ŞAHSİYET DOSYASI

Mahmud es-Samsûnî

Mahmud es-Samsûnî (ö. Zilkade 983/Şubat-Mart 1576), köklü bir ilmiye ailesinden gelen; Edirne'den Mekke'ye uzanan medrese ve kadılık görevleri yürütmüş bir Osmanlı âlimidir.

Vefat: 1576
Unvan: Müderris, Halep, Şam ve Mekke kadısı

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Samsûnîzâde ilmiye ailesi

Edirne kadısı Mehmed Efendi'nin oğlu, Fâtih devrinin kazaskerlerinden Hasan Efendi'nin torunudur. İlk eğitimini babasından aldı ve Hoca Hayreddin'den mülâzemet aldı.

Medrese ve kadılık görevleri

Edirne Cami-i Atik, Filibe Şihâbeddin Paşa, İstanbul Ali Paşa-yı Atik, Edirne Üç Şerefeli ve Bayezid medreselerinde görev yaptı. Ardından Halep, Şam ve Mekke kadılıklarına getirildi.

Budin teftişi

III. Murad'ın saltanatının başında Budin Beylerbeyi Mustafa Paşa'yı teftişle görevlendirildi. Hizmetini tamamladıktan sonra emekli maaşı artırıldı.

Vefatı

Zilkade 983/Şubat-Mart 1576'da vefat etti. Kaynak eser adı veya açık tarikat nispeti vermediğinden bunlar üretilmemiştir.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

BİYOGRAFİK KAYIT

Hayatından kayıtlar

Belge, tarih ve biyografi kaynaklarından kısa bilgi kartları

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Budin beylerbeyinin teftişi

III. Murad devrinin başında Mustafa Paşa hakkında yürütülen teftişte görevlendirildi.

Metni gösterMetni daralt

Kayıt, yüksek ilmiye mensuplarının yalnız ders ve kadılıkla değil idarî denetim görevleriyle de çalıştığını gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 740-753.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Mekke kadılığından 981'de ayrıldı

Yerine geçen kadının biyografisi, Mekke kadılığını 981/1573-74'te bıraktığını dolaylı olarak tarihlendirir.

Metni gösterMetni daralt

Halefinin maddesinde, Lütfî Beyzâde Mustafa Meylî'nin "981/1573-74'te Samsunî-zâde Mahmud Efendi'nin yerine Mekke kadısı" olduğu kaydedilir. Buradan onun bu makamı 981'e kadar elinde tuttuğu ve o yıl bıraktığı anlaşılır.

Mekke kadılığı yılda tek kişiye verilen bir mevleviyet olduğu için bu kayıt, Zilkade 983'teki vefatından yaklaşık iki yıl önceye düşen son büyük görevini tarihlendirmiş olur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Mekke · Suudi ArabistanMekke981/1573-74'te yerine Lütfî Beyzâde Mustafa Meylî tayin edilene kadar Mekke kadılığında bulundu. İlişkili kişi dosyası Mahmud es-Samsûnî : Mahmud es-Samsûnî (ö. Zilkade 983/Şubat-Mart 1576), köklü bir ilmiye ailesinden gelen; Edirne'den Mekke'ye uzanan medrese ve kadılık görevleri yürütmüş bir Osmanlı âlimidir.Mekke · Suudi ArabistanMekkeVilâyetnâme 'ye göre Hacı Bektaş ile birlikte Anadolu'ya gelmeden önce hacca gittikleri şehir; eserde namaz kılan, hacca giden ve Kur'an okuyan bir derviş olarak tanıtılır. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha sonra Bektaşî geleneğin başlıca halife şahsiyetlerinden biri kabul edilen Kalenderî-Haydarî şeyhidir.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 740-753
[2]Kişi dosyasının kaynakları — Mahmud es-Samsûnî
[3]Kişi kartı kaynak paketi — Hacım Sultan

Ortak kaynak kataloğunu aç →