tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
822/1419 haccını eda ettiği şehir; hastalandığı için vedâ tavafını sedye üzerinde taşınarak yapabilmiştir.
İlişkili kişi dosyası
Muhammed Pârsâ: Bahâeddin Nakşibend'in halifesi Muhammed Pârsâ, şeyhinin sohbetlerini ve erken Nakşibendî kavram dünyasını yazıya taşıyan âlim-sûfîdir.
- Mekân türü
- hac
- Dönem
- XIV–XV. yüzyıl
- Bugünkü durum
- Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Nesef, Çagāniyân, Tirmiz, Belh ve Cam gibi şehirlere uğrayarak buralardaki âlim ve şeyhlerle görüştü ve tam hac zamanı Mekke’ye ulaştı. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Muhammed Pârsâ”, c. 30, s. 560-562; Fahreddin Safî, Reşehât, I, 108-109; Muhammed Fazlullah, Umdetü'l-makāmât, s. 75; Dodkhudoeva, sy. 5-6 (1998), s. 128. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
Hacım Sultanhac — Vilâyetnâme 'ye göre Hacı Bektaş ile birlikte Anadolu'ya gelmeden önce hacca gittikleri şehir;Şahsiyet dosyasına git →Ebû Saîd-i Sânî et-Tebrîzîhac — 971 (1563) yılında hacca gitti. Kaynak yolculuğun güzergâhını, süresini ve Hicaz'daki temaslarŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabîicâzet ve hac — 1245/1829-30'da İbrâhim eş-Şemârikî'den Halvetî-Şâbânî, Üveysiyye ve Ekberiyye icâzeŞahsiyet dosyasına git →Mimşâd Dîneverîhac — Malını dağıttıktan sonra yola çıktığı ve çölde “ehl-i gâibten bir kişi” ile karşılaştığının naŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Ma‘sûm Sirhindîhac ve halife merkezi — 1068 (1658) yılını Medine ile birlikte geçirdiği şehir; burada yaşadığı mâneŞahsiyet dosyasına git →Ahmed er-Rifâîhac — 1160'ta yakınları ve müridleriyle hacca geldiği şehir; ceddi Rifâa el-Hasan el-Mekkî de KarmatŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Veledhac — Bağdat'tan Kûfe yoluyla gidip hac vazifesini yerine getirdiği şehir; dönüş Şam yoluyla AnadoluŞahsiyet dosyasına git →Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhîhac — Künyesindeki el-Hâc unvanının işaret ettiği hac vazifesinin yeri. İlişkili kişi dosyası SeyyidŞahsiyet dosyasına git →Bâyezîd-i Bistâmîhac — Serrâc'ın kaydına göre ömründe bir defa hacca gitmiştir; bu da ilim ve mârifet için fazla seyaŞahsiyet dosyasına git →Hacı İmdâdullah Tehânevîgörev yeri — 1843'te hac için gitti; Muhammed İshak Dihlevî ve Seyyid Kudretullah Benâresî gibi âlimŞahsiyet dosyasına git →Ca‘fer es-Sâdıkmünazara yeri — Mu'tezile'nin kurucuları Amr b. Ubeyd ve Vâsıl b. Atâ ile, ayrıca Hafs b. Sâlim ile Şahsiyet dosyasına git →Mahmud es-Samsûnîsehir — 981/1573-74'te yerine Lütfî Beyzâde Mustafa Meylî tayin edilene kadar Mekke kadılığında buluŞahsiyet dosyasına git →Kefevî Hüseyin Efendikadılık ve kabir — Nisan 1600'de kadılığına tayin edildi; Şerh-i Gülistân 'ı burada tamamladı ve 27 Şahsiyet dosyasına git →Evhadüddin-i Kirmânîhac — Biri şeyhi Sücâsî ile birlikte olmak üzere dokuz defa hacca gitti; muhtemelen 629'da (1231-32)Şahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdîhac ve dönüm noktası — 1805'teki ilk haccında, sırtı Kâbe'ye dönük oturan zatla karşılaştığı ve tasaŞahsiyet dosyasına git →Yahyâzâde Ahmed Efendisehir — 1125 Rebîülevvelinde, ertesi yıl başından geçerli olmak üzere Mekke-i Mükerreme kadılığına gŞahsiyet dosyasına git →Abdülganî en-Nablusîhac — 1105'te (1693) Filistin ve Mısır üzerinden gittiği hac menzili; er-Rihletü'l-kübrâ bu yolculuğŞahsiyet dosyasına git →İbnü’l-Fârızçile yeri — Şeyh Bakkāl'ın işaretiyle gittiği ve çevresindeki dağlarda ve çöllerde yaklaşık 613-628 Şahsiyet dosyasına git →İzzî Süleyman Efendihac — 1753 baharında hacca gittiği şehir; bu yolculuk sırasında vak'anüvislik görevi Seyyid Hâkim MeŞahsiyet dosyasına git →Lâihî Mustafa Çelebisehir — Mısır'daki dönemin arasında bir müddet Mekke'de mücavir olarak kaldı. İlişkili kişi dosyası Şahsiyet dosyasına git →Abdurrahman Câmîhac — 877/1472'de Herat'tan ayrılarak gittiği hac menzili. İlişkili kişi dosyası Abdurrahman Câmî : Şahsiyet dosyasına git →Ahmed el-Bedevîhac ve babasının vefatı — Küçük yaşta ailesiyle hacca gittiği ve babasının vefat ettiği şehir. İlişkŞahsiyet dosyasına git →Hasan-ı Basrîeser konusu — Risâle fî fazli Mekke 'nin konusu; şehirlerin faziletine