MEKÂNLAR ATLASI

İrşadın mekândaki hafızası

Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.

Harita noktaları hazırlanıyor…Mekân dizini haritadan bağımsız olarak kullanılabilir.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi0 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

231tekil mekân dosyası

5birleştirilen tekrar kayıt

53doğrulanmış yapı noktası

171yaklaşık / şehir çevresi

Geniş harita görünümü →

Bala Dergahı

Kaynakta geçen mekân Bala Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Muhammed Cân en-Nakşibendî.

Çene-zade Dergahı

Kaynakta geçen mekân Çene-zade Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Kaynakta mekân adı açıkça geçmekle birlikte ilgili şahsiyet eşleştirmesi…

Eminiyye Dergahı

Kaynakta geçen mekân Eminiyye Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Muhammed Emin Efendi.

Hacı Dede Tekkesi

Kaynakta geçen mekân Hacı Dede Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 2 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Hacı Hüseyin Dede, Muhammed…

Hudri Türbesi

Kaynakta geçen mekân Hudri Türbesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki defin, ziyaret ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Abdullâh-ı İlâhi es-Simâvi. 1907:…

Kelami Dergahı

Kaynakta geçen mekân Kelami Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 3 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Muhammed Esad Erbîlî, Seyyid Velâyet…

Münzevi Abdullah Efendi Dergahı

Kaynakta geçen mekân Münzevi Abdullah Efendi Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Muhammed Emin…

Nakşi Tekkesi

Kaynakta geçen mekân Nakşi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Kâtip Hacı Mustafa Fevzi Efendi.

Ser-tarîk-zâde Dergâhı

Kaynakta geçen mekân Ser-tarîk-zâde Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 2 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Muhammed Sâdık Efendi, Şeyh…

Sultan Süleyman Türbesi

Kaynakta geçen mekân Sultan Süleyman Türbesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki defin, ziyaret ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: İsmâil Necâti Efendi.

Belh (Ebû Nasr Pârsâ Türbesi) · Afganistan

Belh (Ebû Nasr Pârsâ Türbesi)

Son hac yolculuğunda uğradığı ve oğlu Ebû Nasr Pârsâ'nın dönüşte yerleşip 865/1461'de vefat ettiği şehir. Timurlu kumandan Mîr Mezîd Argun'un yaptırdığı görkemli türbe, hasar görmesine rağmen günümüze ulaşmıştır.

Herat · Afganistan

Herat

2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.

Kâbil · Afganistan

Kâbil

Halifesi Muhammed Hanîf Kâbilî'nin irşadı sürdürdüğü ülke merkezi. İlişkili kişi dosyası Muhammed Ma‘sûm : Muhammed Ma‘sûm Sirhindî, İmâm-ı Rabbânî'nin oğlu ve halifesi; Mektûbât-ı Ma‘sûmiyye'si, geniş halife ağı ve Murad Buhârî üzerinden Osmanlı coğrafyasına ulaşan tesiriyle Müceddidiyye'nin ikinci kuşağını şekillendiren isimdir.

Emir Buhari Dergahı · Bosna-Hersek

Emir Buhari Dergahı

Kaynakta geçen mekân Emir Buhari Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 2 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Simkeşzâde Feyzî Hasan Efendi,…

Stara Zagora · Hacı Abdurrahman Efendi Tekkesi · Bulgaristan

Hacı Abdurrahman Efendi Tekkesi

Kaynakta geçen mekân Hacı Abdurrahman Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Ebü’l-İşrâk Seyyid…

Hacıoğlupazarı Zâviyesi · Bulgaristan

Hacıoğlupazarı Zâviyesi

Kasabanın şeyhi Mehmed Efendi vefat edince boşalan zâviye ona tevcih edildi; kadılık yolundan meşihate geçişi burada gerçekleşti. İlişkili kişi dosyası Hacıoğlupazarı Şeyhi Mahmud Efendi : Mahmud Efendi (yaklaşık 1591/92–1674/75), Balçık’tan İstanbul’a giderek Tîreli Ahmed Efendi’nin Nakşibendî çevresinde yetişen; Rumeli kadılıklarından sonra bugünkü…

Behrâiç · Hindistan

Behrâiç

Halifesi Naîmullah Behrâiçî'nin şehri; hakkındaki iki menâkıb kitabı burada yazıldı. İlişkili kişi dosyası Mazhar Cân-ı Cânân : Şair, âlim ve Müceddidî şeyh Mazhar Cân-ı Cânân, Delhi'de yetiştirdiği halifelerle Nakşibendiyye'nin XVIII. yüzyıldaki büyük aktarım düğümlerinden biri oldu.

