tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Hac esnasında Halife Hişâm b. Abdülmelik ile karşılaştığı ve onun huzurundaki münazarayı yaptığı yer.
İlişkili kişi dosyası
Muhammed el-Bâkır: Ali Zeynelâbidîn'in oğlu; dinî ilimlerdeki derinliği sebebiyle Bâkır lakabıyla tanınan Medineli âlim ve Câfer es-Sâdık'ın babası.
- Mekân türü
- hac ve münazara yeri
- Dönem
- VII–VIII. yüzyıl
- Bugünkü durum
- Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Abdülmelik’le hac esnasında Mekke’de karşılaşan ve onun huzurunda Abdullah b. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: Küleynî, el-Kâfî, I, 469-470; İbn Bâbeveyh, I, 233; Tabersî, s. 263; Küleynî, el-Kâfî, VIII, 120-122; İbn Sa'd, et-Tabakāt, V, 322; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Muhammed el-Bâkır”, c. 30, s. 504-505; ayrıca 3 kaynak daha. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
Hacım Sultanhac — Vilâyetnâme 'ye göre Hacı Bektaş ile birlikte Anadolu'ya gelmeden önce hacca gittikleri şehir; eserde namaz kılan, hacca giden ve Kur'an okuyan bir derviş olarak tanıtılır. İŞahsiyet dosyasına git →Ebû Saîd-i Sânî et-Tebrîzîhac — 971 (1563) yılında hacca gitti. Kaynak yolculuğun güzergâhını, süresini ve Hicaz'daki temaslarını ayrıntılandırmaz; kayıtlı olan yalnız hac yılıdır. İlişkili kişi dosyası EbûŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabîicâzet ve hac — 1245/1829-30'da İbrâhim eş-Şemârikî'den Halvetî-Şâbânî, Üveysiyye ve Ekberiyye icâzeti aldığı; 1843'te “mürşid-i kâmil bulmak için” gittiği ve bekā makamlarının telŞahsiyet dosyasına git →Mimşâd Dîneverîhac — Malını dağıttıktan sonra yola çıktığı ve çölde “ehl-i gâibten bir kişi” ile karşılaştığının nakledildiği hac yolculuğunun hedefi. İlişkili kişi dosyası Mimşâd Dîneverî : MimşŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Ma‘sûm Sirhindîhac ve halife merkezi — 1068 (1658) yılını Medine ile birlikte geçirdiği şehir; burada yaşadığı mânevî hâller Yevâkītü'l-Haremeyn 'e kaydedilmiştir. Halifesi A. Yekdest-i Cüryânî dŞahsiyet dosyasına git →Ahmed er-Rifâîhac — 1160'ta yakınları ve müridleriyle hacca geldiği şehir; ceddi Rifâa el-Hasan el-Mekkî de Karmatî kargaşası sırasında buradan hicret etmişti. İlişkili kişi dosyası Ahmed er-RifŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Veledhac — Bağdat'tan Kûfe yoluyla gidip hac vazifesini yerine getirdiği şehir; dönüş Şam yoluyla Anadolu'ya olmuştur. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231Şahsiyet dosyasına git →Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhîhac — Künyesindeki el-Hâc unvanının işaret ettiği hac vazifesinin yeri. İlişkili kişi dosyası Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhî : Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-CerrâhŞahsiyet dosyasına git →Bâyezîd-i Bistâmîhac — Serrâc'ın kaydına göre ömründe bir defa hacca gitmiştir; bu da ilim ve mârifet için fazla seyahat etmediğinin göstergesidir. İlişkili kişi dosyası Bâyezîd-i Bistâmî : Ebû YezŞahsiyet dosyasına git →Hacı