tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Âsitânede doğumu ve ilk tahsili
Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi 1262/1845’te Karagümrük’teki Cerrâhiyye Âsitânesi’nde doğdu. Babası âsitâne postnişinlerinden Abdülaziz Zihnî Efendi, ağabeyi Yahyâ Gālib Hayâtî Efendi’dir. İlk tahsilini dergâhın bitişiğindeki Canfedâ Hâtun Mektebi’nde tamamladı.
Hat, ilim ve Farsça eğitimi
Hüsn-i hatta Şalcızâde Mehmed Efendi’yle başladı; meşkini Maktul Mustafa Paşa Dergâhı şeyhi Yahyâ Efendi’nin yanında tamamlayarak 1280/1863’te icâzet aldı. Dinî ilimleri Eyüp Nişancası’ndaki Murad Buhârî Tekkesi şeyhi Hacı Feyzullah Efendi’den okudu. Akrabası Abdurrahman Sâmi Paşa’dan Farsça öğrendi; Mesnevî ile Hâfız Dîvânı’nı mütalaa etti. Bu öğrenim çizgisi, Cerrâhî tekke terbiyesinin hat, edebiyat ve klasik ilimlerle birlikte yürüdüğünü gösterir.
Hilâfeti ve Kapıağası Tekkesi
Tarikat terbiyesini babası Abdülaziz Zihnî’nin yanında gördü ve 1284/1867’de hilâfet aldı. Babasının vefatından sonra, ağabeyi Yahyâ Gālib’in izniyle Üsküdar’daki Kapıağası Arakiyeci Mehmed Efendi Mescidi’nin meşihatı kendisine verildi. Yirmi üç yıl boyunca her perşembe ihvanıyla bu dergâha giderek mukabele yönetti.
Cerrâhiyye Âsitânesi postu
1314/1896’da Mi‘rac gecesi Yahyâ Gālib Hayâtî’nin ardından Pîr Nûreddin Âsitânesi’nde irşad makamına oturdu. Kaynak, burada on altı yıl postnişinlik yaptığını ve on altı halife yetiştirdiğini kaydeder. Âsitâne postundaki devri, oğlu İbrâhim Fahreddin Şevkî’nin yetişmesi ve XX. yüzyıla ulaşan Cerrâhî aktarımının kurulması bakımından önemlidir.
Vefatı ve kabri
24 Mayıs 1913’te vefat etti. Cenaze namazını Beylerbeyi Bedevî Dergâhı şeyhi Seyyid Said Efendi kıldırdı. Cerrâhiyye Âsitânesi’ndeki Pîr Nûreddin Türbesi’ne, ağabeyi Yahyâ Gālib Efendi’nin sol tarafına defnedildi. Eşi Şerife Emine Memnûne Hanım da yirmi altı gün sonra vefat ederek yanına defnedildi.
Gelenek içi hatıra
Safer Dal’ın naklettiği bir hatırada Rızâeddin Efendi, dua ile tıbbî tedaviyi karşı karşıya koyan bir devlet adamına sözün insan üzerindeki tesirini anlatarak Kur’an tilâveti ile hekimliğin birbirini dışlamadığını vurgular. Bu anlatı tarihî biyografinin kanıtı değil, onun irşad üslubunu hatırlatan gelenek içi bir kayıt olarak değerlendirilmelidir.
Silsiledeki yeri
Tarikatın Nûreddin Cerrâhî'den başlayarak… İğci Mehmed Hüsâmeddin (ö. 1169/1755), Abdurrahman Hilmî (ö. 1215/1800), Mehmed Ârif Dede (ö. 1238/1823), Abdülaziz Zihnî (ö. 1270/1854), Mehmed Rızâeddin Yaşar (ö. 1331/1913), İbrahim Fahreddin ([Erenden], ö. 1966) ve onun halifeleri Muzaffer Ozak (ö. 1985) ile Safer Dal vasıtasıyla günümüze ulaşan iki silsilesi vardır.
Zincirde Abdülaziz Zihnî ile İbrâhim Fahreddin arasındaki halkadır.
Kaynak notu. Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi'nin TDV İslâm Ansiklopedisi'nde müstakil bir maddesi bulunmamaktadır. Bu kart, TDV'nin “Cerrâhiyye” ve “Fahreddin Efendi” maddelerindeki kayıtlara, CMS künyesine ve Cerrâhî silsilenâmesine dayanır; hakkında bunların ötesinde bilgi verilmemektedir ve uydurulmamıştır.