Abdullah ed-Dihlevî'nin kabri yanı, Mazhariyye hankahı · Hindistan

Abdullah ed-Dihlevî'nin kabri yanı, Mazhariyye hankahı

Tonk'ta kılınan büyük cenaze namazının ardından naaşı Delhi'ye götürülerek mürşidi Abdullah ed-Dihlevî'nin sağ tarafına defnedildi. İlişkili kişi dosyası Ebû Saîd Şah el-Fârûkî : Ebû Saîd Muhammed b. Safiyyi’l-kadr el-Fârûkî el-Müceddidî (1196/1782–1250/1835), Râmpûr’da yetişip Şah Dergâhî ve Abdullah ed-Dihlevî’den hilâfet alan; Delhi Mazhariyye…

Abdullah ed-Dihlevî'nin zâviyesi · Hindistan

Abdullah ed-Dihlevî'nin zâviyesi

Müridlerini yetiştirdiği ve günün belli saatlerinde hadis, fıkıh, tefsir ve tasavvuf dersleri okuttuğu zâviye. Anadolu, Suriye, Irak, Hicaz, Horasan ve Mâverâünnehir'den gelen ziyaretçilerin uğrağıydı; Kasım 1824'te burada vefat etmiştir.

Bâkī-Billâh Türbesi, Nebî Kerîm · Hindistan

Bâkī-Billâh Türbesi, Nebî Kerîm

2 Ekim 1603'te vefatında defnedildiği yer; Hz. Peygamber'in ayak bastığına inanıldığı için Kademgâh denen mevkiin yakınındadır. Çevresinde geniş bir mezarlık oluşmuştur; mahallede bugün Hindular oturmakla birlikte Delhi müslümanlarının önemli ziyaretgâhıdır. Konum yaklaşıktır.

Delhi (dergâhı ve türbesi) · Hindistan

Delhi (dergâhı ve türbesi)

1747'den sonra dergâhını kurduğu, Müceddidîliğin merkezini Sirhind'den buraya taşıdığı şehir. Halifesi Abdullah ed-Dihlevî türbesinin yanına dergâhı inşa etti; bugün Dergâh-ı Şâh Ebü'l-Hayr adıyla faaliyetini sürdürür.

Fîrûzâbâd Hankahı · Hindistan

Fîrûzâbâd Hankahı

Mâverâünnehir dönüşü Lahor'da bir yıl kaldıktan sonra yerleşip kurduğu hankah; hayatının geri kalanını burada geçirdi, Delhi'den yalnız hac için ayrıldı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Bâkī-Billâh : Muhammed Bâkī-Billâh (ö. 1012/1603), Hâce Muhammed İmkenegî’den yetişerek Delhi’de Nakşibendî irşad merkezi kuran ve…

Hâce Kutbüddin Bahtiyar Türbesi · Hindistan

Hâce Kutbüddin Bahtiyar Türbesi

Sefîne'ye göre Muhammed Cân'ın yirmi yıl boyunca gecelerini ibadetle geçirdiği türbe. Metinde türbenin Delhi'de bulunduğundan başka bir yer tarifi yoktur. İlişkili kişi dosyası Muhammed Cân en-Nakşibendî : Muhammed Cân en-Nakşibendî (ö. 1850), Şah Abdullah-ı Dehlevî'nin halifesi; Delhi'den Mekke'ye göç ederek Cennetü'l-Muallâ'ya defnedilen…

Hânkāh-ı Mazhariyye · Hindistan

Hânkāh-ı Mazhariyye

Kadı Senâullah Pânîpetî'nin tavsiyesiyle 1225 (1810) başlarında geldiği, Abdullah ed-Dihlevî'ye intisap ettiği ve şeyhinin 1240 (1824) vefatından sonra vefatına kadar dokuz yıl irşad makamında bulunduğu merkezdir. Kaynak hankahın Delhi'de olduğunu söyler, semtini vermez.

