Muhammed Pârsâ

Buharalı âlim ve sûfî

756/1355'te Buhara'da doğdu. Hadis ve dinî ilimlerde yetişti; “Pârsâ” lakabının kendisine Bahâeddin Nakşibend tarafından verildiği aktarılır. Şeyhinin yakın çevresindeki konumu, erken öğretinin yazılı biçime kavuşmasında belirleyici oldu.

Risâle-i Kudsiyye

Bahâeddin Nakşibend'in sohbetlerinden derlenen eser silsile, cezbe ve sülûk, hafî zikir, sohbet, mürşid-mürid ilişkisi ve tasavvufî kavramları bir mukaddime ile on iki makale içinde işler. Metin yakın tanıklık değerindedir; bununla beraber Pârsâ'nın seçimi ve tasnifiyle oluşmuş bir sohbet derlemesidir.

Diğer eserleri

Faslü'l-hitâb li-vasli'l-ahbâb, tevhid ve tasavvuf düşüncesini daha geniş bir ilmî çerçevede ele alır. Tahkīkāt, Kudsiyye ve hadis-tasavvuf ilişkisine dair çalışmalar ona nispet edilen yazılı mirasın parçalarıdır; eser adları ve nüsha nispetleri bibliyografik olarak ayrı denetlenmelidir.

Son yolculuk

İkinci hac yolculuğunun ardından 822/1419-1420'de Medine'de vefat etti ve Cennetü'l-Bakī‘e defnedildi. Silsilenin ana devamı doğrudan onun halifelerinden değil Ya‘kūb-i Çerhî–Ubeydullah Ahrâr hattından yürüdü.