Ne arıyorsunuz?

Sadreddin Hıyâvî

Sadreddin Hıyâvî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin halvetiyye halkalarındandır. Kayıtları Şirvan çevresiyle ilişkilendirilir. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.

↗03

Sadreddin Konevî

Sadreddin Konevî (606/1209 dolayları – 673/1274), Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin en yakın takipçisi ve vahdet-i vücûd düşüncesinin ondan sonraki en önemli temsilcisi; tasavvufu “ilm-i ilâhî” olarak tanımlayarak metafizikle buluşturan Konyalı sûfî düşünür.

↗04

Sadrî Seyyid Mehmed Efendi

Sadrî Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1707), Bağdat'tan İstanbul'a gelip Şeyh Nazmî Mehmed Efendi'ye intisap eden; Mihalıç'taki Bülbül Hatun Zâviyesi'nde irşad ve vaaz hizmeti yürüten Halvetî şeyhi ve şairdir.

↗05

Sadrüddinzâde Mahmud Efendi

Sadrüddinzâde Mahmud Efendi (1660-1720), Şirvânî Sadrüddin ailesinden gelen; İstanbul medreselerinden Selânik ve Halep kadılıklarına uzanan ilmiye kariyeriyle tanınan Osmanlı âlimidir.

↗06

Amasyalı Pîr İlyas

Amasyalı Pîr İlyas, Sadreddin Hıyâvî’nin terbiyesinde yetişerek Halvetiyye’yi Şirvan’dan Amasya’ya taşıyan; Gümüşlüoğlu Tekkesi çevresinde Anadolu’daki ilk güçlü Halvetî irşad merkezlerinden birini kuran âlim-sûfîdir.

↗07

Bedr Ata (Bedreddin Muhammed)

Bedr Ata, asıl adıyla Bedreddin Muhammed; Buhara’da Sadr Ata ile tahsil gören, mürşid arayışıyla Taşkent çevresine giderek Zengî Ata’ya intisap eden dört başlıca Yesevî halifeden biridir.

↗08

Fahreddin Irâkī

Fahreddin Irâkī (1213-1289), Bahâeddin Zekeriyyâ’nın Mültan hankahında yetişen; Sadreddin Konevî ve Mevlânâ çevresiyle buluşarak Lemaât’ı kaleme alan Farsça tasavvuf şiirinin büyük temsilcisidir.

↗09

Hacı İzzeddin Türkmânî

Hacı İzzeddin Türkmânî, Halvetiyye ana aktarım zincirinde Ahî Mîrem’in ardından gelen ve emaneti Sadreddin Hıyâvî’ye ulaştıran erken dönem şeyhidir.

↗10

Kirmastızâde Hüsrev Efendi

Kirmastızâde Hüsrev Efendi (ö. 967/1559-60), İznik'te yetişmiş; Rumeli şehirlerinde kadılık yapmış ve Sadru'ş-Şerîa üzerine hâşiye yazmış âlimdir.

↗11

Menteşeli Hüsâmeddin Efendi

Menteşeli Hüsâmeddin Efendi (ö. Rebîülâhir 1010/1601), Menteşe’den yetişmiş; Edirne Taşlık ve Câmi-i Atîk medreselerinde ders vermiş, Sadru’ş-şerîa üzerine hâşiye yazmış âlimdir.

↗12

Mevlânâzâde Seyyid Sadrüddin Efendi

Seyyid Sadrüddin Efendi (ö. Cemâziyelevvel 1124/1712), babası Bostan Efendi'den Mevlevî terbiyesi alıp Konya Âsitânesi postuna geçen Mevlânâ soyundan şeyhtir.

↗13

Sözlük

Sadr

Göğüs, sine. tas. Ruh (sr). Kalbin mertebelerinden biri. Safa—Safvet i. ar. صفوة) — lie) 1. Temizlik, duruluk, anhk, zevk, keyf. 2. tas. Hiçbir şey süfiyi kederlendirmez (bulandırmaz); her şey onunla safa bulur, durulur (KR 127, SL 296). Safa ve keder (duruluk-bulanıklık) ruhi haz ve elem anlamına gelir. Safi ruhi neşe ve zevk içinde olup elem ve ısdıraptan uzaktır. “Huz mâ safa, de'mâ keder.” Tasavvuf, uzaklık bulanıklığından sonraki yakınlık safvetidir (duruluk). Cefâyı çekmeyen âşık, safânın kadrini bilmez Lâedri Gah safa buldu gönül ayinesi gah keder Böyledir hâb-ı cihân böyle gelir böyle gider Kâtibi Sahib-i zaman Envâr-ı feyze mazhar olur kalbi saf olan Almakta, mah, mihr-i cihân-tâbdan fura Ayni Safa-i hal Saf hal. Safa-i ilim Saf ilim. Safa-i ittisal Saf ittisal, Safa-i zihn (5lü) Zihin temizliği; nefsin, zahmet çekmeden maksada ulaşmayı sağlayan yeteneği (cr). Tasavvufta mücâhede ve riyazetle ruh ve zihin temizliği kazanılır, sonra kirlenmemiş bu saf zihinle manevi ve ulvi hakikatler idrak edilir.