Seyyid Nûr Muhammed el-Bedâûnî Türbesi · Hindistan

Seyyid Nûr Muhammed el-Bedâûnî Türbesi

Nizâmeddin Evliyâ Türbesi civarında, Nevvâb Mükerrem Han'ın bağında bulunan kabri. Halifesi Mazhar Cân-ı Cânân buraya sonradan bir türbe yaptırmış ve türbede altı yıl inzivaya çekilmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûr Bedeûnî : Seyyid Muhammed Nûr Bedeûnî (ö. 1723), Muhammed Seyfüddin Sirhindî’nin…

Bombay · Hindistan

Bombay

Basra'dan dönerken deniz yoluyla uğradığı ve bir hafta kalarak Kādiriyye'nin Hindiyye koluna mensup dervişlerle tanıştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Sâdık Vicdânî : Kastamonu'dan Balkanlar, Basra, Ankara, Bursa ve İstanbul'a uzanan memuriyet hayatını Nakşî-Hâlidî mensubiyeti ve tarikat tarihi araştırmalarıyla birleştiren Tomâr-ı Turuk müellifi.

Pânîpet · Hindistan

Pânîpet

Halifesi Gāzî Senâullah Pânîpetî'nin şehri; Tefsîru Mazharî buradan doğdu. İlişkili kişi dosyası Mazhar Cân-ı Cânân : Şair, âlim ve Müceddidî şeyh Mazhar Cân-ı Cânân, Delhi'de yetiştirdiği halifelerle Nakşibendiyye'nin XVIII. yüzyıldaki büyük aktarım düğümlerinden biri oldu.

İmâm-ı Rabbânî'nin Kabri · Hindistan

İmâm-ı Rabbânî'nin Kabri

8 Safer 1034'te (20 Kasım 1624) vefat eden Ahmed-i Sirhindî, doğduğu şehir olan Doğu Pencap'taki Sirhind'de (Serhind) defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî : İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî ana kaydıyla birleştirildi.

Sirhind · Hindistan

Sirhind

2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.

Ravza-i Şerîf (Sirhindî Türbesi) · Hindistan

Ravza-i Şerîf (Sirhindî Türbesi)

14 Şevval 971'de (26 Mayıs 1564) doğduğu ve 8 Safer 1034'te (20 Kasım 1624) vefat edip defnedildiği şehir; Müceddidiyye'nin merkezidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî : Ahmed Sirhindî, Nakşibendî terbiyeyi Hint alt kıtasının ilmî, siyasî ve tasavvufî tartışmaları…

Bağdat · Irak

Bağdat

1813'te satın aldığı bir medreseyi Nakşibendî zâviyesine çevirerek irşada başladığı ve 1823'e kadar merkez edindiği şehir; Vali Said Paşa onu suçlamalara karşı savunmuştur. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî : Şehrizorlu Mevlânâ Hâlid, Abdullah Dihlevî'den aldığı Müceddidî-Nakşibendî terbiyeyi kısa sürede Irak, Anadolu,…

Tavîla / Süleymaniye çevresi · Tavîla Dergâhı ve kabri · Irak

Tavîla Dergâhı ve kabri

Mevlânâ Hâlid'in Şam'a hicretinden sonra Osman et-Tavîlî'nin yerleştiği ve kırk yıl irşad hizmeti yürüttüğü köy; Tavîlî nisbesi buradan gelir. Dergâh aynı anda aşevi, misafirhane, halvethane ve medrese olarak işledi; şöhreti Osmanlı Devleti ve İran'ın her tarafına yayıldı. 1283 Şevvalinin altıncı Salı günü…

