HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hâf'ta doğumu ve ilim tahsili
Asıl adı Ebû Bekir Muhammed b. Muhammed olan Zeynüddin el-Hâfî, 15 Rebîülevvel 757'de (18 Mart 1356) Horasan'ın Hâf şehrinde doğdu. Kaynak onu zâhirî ve bâtınî ilimleri birlikte tahsil eden bir âlim-sûfî olarak tanıtır.
Nûreddin Abdurrahman el-Mısrî'nin terbiyesi
Tasavvuf eğitimini Şeyh Nûreddin Abdurrahman el-Mısrî'den aldı. Şeyhinin icâzet metninde, Hâfî'nin yedi günlük halvet sırasında gösterdiği istidat ve mânevî ilerleme anlatılır. Bu tasvir, mürşidinin öğrencisine dair gelenek içi değerlendirmesidir; modern tarih yazımında ölçülebilir bir makam kaydı gibi okunmamalıdır.
Horasan'a dönüşü ve irşad çevresi
İcâzetini aldıktan sonra Horasan'a döndü. Zeyniyye adıyla tanınan çevresi, onun sohbet ve halifeleri üzerinden geniş bir coğrafyaya yayıldı. Şakāik'in Osmanlı sahasında yaşamamış bir kişiye yer vermesinin sebebi de Anadolu'ya gelen halifeleri üzerindeki bu etkidir.
İcâzetnâme ve tâc anlatıları
Kaynakta, Bağdat'ta unutulan icâzetnâmenin daha sonra şeyhinin Mısır'daki halvetinde bulunması ve bir tarikat tâcı etrafında gelişen iki anlatı yer alır. Bunlar Zeynüddin el-Hâfî'nin gelenek içindeki hatırasını gösteren menkıbelerdir; tarihî biyografinin kesin olayları olarak sunulmaz.
Vefatı
Zeynüddin el-Hâfî 838 Şevvalinin ikinci pazar gecesi, 1435 yılında vefat etti. Kaynak ömrünü seksen bir yıl olarak kaydeder.