↗14

İznik Medresesi (Orhan Gazi Medresesi)

İznik, Bursa · Türkiye · 1336'da inşaatı biten ilk Osmanlı medresesi; Orhan Gazi onu 30 akçe maaşla ilk müderris tayin etti ve ölümüne kadar on beş yıla yakın burada ders verdi. İlişkili kişi dosyası Dâvûd-i Kayserî : Dâvûd-i Kayserî (yaklaşık 1260-751/1350), Abdürrezzâk el-Kâşânî'nin öğrencisi, İbnü'l-Arabî ve Sadreddin Konevî çizgisinin güçlü şârihi ve İznik'teki ilk Osmanlı medresesinin yaklaşık on beş yıl müderrisliğini yapan âlim-mutassavvıftır.

↗15

Şirvan (Künbedkubur)

Şamahı · Azerbaycan · Cerrâhî silsilenâmesine göre 860/1456'da vefat ettiği yer; kayıt “Şirvân-Künbedkubur” şeklindedir ve tam mevkii tesbit edilememiştir. Konum bölgeye göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sadreddin Hıyâvî : Sadreddin Hıyâvî (ö. 860/1455-56), Şirvan yakınındaki Hıyâve’de yetişen; Hacı İzzeddin Türkmânî’den hilâfet alıp Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’yi yetiştiren erken Halvetî şeyhidir.

↗16

Kumcân Köyü, Hemedan

Hemedan · İran · Irâkī'nin 610 (1213) dolayında doğduğu köy; Kumcânî nisbesi buradan gelir. Hemedan'daki Şehristan Medresesi'nde daha on yedi yaşındayken ders vermeye başladı; medresede ders okuturken içeri giren Kalenderî dervişlerin gazeli ve semâı sebebiyle 627'de (1230) buradan ayrıldı. Koordinat Hemedan şehir merkezine göre verilmiştir; köyün kesin yeri gösterilmemiştir.

↗17

Trablusşam

Trablusşam · Lübnan · 1135 Şâban'ının 21. günü Sadreddinzâde Ni'metullah Efendi'nin yerine Trablus-ı Şâm kazâsı verildi; aynı yılın Zilhicce'sinin 18'inde vefat edip “kazâ-yı mezbûrda”, yani bu şehirde defnedildi. İlişkili kişi dosyası Dâvudzâde Ahmed Efendi : Dâvudzâde Ahmed Efendi (ö. 18 Zilhicce 1135/1723), ulemâ ailesinden gelerek İstanbul ve İznik medreselerinde yükselen, Trablusşam kadılığına tayin edildikten kısa süre sonra orada vefat eden Osmanlı âlimidir.

↗18

Bahrâbâd Mescid-Hankahı

Nîşâbur · İran · Yirmi beş yılını seyahatle geçirdikten sonra 641 (1243-44) yılında memleketine dönüp yerleştiği Bahrâbâd’daki mescid-hankah. Burayı onararak irşad faaliyetini sürdürdü; hankahta tasavvufî faaliyetlerin sonraki asırlarda da devam ettiği anlaşılmaktadır. Oğlu ve halifesi Sadreddin İbrâhim kabrinin yanına bir imaret yaptırmıştır.

↗19

Merâga

Doğu Azerbaycan · İran · Cerrâhî silsilenâmesine göre 831/1427'de vefat ettiği şehir; İlhanlı devrinin rasathanesiyle meşhur ilim merkezidir. İlişkili kişi dosyası Hacı İzzeddin Türkmânî : Hacı İzzeddin Türkmânî (ö. 828/1424-25), Ahî Mîrem’den aldığı Halvetî irşadını Sadreddin-i Hıyâvî’ye aktaran; Merâga ve Herat çevreleriyle ilişkilendirilen erken dönem Halvetiyye şeyhidir.

↗20

Sadreddin Konevî Türbesi

Konya · Türkiye · 1054/1644'te vefat ettiği şehirde, İbnü'l-Arabî'nin en yakın talebesi Sadreddin Konevî'nin yanına defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Abdullah Bosnevî : Abdullah Bosnevî (1584–1644), Bayramî-Melâmî terbiyesini Hasan Kabadûz’dan alan; İbnü’l-Arabî’nin Fusûsu’l-hikem’ine yazdığı Türkçe ve Arapça şerhlerle tanınan sûfî müelliftir.

↗21

Kirmasti Medresesi

İstanbul · Türkiye · Yirmi beş akçe ile müderrisliğini yaptığı medrese; nisbesiyle aynı adı taşır. İlişkili kişi dosyası Kirmastızâde Hüsrev Efendi : Kirmastızâde Hüsrev Efendi (ö. 967/1559-60), İznik'te yetişmiş; Rumeli şehirlerinde kadılık yapmış ve Sadru'ş-Şerîa üzerine hâşiye yazmış âlimdir.