Selmânıpâk (türbesi) · Irak

Selmânıpâk (türbesi)

Vali olduğu ve vefat ettiği Medâin yakınında, kabri etrafında oluştuğu belirtilen kasaba. Türbesi IV. Murad tarafından yeniden yaptırılmıştır. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla…

Süleymaniye · Irak

Süleymaniye

Abdülkerim Berzencî'nin medresesinde yedi yıl müderrislik yaptığı, Delhi dönüşü irşada başladığı ve Kādirî şeyhlerinin muhalefetiyle karşılaştığı şehir; Vali Mahmud Paşa burada onun için bir zâviye yaptırmıştır.

Bistâm (türbesi) · İran

Bistâm (türbesi)

Doğduğu, yaşadığı ve defnedildiği kasaba. Türbesi tarihî binaların ortasında, süs ve ihtişamdan uzaktır; Gāzân Han'ın türbe yaptırma isteğinden rüya üzerine vazgeçtiği, sonradan Olcaytu'nun yaptırdığı rivayet edilir.

Mahâbâd Hânkâhı · İran

Mahâbâd Hânkâhı

Nehrî şeyhlerine ait, kendisinden önce de var olan hankah; Dizec’e yerleştikten sonra buraya gidip gelmiş ve burada da faaliyet göstermiştir. Hankahta ona ait eşya ve fotoğraflar bulunmakta, günümüzde haftada iki kez hatm-i hâcegân yapılmaktadır.

Tûs · İran

Tûs

Nakşibendî silsilesinde kendisinden sonra gelen Ebû Ali el-Fârmedî'nin memleketi ve medfeni. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan; Bâyezîd-i Bistâmî’ye mânevî nispeti, Ebü’l-Abbas el-Kassâb’dan terbiyesi, halka hizmet ve merhamet merkezli sözleriyle Horasan tasavvufunun…

Tûs · İran

Tûs

Ebü'l-Kāsım el-Cürcânî'ye intisap için gittiği ve 477/1084'te vefat ettiği şehir; Sem'ânî kabrini defalarca ziyaret ettiğini kaydeder. Gazzâlî de buralıdır. İlişkili kişi dosyası Ebû Ali el-Fârmedî : Ebû Ali Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (1010/11–1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr ve Ebü’l-Kāsım el-Cürcânî çevrelerinden…

Harakān · İran

Harakān

Bistâm'ın kuzeyindeki, çiftçi bir ailenin çocuğu olarak 352/963'te doğduğu köy; Kazvînî'ye göre kabri de buradadır ve ziyaret edeni şiddetli bir kabz hâli istilâ eder. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan;…

Dizec Tekkesi ve Medresesi · İran

Dizec Tekkesi ve Medresesi

İran’a geçtikten sonra Mergever mıntıkasında Dizec köyünde karar kılarak kurduğu tekke ve medrese; Nehrî kolunun yeni merkezi burası olmuştur. Cenazesi de Dizec’e götürülmek üzere uğurlanmıştır. Tekkeye sonraki dönemde ailesi bakmıştır.

Askalân · İsrail

Askalân

Dolaştığı sahil şehirlerinden ve kabri için zikredilen yerlerden biri. Kabrinin Şam bölgesinde sahile yakın bir yerde olduğu kabul edilir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim b. Edhem : İbrâhim b. Edhem (ö. 161/778 [?]), Belh’ten ayrılarak Şam ve Hicaz çevresinde zühd, helâl kazanç ve…

Kasri Orifon / Kogon · Bahâeddin Nakşibend Külliyesi · Özbekistan

Bahâeddin Nakşibend Külliyesi

Doğum, irşad ve defin merkezi Bahâeddin Nakşibend’in doğduğu, sohbet halkasını kurduğu ve 1389’da defnedildiği Kasr-ı Ârifân’daki külliye; cami, hazîre, avlu ve farklı dönemlerde eklenen ziyaret yapılarından oluşur. Tarihî katmanlar Bugünkü mimarî topluluk tek bir tarihte yapılmış değildir. Timurî, Şeybânî, Mangıt ve modern…

Buhara · Özbekistan

Buhara

4 tarihî kayıt ve 4 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.

