Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Mekke'de doğduğu rivayeti ve tavaftaki dua

Sefîne, onun Belh'te değil, annesi hac için Mekke'ye geldiğinde doğduğuna ve tavaf esnasında çocuğu sâlihler zümresine katması için dua ettiğine dair ikinci bir rivayet nakleder.

İbrâhim b. EdhemHüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ

Vassâf, yaygın Belh rivayetinin yanına ikinci bir anlatı koyar ve bunu "diğer bir rivayete göre" kaydıyla verir: İbrâhim b. Edhem Belh'te dünyaya gelmemiş, annesi hac için Mekke'ye geldiğinde orada doğmuştur. Anlatı bir dua sahnesiyle tamamlanır; anne, tavaf esnasında çocuğu için "Yâ Rab! Bu çocuğu zümre-i sâlihîne ilhak eyle" diye niyaz eder ve rivayete göre duası kabul olunur.

Kaynak bu rivayeti kendi tercihi olarak değil, mevcut nakiller arasında bir seçenek olarak sunar; iki rivayet arasında tercih yapmaz.

Çerçeve. Bu anlatı bir doğum yeri kaydından çok bir mânevî nesep kurgusudur: zâhidin sâlihlerden oluşu, doğduğu andaki bir duaya bağlanarak hayatının tamamına geriye dönük bir çerçeve çizilir. Menâkıb geleneği büyük sûfîlerin başlangıcını çoğu zaman böyle bir işaretle donatır. Tarihî kayıt açısından ise onun Belh'li oluşu ana rivayettir; Mekke doğumu, gelenek içinde dolaşan ikinci bir anlatı olarak korunmalı, ana veriyle karıştırılmamalıdır.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.