İmdâdullah Tehânevîgörev yeri — 1843'te hac için gitti; Muhammed İshak Dihlevî ve Seyyid Kudretullah Benâresî gibi âlimlerden istifade etti. 1857 ayaklanmasının ardından iki yıla yakın gizlendikten sŞahsiyet dosyasına git →Ca‘fer es-Sâdıkmünazara yeri — Mu'tezile'nin kurucuları Amr b. Ubeyd ve Vâsıl b. Atâ ile, ayrıca Hafs b. Sâlim ile ilmî münakaşalar yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ca‘fer es-Sâdık : Ca‘fer eŞahsiyet dosyasına git →Mahmud es-Samsûnîsehir — 981/1573-74'te yerine Lütfî Beyzâde Mustafa Meylî tayin edilene kadar Mekke kadılığında bulundu. İlişkili kişi dosyası Mahmud es-Samsûnî : Mahmud es-Samsûnî (ö. Zilkade 983Şahsiyet dosyasına git →Kefevî Hüseyin Efendikadılık ve kabir — Nisan 1600'de kadılığına tayin edildi; Şerh-i Gülistân 'ı burada tamamladı ve 27 Ağustos 1601'de burada vefat edip defnedildi. İlişkili kişi dosyası Kefevî HüseyŞahsiyet dosyasına git →Evhadüddin-i Kirmânîhac — Biri şeyhi Sücâsî ile birlikte olmak üzere dokuz defa hacca gitti; muhtemelen 629'da (1231-32) emîr-i hac tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Evhadüddin-i Kirmânî : EvhadüddiŞahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdîhac ve dönüm noktası — 1805'teki ilk haccında, sırtı Kâbe'ye dönük oturan zatla karşılaştığı ve tasavvufa yönelişinin başladığı şehir; ikinci haccı için de Şam'dan buraya gelmiştirŞahsiyet dosyasına git →Yahyâzâde Ahmed Efendisehir — 1125 Rebîülevvelinde, ertesi yıl başından geçerli olmak üzere Mekke-i Mükerreme kadılığına getirildi. İlişkili kişi dosyası Yahyâzâde Ahmed Efendi : Yahyâzâde Ahmed Efendi Şahsiyet dosyasına git →Abdülganî en-Nablusîhac — 1105'te (1693) Filistin ve Mısır üzerinden gittiği hac menzili; er-Rihletü'l-kübrâ bu yolculuğun kaydıdır. İlişkili kişi dosyası Abdülganî en-Nablusî : Abdülganî en-Nablusî (Şahsiyet dosyasına git →İbnü’l-Fârızçile yeri — Şeyh Bakkāl'ın işaretiyle gittiği ve çevresindeki dağlarda ve çöllerde yaklaşık 613-628 (1216-1231) arasında çile çıkardığı şehir; 628'de Sühreverdî ile burada görüştü.Şahsiyet dosyasına git →İzzî Süleyman Efendihac — 1753 baharında hacca gittiği şehir; bu yolculuk sırasında vak'anüvislik görevi Seyyid Hâkim Mehmed Efendi'ye verilmiştir. İlişkili kişi dosyası İzzî Süleyman Efendi : İzzî SüŞahsiyet dosyasına git →Lâihî Mustafa Çelebisehir — Mısır'daki dönemin arasında bir müddet Mekke'de mücavir olarak kaldı. İlişkili kişi dosyası Lâihî Mustafa Çelebi : Sirozlu Lâihî Mustafa Çelebi (ö. 973/1565-66), Kahire'de Şahsiyet dosyasına git →Abdurrahman Câmîhac — 877/1472'de Herat'tan ayrılarak gittiği hac menzili. İlişkili kişi dosyası Abdurrahman Câmî : Nûrüddîn Abdurrahman Câmî (1414–1492), Herat ve Semerkant’ın ilim çevrelerinde yŞahsiyet dosyasına git →Ahmed el-Bedevîhac ve babasının vefatı — Küçük yaşta ailesiyle hacca gittiği ve babasının vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen veŞahsiyet dosyasına git →Hasan-ı Basrîeser konusu — Risâle fî fazli Mekke 'nin konusu; şehirlerin faziletine dair yazılmış ilk eserlerdendir. