Ara
Menü

Hasan Burhâneddin Cihângîrî

Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592-1664), Harput çevresinden Bursa'ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî yanında yetişen; Cihangir Camii çevresinde tekke kurup irşad eden Halvetî şeyhidir.

Doğum
1592
Vefat
1664
Unvan
Halvetî şeyhi ve Cihangir Tekkesi kurucusu

Harput çevresinden Bursa'ya

Harput yakınındaki Perçenç'te, tüccar bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Bursa'ya giderek Halvetî şeyhi Ya‘kūb-ı Fânî'nin hizmetine girdi. Ramazan Mahfî'ye doğrudan intisap ettiği yolundaki sonraki rivayetler bulunmakla birlikte Uşşâkīzâde, düzenli terbiyeyi Ya‘kūb-ı Fânî'ye bağlar.

Hizmet ve hilâfet

Şeyhinin tekke inşaatında işçi olarak çalışırken aralarında bağ kurulduğu; yedi yıl hizmet ettikten sonra hilâfet aldığı aktarılır. Bu ayrıntı, gelenek içi hafıza olarak ayrıca değerlendirilmelidir.

İstanbul ve Cihangir Tekkesi

Celâlî karışıklıkları sırasında şeyhiyle İstanbul'a geldi. Dört yıl kadar sur dışındaki Baba Haydar Nakşibendî Zâviyesi'nde ibadetle meşgul oldu; bu ikamet Nakşibendî intisabı anlamına gelmez. Ardından Tophane'deki Cihangir Camii'ne halife tayin edildi ve caminin yanında bir tekke kurdu.

Halifeleri ve vefatı

Kaynak yetmiş-seksen kadar halife yetiştirdiğini söyler; fakat isimleri tek tek doğrulanmadan toplu ilişki üretilmemiştir. 1074/1663-64'te vefat etti, kendi belirlediği yere defnedildi ve yerine başhalifesi Fethullah Efendi geçti.

COĞRAFÎ HAFIZAŞeyh Hasan Burhâneddîn-i Cihângîrî TürbesiMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →
YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Yedi yıllık hizmet anlatısı

Tekke inşaatında başlayan hizmetin yedi yıl sürdüğü ve hilâfetle neticelendiği aktarılır.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

İnşaatta başlayan hizmet

Hasan Burhâneddin Cihângîrî'nin şeyhinin çevresine girişi, tekke inşaatındaki ağır ve gündelik hizmetlerle anlatılır. Malzeme taşımak, yapı işlerine yardım etmek ve dervişlerin ihtiyaçlarını görmek onun terbiyesinin ilk basamağı sayıldı.

Yedi yılın sonunda

Uşşâkīzâde'nin nakline göre bu hizmet yedi yıl sürdü. Hasan Cihângîrî bu süre boyunca makam talep etmeden çalıştı; sabır ve devamlılığı yeterli görüldüğünde kendisine hilâfet verildi ve irşad görevi üstlendi.

Anlatı, hilâfetin yalnız bilgi veya soy yoluyla değil, uzun hizmet ve nefs terbiyesi sonunda elde edildiğini vurgular. Süre ve sahneler gelenek hafızasının diliyle aktarılır; biyografik kronolojinin tek dayanağı yapılmaz.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 834-840; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, ilgili tercemeler.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİBursa Karaağaç Şeyhi Ya‘kūb EfendiHasan Burhâneddin Cihângîrî, Bursa'da Ya‘kūb Efendi yanında yetişti ve hilâfet aldı.

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

İstanbul · TürkiyeŞeyh Hasan Burhâneddîn-i Cihângîrî TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. PİR EŞ-ŞEYH HASAN BURHANEDDİN CİHANGİRİ” adıyla, CİHANGİRİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi CİHANGİR CAMİİ'NİN HAZİRESİ'NDE TÜRBESİ BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 23 REBİÜLAHİR 1074 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.