tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

TARİHÎ KOL DOSYASI

Zenbûriyye-i Sâdıkiyye

Muhammed Sâdık Erzincânî'nin Nakşibendiyye-Müceddidiyye'den aldığı beş letâif terbiyesiyle Kādiriyye-Abdülvehhâb nispetli yedi esmâ tertibini bir arada uygulamasıyla oluşan Osmanlı irşad kolu.

Bağlı yol
Nakşibendiyye
Teşekkül
18–20. yüzyıl
Coğrafya
Buhara

Tarihçe

Muhammed Sâdık Erzincânî'nin Nakşibendiyye-Müceddidiyye'den aldığı beş letâif terbiyesiyle Kādiriyye-Abdülvehhâb nispetli yedi esmâ tertibini bir arada uygulamasıyla oluşan Osmanlı irşad kolu.

Ayırt edici özellikler

Zikr-i zenbûrî veya tevhîd-i nahlî adı verilen toplu zikir; beş letâif ile nefsin yedi mertebesinin birlikte eğitimi; Alaca Minare Tekkesi merkezli İstanbul-Kırkağaç hattı.

Şahsiyet ağı

Bütün kişilerde ara →
İlişkili kayıtMuhammed Sâdık ErzincânîNakşibendî-Müceddidî ve Kādirî-Abdülvehhâb eğitimlerini aynı zikir ve seyrüsülûk tertibinde birleştiren, Üsküdar Alaca Minare Tekkesi şeyhi ve dört temel risalenin müelliİlişkili kayıtSüleyman KürdîHaremeyn'de uzun süre mücavir kaldığı ve Şam'da Emeviyye Camii'nde itikâfta bulunduğu kaydedilen Nakşibendî-Müceddidî şeyhi; Sâdık Erzincânî 1744'te ona intisap etti.İlişkili kayıtHacı Mahmûd b. AbdülgafûrSâdık Erzincânî'nin 1170/1756-57'de yanında tasavvufî eğitimini sürdürdüğü Kādirî şeyhi; kaynaklarda Şemsî Bitlisî adıyla da anılır.İlişkili kayıtİbrâhim Hamdi IspartavîMuhammed Sâdık Erzincânî'nin önde gelen halifesi ve ardından Alaca Minare Tekkesi postnişîni; Zenbûrî ve Şâbânî nispetleriyle anılır.İlişkili kayıtMehmed Emin KırkağacîMuhammed Sâdık Erzincânî'nin halifesi; Zenbûrî aktarımı Abalı Hâfız Muhammed Haydar Bergamavî'ye ulaştıran Kırkağaçlı şeyh.İlişkili kayıtAbalı Hâfız Muhammed Haydar BergamavîMehmed Emin Kırkağacî'nin halifesi; İstanbul Aksaray'daki Abalı Hâfız Tekkesi'nin Zenbûrî şeyhi ve Yahyâ Âgâh İstanbulî'nin mürşidi.İlişkili kayıtYahyâ Âgâh İstanbulîAbalı Hâfız Muhammed Haydar Bergamavî'nin halifesi; Zenbûriyye'nin âdâb, zikir ve tarikat eşyası hafızasını üç eseriyle kayda geçiren İstanbul sûfîsi.

Kolun zaman akışı

Ana yol zaman haritası →
Tarih durağı

Muhammed Sâdık Erzincânî'nin doğumu

Erzincan'da doğdu; 1136 hicrî yılı milâdî 1723-24 aralığına karşılık gelir.

Tarih durağı

Süleyman Kürdî'ye intisap

Şam'da Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Süleyman Kürdî'ye intisap ederek yaklaşık sekiz yıl yanında kaldı.

Tarih durağı

Kādirî nispetinin eklenmesi

Erzurum'da Hacı Mahmûd b. Abdülgafûr/Şemsî Bitlisî'nin yanında eğitimine devam etti.

Tarih durağı

Alaca Minare Tekkesi hizmeti

Üsküdar Hacı Dede/Alaca Minare Tekkesi'ndeki hizmet ve irşad dönemi başladı.

Tarih durağı

Muhammed Sâdık Erzincânî'nin vefatı

Rebîülâhir 1209/Kasım 1794'te vefat ederek Alaca Minare Tekkesi hazîresine defnedildi.

Mekân ağı

Haritayı aç →
Âsitâne · İstanbul / TürkiyeAlaca Minare · Şeyh Sâdık Efendi TekkesiHacı Dede, Pazar ve Sâdık Efendi Tekkesi adlarıyla da bilinen Nakşibendî dergâh; Kartal Baba Caddesi, Köprülü Fazıl Paşa, Boybeyi ve Miroğlu sokaklarının çevirdiği tarihî ada üzeriTekke / dergâh · Tarihî mekânAbalı Hâfız Tekkesi

Kol dosyasındaki yazılar

Zenbûriyye: İki Yolun Cem‘i

Zenbûriyye'nin teşekkülü, zikr-i zenbûrî, inâbe belgesi, silsile katmanları, tekkeleri ve sonraki temsilcileri kaynaklar karşılaştırılarak açıklanır.

Usul ve kavramlar

Kaynak ve eserler

Ana kaynakŞeyh Sâdık Efendi Tekkesi ArşiviŞeyh Sâdık Efendi Tekkesi arşiv çalışması
AraştırmaMehmed Sâdık Erzincânî · TDV İslâm AnsiklopedisiSadık Yazar / 2019
AraştırmaOsmanlı'nın Nadir Tarikatlarından Zenbûriyye ve Şeyh Yahya Âgâh Efendi'nin Üç Eseriİskender Cüre / 2021