Muhammed Emîn-i Tokadî

Tahsil ve intisap

Tokat’ta doğan Muhammed Emîn Efendi, ilim tahsili için İstanbul’a geldi. Hac yolculukları ve farklı ilim merkezlerindeki temaslarından sonra Nakşibendî-Müceddidî terbiyesine yöneldi; Ahmed Yekdest-i Cüryânî’den feyiz ve icazet aldığı aktarılır.

İstanbul’daki irşadı

İstanbul’da tek bir büyük kuruma dayanmaktan çok sohbet, ders ve şahsî irtibat ağıyla hizmet etti. Zâhirî ilimlerle tasavvufî terbiyeyi birlikte yürütmesi, bürokrat, âlim ve tekke çevrelerinden kişileri etkilemesini sağladı.

Halifeleri ve tesiri

Müstakimzâde Süleyman Sâdeddin, Mehmed Âgâh ve farklı İstanbul çevrelerinde hizmet eden halifeler onun irşad mirasını taşıdı. Silsile kayıtlarında Tokadî, Müceddidîliğin Osmanlı başkentindeki önemli geçiş halkalarından biridir.

Vefatı

1745’te İstanbul’da vefat etti ve Zeyrek civarına defnedildi. Kabri etrafında oluşan ziyaret hafızası ile hakkında aktarılan menkıbeler tarihî biyografiden ayrı ele alınır.