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 7Şahsiyet dosyasına git →Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekirson yolculuk — Son yolculuğunun menzili; hac ya da umre için giderken yolda vefat etmiştir. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Nakşibendhac — Buhara'yı terkettiği üç yolculuğun ikisinin hedefi; Muhammed Pârsâ'yı başhalife tayin ettiği sanılan hac da bunlardandır. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : BahâeddiŞahsiyet dosyasına git →Ferîdüddin Attârseyahat — Tasavvufa yöneldikten sonra yaptığı seyahatlerde uğradığı şehirlerden biri. İlişkili kişi dosyası Ferîdüddin Attâr : Ferîdüddin Attâr (ö. 618/1221), Nîşâbur’da eczacılık Şahsiyet dosyasına git →Cüneyd-i Bağdâdîkavramsal bağ — Haccın menâsikindeki işaret ve remizler hakkındaki meşhur açıklaması, simgeci (işârât) dilinin en bilinen örneğidir. İlişkili kişi dosyası Cüneyd-i Bağdâdî : Ebü’l-Şahsiyet dosyasına git →Hacı Bektâş-ı Velîhac — Vilâyetnâme 'ye göre Anadolu'ya geçmeden önce hac görevini burada ifa ederek “hacı” unvanını aldı. İlişkili kişi dosyası Hacı Bektâş-ı Velî : XIII. yüzyılda Sulucakarahöyük’tŞahsiyet dosyasına git →Sadreddin Konevîseyahat durağı — Hacca gitti ve bir müddet kaldı. Moğolların Bağdat'ı istilâ ettiği sırada burada olduğunu kendisi belirtir. İlişkili kişi dosyası Sadreddin Konevî : Sadreddin KoneŞahsiyet dosyasına git →Zeynüddin el-Hâfîhac — 822 (1419) yolculuğunun asıl hedefi; Kudüs üzerinden hacca gitti ve dönüşte Abdüllatîf el-Kudsî ile birlikte Horasan'a geçti. İlişkili kişi dosyası Zeynüddin el-Hâfî : ZeynüdŞahsiyet dosyasına git →İbrâhim b. Edhemikamet ve sohbet yeri — Belh'ten çıkışta yöneldiği hedef; Süfyân es-Sevrî ve Fudayl b. İyâz ile burada tanışıp dost oldu. Babasının vefat haberini de burada aldı. İlişkili kişi dosŞahsiyet dosyasına git →Tâhirülmevlevîhac durağı — Esad Dede ile çıktığı hac yolculuğunda Şeyhülmeşâyih Ahmed er-Rifâî'den Kādirî ve Rifâî icâzetnâmesi aldı. İlişkili kişi dosyası Tâhirülmevlevî : Tâhirülmevlevî adıylaŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Ahmed-i Buhârihac — Kaldığı süre boyunca her gün yedi tavaf ve yedi sa'y yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/1586), XVI. yüzyıl ortalarındaŞahsiyet dosyasına git →Ebû Saîd Şah el-Fârûkîhac — 1249 Ramazanında (Ocak 1834) ortanca oğlu Şah Abdülganî ile hacca çıktı, aynı yılın zilhicce başlarında Hicaz'a ulaştı. Hacdan sonra Mekke'de humma hastalığına yakalandı; eseŞahsiyet dosyasına git →Muhammed b. Abdullah el-Hânîhac — Kaynağa göre 1829'da annesiyle birlikte, 1843'te ikinci defa, üç yıl sonra oğlu Muhammed'i de yanına alarak Şam Valisi Mûsâ Saffetî Paşa'nın hac kafilesiyle üçüncü defa, 1854Şahsiyet dosyasına git →Şeyhî Mehmed Efendieserde kayıtlı kadılık — Eserde kadı listesi verilen merkezlerden; Medine ile birlikte Osmanlı kadılık silsilesinin en itibarlı basamaklarındandır. İlişkili kişi dosyası Şeyhî MehmŞahsiyet dosyasına git →Üstüvânî Mehmed Efendihac — 1063'te (1653) hacca gittiği şehir; dönüşünde