Ara
Menü

Seyfeddin Abdülvehhâb el-Geylânî

Seyfeddin Abdülvehhâb el-Geylânî (ö. 593/1196), babasının medresesinde fıkıh okutup Kādirî ailesinin ilmî ve kurumsal devamını sağlayan; Abbâsî idaresinde Dîvân-ı Mezâlim başkanlığı yapan isimdir.

Vefat
1196
Unvan
Abdülkādir-i Geylânî'nin oğlu, müderris ve Dîvân-ı Mezâlim görevlisi

Ailesi ve tahsili

Seyfeddin Abdülvehhâb, Abdülkādir-i Geylânî'nin oğullarındandır. Fıkıh tahsilini babasından yaptı ve onun Bağdat'taki medresesinde ders verdi. Babasının vefatından sonra da medresedeki tedris faaliyetini sürdürerek aileye bağlı ilmî çevrenin devamında görev aldı.

Kamu görevi

Abbâsî Halifesi Nâsır-Lidînillâh tarafından Dîvân-ı Mezâlim'in başına getirildi. Bu görev, halkın idareciler hakkındaki şikâyetlerinin dinlendiği adalet kurumuyla ilişkiliydi. Böylece onun şahsında medrese, irşad ve kamu sorumluluğu aynı biyografide birleşti.

Ribat ve kurumsal miras

Ramle'de onun adına bir ribat yaptırıldığı kaydedilir. Abdülvehhâb'ın tarihî önemi yeni ve bağımsız bir tarikat kolu kurmasından ziyade Abdülkādir-i Geylânî çevresinin eğitim, vakıf ve irşad düzenini sonraki kuşağa taşımasındadır.

Vefatı

593/1196 yılında vefat etti. Aynı ailede benzer adları taşıyan sonraki kişilerle karıştırılmaması için kişi kaydı baba-oğul bağı ve Bağdat medresesindeki görevi üzerinden tanımlanır.

Ağ ve yol

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİAbdülkādir-i GeylânîYahyâ Âgâh İstanbulî'nin Millî Kütüphane no. 3200 yazmasında kaydettiği Zenbûriyye-Kādiriyye silsile sırası. Biyografik hoca-talebe belgesiyle gelenek içi mânevî aktarım kaydı birbirinden ayrılarak okunmalıdır.AİLE / NESEPAbdülkādir-i GeylânîSeyfeddin Abdülvehhâb, Abdülkādir-i Geylânî’nin oğlu; babasının medresesinde fıkıh okutan ve ilmî-kurumsal devamı taşıyan isimlerdendir.AİLE / NESEPSeyyid Muhammed Gavs el-KādirîAbdülkâdir-i Geylânî'nin oğlu; soyu bu koldan gelir. Hindistan'ın Gucerât bölgesine Kâdiriyye'yi götüren Seyyid Cemal Patri de (ö. 971/1564) aynı koldandır.SONRAKİ HALKARükneddin Abdüsselâm b. Abdülvehhâb el-GeylânîZenbûriyye-Kādiriyye yazmasında Seyfeddin Abdülvehhâb'dan sonra oğlu Rükneddin Abdüsselâm gelir; aile bağı tarih kaynaklarıyla da doğrulanır.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Yahyâ Âgâh İstanbulî istinsahı, Ankara Millî Kütüphane, no. 3200
  2. [2]TDV İslâm Ansiklopedisi: Abdülkādir-i Geylânî, Kādiriyye, el-Gunye ve Fütûhu’l-gayb; Sefîne-i Evliyâ
Ortak kaynak kataloğunu aç →