Semmâs · Özbekistan

Semmâs

Üç günlükken kendisini mânevî evlât kabul eden Baba Muhammed Semmâsî'nin nisbe aldığı yer. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’ ilkeleri etrafında yeniden biçimlendiren; Nakşibendiyye’ye adını veren Buharalı sûfîdir.

Gucdüvân (Gicdüvân) · Özbekistan

Gucdüvân (Gicdüvân)

Buhara'ya yaklaşık 30 km. uzaklıktaki, doğduğu, inzivaya çekildiği ve hankahında ömrünü tamamlayıp defnedildiği köy; türbesi buradadır. 918/1512'de bir Safevî muhasarasından kurtulması onun ruhaniyetine bağlanmıştır.

Kasr-ı Ârifân · Özbekistan

Kasr-ı Ârifân

Şeyhi Bahâeddin Nakşibend'in köyü ve türbesi; Buhara'dan uzaklaştırılmak istendiğinde Emîr Külâl'in mezarıyla birlikte ziyaret ettiği yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Pârsâ : Bahâeddin Nakşibend'in halifesi Muhammed Pârsâ, şeyhinin sohbetlerini ve erken Nakşibendî kavram dünyasını yazıya taşıyan âlim-sûfîdir.

Kasrıârifân (Bahâeddin köyü) · Özbekistan

Kasrıârifân (Bahâeddin köyü)

718'de (1318) doğduğu ve 1389'da vefat ettiği köy; önceki adı Kasrıhindûvân'dır. Mezarının etrafında geniş bir külliye oluşmuş, köy Buharalıların telaffuzuyla Baveddin adını almıştır. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’…

Özbekler Tekkesi · Özbekistan

Özbekler Tekkesi

Kaynakta geçen mekân Özbekler Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Özbekler Şeyhi Edhem Efendi.

Semmâsî köyü · Özbekistan

Semmâsî köyü

Doğduğu, halife olduktan sonra dönüp irşada başladığı, üzüm bağını buduğu ve kabrinin bulunduğu köy; Râmîten kasabasına bağlıdır. Emîr Külâl yirmi yıl boyunca haftada iki gün buraya zikrederek yürümüştür. Konum yaklaşıktır.

Sûhârî (Mîr Külâl) · Özbekistan

Sûhârî (Mîr Külâl)

683/1284'te doğduğu, hayatını geçirdiği ve 8 Cemâziyelevvel 772'de (28 Kasım 1370) vefat edip defnedildiği köy. Türbesi kısa zamanda ziyaretgâh olmuş, zamanla köyün asıl adı unutulup Mîr Külâl diye anılmıştır. Konum yaklaşıktır.

Akdarya · Dehbîd Mahdûm-ı A‘zam Külliyesi · Özbekistan

Dehbîd Mahdûm-ı A‘zam Külliyesi

İrşad ve vefat merkezi Ahmed Kâsânî, Semerkant yakınındaki Dehbîd’e yerleşerek burayı Kâsâniyye’nin ana irşad merkezi yaptı ve 7 Mayıs 1542’de burada vefat etti. Külliyenin gelişimi Kabri çevresinde cami, medrese, hücreler ve aile hazîresi oluştu. Yalangtuş Bahadır devrindeki yapılar ve sonraki onarımlar, Dehbîd’i…

Gucdüvân · Özbekistan

Gucdüvân

Rüyada ruhaniyetine intisap ettiği ve Hâcegân silsilesinin ilk halkası sayılan Abdülhâlik-ı Gucdüvânî'nin (ö. 617/1220) şehri. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’ ilkeleri etrafında yeniden biçimlendiren; Nakşibendiyye’ye adını veren Buharalı…

Namangan · Kâsân — Ahmed Kâsânî’nin doğum ve ilk tahsil çevresi · Özbekistan

Kâsân — Ahmed Kâsânî’nin doğum ve ilk tahsil çevresi

Doğum çevresi Ahmed Kâsânî 866/1461’de Fergana havzasında, Ahsîkes’e bağlı Kâsân’da doğdu ve ilk medrese tahsilini bu çevrede yaptı. Harita notu Nokta günümüz Kosonsoy şehir merkezini gösterir; doğduğu evin kesin yeri olarak okunmamalıdır.

