ŞAHSİYET DOSYASI

İbrâhim b. Edhem

İbrâhim b. Edhem (ö. 161/778 civarı), Belh hükümdar ailesine mensupken zühd hayatını seçtiği rivayet edilen erken dönem sûfîlerindendir.

Vefat: 783
Unvan: VIII. yüzyıl zühd hareketinin önde gelen sûfîsi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Belh'ten zühd hayatına

Künyesi Ebû İshak'tır. Belh çevresindeki hükümdar ailesine mensupken servet ve mevkiyi terk edip zühd hayatını seçtiği yönündeki anlatılarla tanınır. Horasan, Mekke ve Şam çevresinde yaşadığına dair rivayetler erken tasavvuf kaynaklarında farklı biçimlerde aktarılır.

Tarih ve kabir rivayetleri

Sefîne, vefatını 166/783 olarak verir; klasik biyografi geleneğinde 161/778 tarihi de yaygındır. Lazkiye-Cebele civarındaki kabir nispeti ile Kudüs'teki makam birbirinden ayrılmalıdır: Kudüs kaydı ikamet hatırasına bağlanan bir makam rivayetidir.

Gelenek içindeki yeri

Onun adına anlatılan hükümdarlığı terk etme, helâl emek, tevekkül ve nefsin şöhret arzusundan kaçınma hikâyeleri tarihî biyografiden ayrı bir zühd hafızası oluşturur. Sonraki tarikat silsilelerinde görünmesi, kendisinin kurumsal bir tarikat kurduğu anlamına gelmez.

COĞRAFÎ HAFIZA2 bağlantılı mekânMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ÖĞÜT

Öğütleri

Ahlâk, irşad ve yaşayışa ilişkin sözler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Söz ve öğüt

Diğer bir rivayete göre, İbrahim Edhem hazretleri Belh'de dünyaya gelmeyip, va lidesi eda-yı hac için Mekke-i Mükerreme'ye geldiği vakit dünyaya getirmiş ve esna yı tavafda, "Yii Rab! Bu çocuğu zamre-i sôlihlne ilhak eyle." diye dua buyurmuş ve duası kabul olmuştur. Pir Muhammed Bahaeddin Şah-ı Nakşıbend 49 Aşık Yunus, bir ilahisinde müşarünileyhi kasd edip der ki: Gönül ha'Yfan olupdur aşk elinden Ciğer püryan olupdur aşk elinn Niceler tile ü tahu mlil ü mülkü terk İdüp üryan olupdur aşk elinden İbrahim Edhem hazretleri fakrı ihtiyar ile, halkın iltifatından ve kendisine ettik leri ta'zim ve tekrimden nefsime gurur gelmesin diye kaçarlar imiş.

Metni gösterMetni daralt

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 2.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

TARİHÎ MEKÂNÇene-zade DergahıÇene-zade Dergahı , Sefîne-i Evliyâ kişi kayıtlarında 1 ayrı bağlamda anılır. Ho ca Hayreddin Mahallesi'ndeki mescidinde Kadı Beyzavi'ye muhaşşi olan zatın medfe ni karşısında, Çene-zade Dergahı şeyhi vekili idi. Bağlantılı şahsiyetler: Şeyh İbrâhim Edhem.Edirne · TürkiyeMescid CamiiMescid Camii , Sefîne-i Evliyâ kişi kayıtlarında 1 ayrı bağlamda anılır. Hükumetçe tekkeler sedd, ayin-i tarikat men' edilesiye kadar Kefevi Tekkesi'ne müdavim olup, bu sırada erbab-ı şevk u hevesten hayli kimseler hisse-dar-ı zevk-i . ma'na olup, hatta Evkaf Mebani-i Hayriyye Kalemi mümeyyizi Emin Efendi ve Sü leymaniyye Cami'-i şerifi İmamı ve halen Edirne müftüsü Edirneli Hafız Mustafa Efendi ve Haytabali ( ?) Mektebi muallimi merhum Hacı Hafız Salih Efendi ve Kı rımlı Mescid Camii imam ve hatibi ve Millet Kütübhanesi hafız-ı kütüblerinden Ha fız Cevdet Efendiler kendinden mazhar-ı hilafet olarak, dahil-i zümre-i ehl-i hal ol muşlardır. Bağlantılı şahsiyetler: Şeyh İbrâhim Edhem.