tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
971 (1563) yılında hacca gitti. Kaynak yolculuğun güzergâhını, süresini ve Hicaz'daki temaslarını ayrıntılandırmaz; kayıtlı olan yalnız hac yılıdır.
İlişkili kişi dosyası
Ebû Saîd-i Sânî et-Tebrîzî: Ebû Saîd b. Şeyh Sun‘ullah-i Kûzegerânî (920-980/1514-1572), Nakşibendî bir ailede yetişen; Safevî baskısı altında Tebriz’den ayrılıp Erdebil, Halep ve İstanbul’da ilmî hayat sürdüren tefsir âlimidir.
- Mekân türü
- hac
- Dönem
- XVI. yüzyıl
- Bugünkü durum
- Haritadaki işaret kişi coğrafyası kaydından aktarılmış yaklaşık konumdur; yapının güncel fizikî durumu ve kesin parseli ayrıca doğrulanmalıdır.
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Buna rağmen tarih açık olduğundan Mekke, hayat rotasının doğrulanmış durağıdır; bu kayıt başka menkıbevî hac anlatılarıyla genişletilmemiştir. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi dosyasında kullanılan kaynaklar: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 688-707; Mürsel Öztürk, “Ebû Saîd-i Sânî”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. X, s. 225; Nev‘îzâde Atâyî, Zeyl-i Şekāik, s. 207-208. Mekân ilişkisi kişi biyografisinden yapılan coğrafya çıkarımıdır; yapı konumu ve güncel durum ayrı güven alanlarında değerlendirilir.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
Hacım Sultanhac — Vilâyetnâme 'ye göre Hacı Bektaş ile birlikte Anadolu'ya gelmeden önce hacca gittikleri şehir;Şahsiyet dosyasına git →Ebû Saîd-i Sânî et-Tebrîzîhac — 971 (1563) yılında hacca gitti. Kaynak yolculuğun güzergâhını, süresini ve Hicaz'daki temaslarŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabîicâzet ve hac — 1245/1829-30'da İbrâhim eş-Şemârikî'den Halvetî-Şâbânî, Üveysiyye ve Ekberiyye icâzeŞahsiyet dosyasına git →Mimşâd Dîneverîhac — Malını dağıttıktan sonra yola çıktığı ve çölde “ehl-i gâibten bir kişi” ile karşılaştığının naŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Ma‘sûm Sirhindîhac ve halife merkezi — 1068 (1658) yılını Medine ile birlikte geçirdiği şehir; burada yaşadığı mâneŞahsiyet dosyasına git →Ahmed er-Rifâîhac — 1160'ta yakınları ve müridleriyle hacca geldiği şehir; ceddi Rifâa el-Hasan el-Mekkî de KarmatŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Veledhac — Bağdat'tan Kûfe yoluyla gidip hac vazifesini yerine getirdiği şehir; dönüş Şam yoluyla AnadoluŞahsiyet dosyasına git →Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhîhac — Künyesindeki el-Hâc unvanının işaret ettiği hac vazifesinin yeri. İlişkili kişi dosyası SeyyidŞahsiyet dosyasına git →Bâyezîd-i Bistâmîhac — Serrâc'ın kaydına göre ömründe bir defa hacca gitmiştir; bu da ilim ve mârifet için fazla seyaŞahsiyet dosyasına git →Hacı İmdâdullah Tehânevîgörev yeri — 1843'te hac için gitti; Muhammed İshak Dihlevî ve Seyyid Kudretullah Benâresî gibi âlimŞahsiyet dosyasına git →Ca‘fer es-Sâdıkmünazara yeri — Mu'tezile'nin kurucuları Amr b. Ubeyd ve Vâsıl b. Atâ ile, ayrıca Hafs b. Sâlim ile Şahsiyet dosyasına git →Mahmud es-Samsûnîsehir — 981/1573-74'te yerine Lütfî Beyzâde Mustafa Meylî tayin edilene kadar Mekke kadılığında buluŞahsiyet dosyasına git →Kefevî Hüseyin Efendikadılık ve kabir — Nisan 1600'de kadılığına tayin edildi; Şerh-i Gülistân 'ı burada tamamladı ve 27 Şahsiyet dosyasına git →Evhadüddin-i Kirmânîhac — Biri şeyhi Sücâsî ile birlikte olmak üzere dokuz defa hacca gitti; muhtemelen 629'da (1231-32)Şahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdîhac ve dönüm noktası — 1805'teki ilk haccında, sırtı Kâbe'ye dönük oturan zatla karşılaştığı ve tasaŞahsiyet dosyasına git →Yahyâzâde Ahmed Efendisehir — 1125 Rebîülevvelinde, ertesi yıl başından geçerli olmak üzere Mekke-i Mükerreme kadılığına gŞahsiyet dosyasına git →Abdülganî en-Nablusîhac — 1105'te (1693) Filistin ve Mısır üzerinden gittiği hac menzili; er-Rihletü'l-kübrâ bu yolculuğŞahsiyet dosyasına git →İbnü’l-Fârızçile yeri — Şeyh Bakkāl'ın işaretiyle gittiği ve çevresindeki dağlarda ve çöllerde yaklaşık 613-628 Şahsiyet dosyasına git →İzzî Süleyman Efendihac — 1753 baharında hacca gittiği şehir; bu yolculuk sırasında vak'anüvislik görevi Seyyid Hâkim MeŞahsiyet dosyasına git →Lâihî Mustafa Çelebisehir — Mısır'daki dönemin arasında bir müddet Mekke'de mücavir olarak kaldı. İlişkili kişi dosyası Şahsiyet dosyasına git →Abdurrahman Câmîhac — 877/1472'de Herat'tan ayrılarak gittiği hac menzili. İlişkili kişi dosyası Abdurrahman Câmî : Şahsiyet dosyasına git →Ahmed el-Bedevîhac ve babasının vefatı — Küçük yaşta ailesiyle hacca gittiği ve babasının vefat ettiği şehir. İlişkŞahsiyet dosyasına git →Hasan-ı Basrîeser konusu — Risâle fî fazli Mekke 'nin konusu; şehirlerin faziletine dair yazılmış ilk eserlerdendŞahsiyet dosyasına git →Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekirson yolculuk — Son yolculuğunun menzili; hac ya da umre için giderken yolda vefat etmiştir. İlişkiliŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Nakşibendhac — Buhara'yı terkettiği üç yolculuğun ikisinin hedefi; Muhammed Pârsâ'yı başhalife tayin ettiği sŞahsiyet dosyasına git →Ferîdüddin Attârseyahat — Tasavvufa yöneldikten sonra yaptığı seyahatlerde uğradığı şehirlerden biri. İlişkili kişi Şahsiyet dosyasına git →Cüneyd-i Bağdâdîkavramsal bağ — Haccın menâsikindeki işaret ve remizler hakkındaki meşhur açıklaması, simgeci (işârâŞahsiyet dosyasına git →Hacı Bektâş-ı Velîhac — Vilâyetnâme 'ye göre Anadolu'ya geçmeden önce hac görevini burada ifa ederek “hacı” unvanını aŞahsiyet dosyasına git →Sadreddin Konevîseyahat durağı — Hacca gitti ve bir müddet kaldı. Moğolların Bağdat'ı istilâ ettiği sırada burada olŞahsiyet dosyasına git →Zeynüddin el-Hâfîhac — 822 (1419) yolculuğunun asıl hedefi; Kudüs üzerinden hacca gitti ve dönüşte Abdüllatîf el-KudsŞahsiyet dosyasına git →İbrâhim b. Edhemikamet ve sohbet yeri — Belh'ten çıkışta yöneldiği hedef; Süfyân es-Sevrî ve Fudayl b. İyâz ile buraŞahsiyet