dair yazılmış ilk eserlerdendŞahsiyet dosyasına git →Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekirson yolculuk — Son yolculuğunun menzili; hac ya da umre için giderken yolda vefat etmiştir. İlişkiliŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Nakşibendhac — Buhara'yı terkettiği üç yolculuğun ikisinin hedefi; Muhammed Pârsâ'yı başhalife tayin ettiği sŞahsiyet dosyasına git →Ferîdüddin Attârseyahat — Tasavvufa yöneldikten sonra yaptığı seyahatlerde uğradığı şehirlerden biri. İlişkili kişi Şahsiyet dosyasına git →Cüneyd-i Bağdâdîkavramsal bağ — Haccın menâsikindeki işaret ve remizler hakkındaki meşhur açıklaması, simgeci (işârâŞahsiyet dosyasına git →Hacı Bektâş-ı Velîhac — Vilâyetnâme 'ye göre Anadolu'ya geçmeden önce hac görevini burada ifa ederek “hacı” unvanını aŞahsiyet dosyasına git →Sadreddin Konevîseyahat durağı — Hacca gitti ve bir müddet kaldı. Moğolların Bağdat'ı istilâ ettiği sırada burada olŞahsiyet dosyasına git →Zeynüddin el-Hâfîhac — 822 (1419) yolculuğunun asıl hedefi; Kudüs üzerinden hacca gitti ve dönüşte Abdüllatîf el-KudsŞahsiyet dosyasına git →İbrâhim b. Edhemikamet ve sohbet yeri — Belh'ten çıkışta yöneldiği hedef; Süfyân es-Sevrî ve Fudayl b. İyâz ile buraŞahsiyet dosyasına git →Tâhirülmevlevîhac durağı — Esad Dede ile çıktığı hac yolculuğunda Şeyhülmeşâyih Ahmed er-Rifâî'den Kādirî ve RifâîŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Ahmed-i Buhârihac — Kaldığı süre boyunca her gün yedi tavaf ve yedi sa'y yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası SeyyŞahsiyet dosyasına git →Ebû Saîd Şah el-Fârûkîhac — 1249 Ramazanında (Ocak 1834) ortanca oğlu Şah Abdülganî ile hacca çıktı, aynı yılın zilhicce bŞahsiyet dosyasına git →Muhammed b. Abdullah el-Hânîhac — Kaynağa göre 1829'da annesiyle birlikte, 1843'te ikinci defa, üç yıl sonra oğlu Muhammed'i de Şahsiyet dosyasına git →Şeyhî Mehmed Efendieserde kayıtlı kadılık — Eserde kadı listesi verilen merkezlerden; Medine ile birlikte Osmanlı kadılŞahsiyet dosyasına git →Üstüvânî Mehmed Efendihac — 1063'te (1653) hacca gittiği şehir; dönüşünde Fâtih Camii vâizliğine getirilmiştir. İlişkili kŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Emîn-i Tokadîintisap yeri — 1702'de gelip Kâbe'deki bir zikir halkasında Ahmed Yekdest-i Cüryânî'ye intisap ettiğŞahsiyet dosyasına git →Sa‘dî-i Şîrâzîhac — Hac vazifesini yerine getirdiği şehir; dönüş yolu Tebriz üzerinden olmuştur. İlişkili kişi dosŞahsiyet dosyasına git →Serî es-Sakatîtahsil seyahati — Hayatının ilk döneminde hadis tahsil etmek için yaptığı seyahatlerin en uzak noktaŞahsiyet dosyasına git →Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdîhac ve buluşma — 628'de (1231) hac için bulunduğu sırada İbnü'l-Fârız ile tanışıp oğullarına hırka gŞahsiyet dosyasına git →Hacı Bayrâm-ı Velîhac — Somuncu Baba ile birlikte Şam üzerinden geldikleri hac; adının “Hacı” kısmı bu yolculukla tamaŞahsiyet dosyasına git →Abdullah Bosnevîhac — Mısır üzerinden gittiği hac menzili; dönüşünde Şam'a uğramıştır. İlişkili kişi dosyası AbdullaŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Pârsâhac — 822/1419 haccını eda ettiği şehir; hastalandığı için vedâ tavafını sedye üzerinde taşınarak yaŞahsiyet dosyasına git →Necmeddîn-i Kübrâtahsil yeri — Ebû Muhammed et-Tabbâh'tan hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i KübrŞahsiyet dosyasına git →Muhammed el-Bâkırhac ve münazara yeri — Hac esnasında Halife Hişâm b. Abdülmelik ile karşılaştığı ve onun huzurundakiŞahsiyet dosyasına git →Ali er-Rızâyolculuk durağı — Medine'den Merv'e giderken uğradığı ilk durak. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ :Şahsiyet dosyasına git →Sa‘deddîn-i Kâşgarîhac — İlk yolculuğunda ulaşamadığı, ancak 844'te (1440-41) hac için gidebildiği şehir. İlişkili kişiŞahsiyet dosyasına git →İbrâhim Gülşenîhac — 900 (1495) yılında çok sayıda müridiyle hac için geldiği şehir; bazı Mısırlı âlimlerle burada Şahsiyet dosyasına git →Abdülkādir-i Geylânîhac — İnzivâ döneminin sonunda oğluyla birlikte hacca gittiği ve tanıştığı birçok sûfîye hırka giydiŞahsiyet dosyasına git →
50 mekân kaydı ve 50 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.