Semerkant (Hâce Ahrâr Türbesi) · Özbekistan

Semerkant (Hâce Ahrâr Türbesi)

855/1451'de Ebû Said Mirza Han'ın daveti üzerine yerleştiği ve 29 Rebîülevvel 895'te (20 Şubat 1490) vefat edip defnedildiği şehir; türbesi bugün de ziyaretgâhtır. İlişkili kişi dosyası Ubeydullah Ahrâr : Ya‘kūb-i Çerhî'nin müridi Ubeydullah Ahrâr, Nakşibendiyye'yi Mâverâünnehir'de güçlü bir sosyal, ekonomik ve siyasî…

Taşkent · Özbekistan

Taşkent

Çerhî'den hilâfet aldıktan sonra irşada başladığı ve yirmi yıl ikamet ettiği şehir; ziraat ve ticaretle de burada uğraşmıştır. İlişkili kişi dosyası Ubeydullah Ahrâr : Ya‘kūb-i Çerhî'nin müridi Ubeydullah Ahrâr, Nakşibendiyye'yi Mâverâünnehir'de güçlü bir sosyal, ekonomik ve siyasî irşad ağına dönüştürdü.

Hârizm · Özbekistan

Hârizm

Yeseviyye maddesine göre Seyyid Ata'nın yaşadığı ve Ali Râmîtenî ile görüştüğü bölge; irşadının bir kısmının bu havalide geçtiği kabul edilir. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hâce Ali Râmîtenî : Ali Râmîtenî (ö. 721/1321), Mahmûd Encîrfağnevî’nin halifesi; dokumacılık, helâl kazanç,…

Lahor · Pakistan

Lahor

Moğol ordusundaki vazifeyi reddettiği, mürşid arayışıyla perişan hâlde dolaştığı ve Mâverâünnehir dönüşü bir yıl kaldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Bâkī-Billâh : Muhammed Bâkī-Billâh (ö. 1012/1603), Hâce Muhammed İmkenegî’den yetişerek Delhi’de Nakşibendî irşad merkezi kuran ve İmâm-ı Rabbânî’yi yetiştiren mutasavvıftır.

Ervâd · Suriye

Ervâd

Silsilenin başındaki Ahmed b. Süleymân el-Ervâdî'nin nisbesini aldığı ada; Gümüşhâneviyye'nin Şam-Hâlidiyye bağlantısını gösterir. İlişkili kişi dosyası Hasan Hilmi Efendi : Hasan Hilmi Efendi (1825–1911), Azdavaylı; Gümüşhaneli Ahmed Ziyâeddin’in yaklaşık elli yıllık hizmetinde yetişen, iki defa vekilliğini ve ardından Gümüşhânevî Dergâhı postnişinliğini üstlenen…

Şam · Suriye

Şam

Hiç gitmediği hâlde adına hankah kurulan şehir; buradaki müridleri onu ziyaret için Gucdüvân'a gelmiştir. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Yûsuf el-Hemedânî’nin halifesi; hafî zikir, sekiz Hâcegân ilkesi, ilim ve toplum içinde mânevî dikkat anlayışıyla Nakşibendiyye öncesi usulün kurucu…

Ervâd Adası — doğum ve ilk tahsil çevresi · Suriye

Ervâd Adası — doğum ve ilk tahsil çevresi

Doğum ve ilk tahsil çevresi Ahmed el-Ervâdî, Trablusşam sahilindeki Ervâd adasında doğdu ve ilk öğrenimini burada gördü. Ervâd nisbesi bu ada ile bağını korur. İlim yolculuğunun başlangıcı Ervâd’dan Trablusşam, Dımaşk ve Kahire’ye uzanan tahsil güzergâhı; ardından İstanbul’daki hadis ve irşad faaliyetiyle genişledi.