dosyasına git →Tâhirülmevlevîhac durağı — Esad Dede ile çıktığı hac yolculuğunda Şeyhülmeşâyih Ahmed er-Rifâî'den Kādirî ve RifâîŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Ahmed-i Buhârihac — Kaldığı süre boyunca her gün yedi tavaf ve yedi sa'y yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası SeyyŞahsiyet dosyasına git →Ebû Saîd Şah el-Fârûkîhac — 1249 Ramazanında (Ocak 1834) ortanca oğlu Şah Abdülganî ile hacca çıktı, aynı yılın zilhicce bŞahsiyet dosyasına git →Muhammed b. Abdullah el-Hânîhac — Kaynağa göre 1829'da annesiyle birlikte, 1843'te ikinci defa, üç yıl sonra oğlu Muhammed'i de Şahsiyet dosyasına git →Şeyhî Mehmed Efendieserde kayıtlı kadılık — Eserde kadı listesi verilen merkezlerden; Medine ile birlikte Osmanlı kadılŞahsiyet dosyasına git →Üstüvânî Mehmed Efendihac — 1063'te (1653) hacca gittiği şehir; dönüşünde Fâtih Camii vâizliğine getirilmiştir. İlişkili kŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Emîn-i Tokadîintisap yeri — 1702'de gelip Kâbe'deki bir zikir halkasında Ahmed Yekdest-i Cüryânî'ye intisap ettiğŞahsiyet dosyasına git →Sa‘dî-i Şîrâzîhac — Hac vazifesini yerine getirdiği şehir; dönüş yolu Tebriz üzerinden olmuştur. İlişkili kişi dosŞahsiyet dosyasına git →Serî es-Sakatîtahsil seyahati — Hayatının ilk döneminde hadis tahsil etmek için yaptığı seyahatlerin en uzak noktaŞahsiyet dosyasına git →Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdîhac ve buluşma — 628'de (1231) hac için bulunduğu sırada İbnü'l-Fârız ile tanışıp oğullarına hırka gŞahsiyet dosyasına git →Hacı Bayrâm-ı Velîhac — Somuncu Baba ile birlikte Şam üzerinden geldikleri hac; adının “Hacı” kısmı bu yolculukla tamaŞahsiyet dosyasına git →Abdullah Bosnevîhac — Mısır üzerinden gittiği hac menzili; dönüşünde Şam'a uğramıştır. İlişkili kişi dosyası AbdullaŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Pârsâhac — 822/1419 haccını eda ettiği şehir; hastalandığı için vedâ tavafını sedye üzerinde taşınarak yaŞahsiyet dosyasına git →Necmeddîn-i Kübrâtahsil yeri — Ebû Muhammed et-Tabbâh'tan hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i KübrŞahsiyet dosyasına git →Muhammed el-Bâkırhac ve münazara yeri — Hac esnasında Halife Hişâm b. Abdülmelik ile karşılaştığı ve onun huzurundakiŞahsiyet dosyasına git →Ali er-Rızâyolculuk durağı — Medine'den Merv'e giderken uğradığı ilk durak. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ :Şahsiyet dosyasına git →Sa‘deddîn-i Kâşgarîhac — İlk yolculuğunda ulaşamadığı, ancak 844'te (1440-41) hac için gidebildiği şehir. İlişkili kişiŞahsiyet dosyasına git →İbrâhim Gülşenîhac — 900 (1495) yılında çok sayıda müridiyle hac için geldiği şehir; bazı Mısırlı âlimlerle burada Şahsiyet dosyasına git →Abdülkādir-i Geylânîhac — İnzivâ döneminin sonunda oğluyla birlikte hacca gittiği ve tanıştığı birçok sûfîye hırka giydiŞahsiyet dosyasına git →
50 mekân kaydı ve 50 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.