Fâtih Camii vâizliğine getirilmiştir. İlişkili kişi dosyası Üstüvânî Mehmed Efendi : Üstüvânî Mehmed Efendi (1608-1661), Şam ve Şahsiyet dosyasına git →Muhammed Emîn-i Tokadîintisap yeri — 1702'de gelip Kâbe'deki bir zikir halkasında Ahmed Yekdest-i Cüryânî'ye intisap ettiği ve üç yıl yanında bulunduğu şehir; 1710-1717 arasında yeniden uzun süre kalmışŞahsiyet dosyasına git →Sa‘dî-i Şîrâzîhac — Hac vazifesini yerine getirdiği şehir; dönüş yolu Tebriz üzerinden olmuştur. İlişkili kişi dosyası Sa‘dî-i Şîrâzî : Sa‘dî-i Şîrâzî, akıcı nesri, hikmetli hikâyeleri ve gazellŞahsiyet dosyasına git →Serî es-Sakatîtahsil seyahati — Hayatının ilk döneminde hadis tahsil etmek için yaptığı seyahatlerin en uzak noktası. İlişkili kişi dosyası Serî es-Sakatî : Serî es-Sakatî, helâl kazanç, güzel aŞahsiyet dosyasına git →Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdîhac ve buluşma — 628'de (1231) hac için bulunduğu sırada İbnü'l-Fârız ile tanışıp oğullarına hırka giydirdiği şehir; İ'lâmü'l-hüdâ 'yı da burada yazdığı belirtilir. İlişkili kişi dŞahsiyet dosyasına git →Hacı Bayrâm-ı Velîhac — Somuncu Baba ile birlikte Şam üzerinden geldikleri hac; adının “Hacı” kısmı bu yolculukla tamamlandı. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkŞahsiyet dosyasına git →Abdullah Bosnevîhac — Mısır üzerinden gittiği hac menzili; dönüşünde Şam'a uğramıştır. İlişkili kişi dosyası Abdullah Bosnevî : Abdullah Bosnevî (1584–1644), Bayramî-Melâmî terbiyesini Hasan KabadŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Pârsâhac — 822/1419 haccını eda ettiği şehir; hastalandığı için vedâ tavafını sedye üzerinde taşınarak yapabilmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Pârsâ : Bahâeddin Nakşibend'in halifŞahsiyet dosyasına git →Necmeddîn-i Kübrâtahsil yeri — Ebû Muhammed et-Tabbâh'tan hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda Şahsiyet dosyasına git →Muhammed el-Bâkırhac ve münazara yeri — Hac esnasında Halife Hişâm b. Abdülmelik ile karşılaştığı ve onun huzurundaki münazarayı yaptığı yer. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bâkır : Ali ZeynelâbiŞahsiyet dosyasına git →Ali er-Rızâyolculuk durağı — Medine'den Merv'e giderken uğradığı ilk durak. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıhŞahsiyet dosyasına git →Sa‘deddîn-i Kâşgarîhac — İlk yolculuğunda ulaşamadığı, ancak 844'te (1440-41) hac için gidebildiği şehir. İlişkili kişi dosyası Sa‘deddîn-i Kâşgarî : Nizâmeddin Hâmûş'un halifesi Sa‘deddîn-i Kâşgarî,Şahsiyet dosyasına git →İbrâhim Gülşenîhac — 900 (1495) yılında çok sayıda müridiyle hac için geldiği şehir; bazı Mısırlı âlimlerle burada tanıştı. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yeŞahsiyet dosyasına git →Abdülkādir-i Geylânîhac — İnzivâ döneminin sonunda oğluyla birlikte hacca gittiği ve tanıştığı birçok sûfîye hırka giydirdiği şehir. Sa'dî'nin Gülistân 'da onu Kâbe örtüsünde dua ederken gördüğünü söyŞahsiyet dosyasına git →
50 mekân kaydı ve 50 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.