrıca sınanmalıdır.

Genel tekke kültürü
Mûsiki aleti

Çifte kudüm ve tokmakları

Tekke mûsikisinde usulün icrasında kullanılan çifte kudüm. Görsel, deri gerili iki gövde ile tokmakların yerleşimini gösterir.

Genel tekke kültürü
Seccade

Seccade tasviri

Mihrap, kandil ve çevre bordürüyle düzenlenmiş seccade tasviri. Kaynak dosyada üretim yeri ve tarihi bulunmadığı için biçim kaydı olarak sunulur.

Genel tekke kültürü
Zikir meclisi

Tekke zikir meclisi gravürü

Dairesel yerleşimli bir zikir meclisini gösteren tarihî gravür. İcranın tarikatı ve tarihi dosya künyesinde kesinleşmediği için genel tekke meclisi tasviri olarak sunulur.