↗22

Hatuniyye Tekkesi

İstanbul · Türkiye · Eyüp'te İdrisköşkü civarında, Gümüşsuyu Çeşmesi yakınında, Eyüp-Gümüşsuyu yolu ile Hüsam Efendi Sokağı'nın birleştiği yerdedir. Hoca Hüsam Tekkesi, Hüsam Efendi Tekkesi, Selim Efendi Tekkesi ve Hâtûniye Tekkesi adlarıyla da anılır; adını civarındaki Zeyneb Hâtûn Camii'nden (Hatûniye Mescidi) alır. 1145 (1732) tarihli Ahmed Dede Mescidi içinde kurulmuştur; Mecmûa-i Tekâyâ'da Hatuniye Tekkesi olarak ve Nakşî tekkesi diye kayıtlıdır, âyin günü pazartesidir. Rızâeddin Efendi burada babası Mustafa Vahyî Efendi'den sonra postnişin olmuş ve vefatında hazîresine defnedilmiştir; annesi ile kardeşi Mehmed Sadreddin Efendi de aynı hazîrededir. Tekke onun meşihatı sırasında, 1304 (1886) yılında, babasının mensuplarından ve kardeş çocuğu olan Mustafa Zihni Paşa'nın yardımıyla esaslı biçimde tamir edilmiştir. Mâbedin çatısı 1940'lı yıllarda çökerek yapı harap olmuş, bugün dört duvar hâlindedir; minaresi şerefesine kadar yıkılmıştır.

↗23

Taşlık Medresesi

Edirne · Türkiye · 994 Şevvâlinde, Üskübî Mustafa Çelebi’den boşalınca kendisine verilen medrese. İlişkili kişi dosyası Menteşeli Hüsâmeddin Efendi : Menteşeli Hüsâmeddin Efendi (ö. Rebîülâhir 1010/1601), Menteşe’den yetişmiş; Edirne Taşlık ve Câmi-i Atîk medreselerinde ders vermiş, Sadru’ş-şerîa üzerine hâşiye yazmış âlimdir.

↗24

Sadr Ata Mezarı

Kaynakta 'Zengî Ata'nın halifelerinden Sadr Ata'nın mezarı' altyazısıyla bir fotoğraf yer almaktadır; kabrin mevcudiyeti böylece teyit edilmekte, ancak bulunduğu yer metinde belirtilmemektedir. Bu sebeple şehir alanı boş bırakılmıştır.

↗25

Sadreddin Konevî Türbesi ve Camii

Konya · Türkiye · 1241 dolaylarında yerleştiği ve ömrünün sonuna kadar yaşadığı Konya'da vefat etti ve buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Sadreddin Konevî : Sadreddin Konevî, İbnü'l-Arabî'nin düşünce mirasını ilm-i ilâhî adı altında bilgi, vücûd ve yöntem meseleleriyle sistemleştiren; Konya'da hadis, tefsir ve tasavvuf çevresinin merkezinde yer alan muhakkiktir.

↗26

Şâbânî Seyr ü Sülûk Haritası

Tevbe ve kelime-i tevhid telkininden İslâm-iman-ihsan mertebelerine üzerine eserin bütün ilgili bölümlerinden hareketle hazırlanmış özgün editoryal inceleme.

↗27

Sühreverdiyye’nin Bağdat’tan Multan ve Şiraz’a yayılması

Bahâeddin Zekeriyyâ Multânî, Necîbüddin Buzguş ve bölgesel kollar üzerinden yolun coğrafi genişlemesi.

↗28

Mevlevî Silsileleri ve Kübrevî Temaslar

Tek zincir yerine silsile varyantları, irşad çevresi ve post devamı. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.

↗29

Kübreviyye'nin Anadolu'ya Taşınması

Moğol istilası, Necmeddîn-i Dâye ve XIII. yüzyıl Anadolu irfan çevresi. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.

↗30

Halvetiyye Silsilesi ve Kollar Haritası

Halvetiyye'nin ortak erken silsilesi, Zâhidiyye kavşağı, dört ana kolu ve doğrulanmış alt şubeleri tek bir ayrıntılı ağda gösterilir.

↗31

Yesevî Halifeleri ve Türkistan İrşad Ağı

Mansûr Ata, Dânişmend, Hakîm Ata ve Zengi Ata çevrelerinin coğrafî ve metinsel devamı.

↗32

Tâcü’t-Tevârîh’te Sûfîler ve Menkıbeler

Kroniğin kaynak dünyası Hoca Sâdeddin, erken Osmanlı tarihlerini, Şakāik geleneğini, Câmî ve Lâmiî gibi tasavvuf-tabakat kaynaklarını, sözlü haberleri ve resmî belgeleri birlikte kullanır. Her pasajın delil değeri aynı değildir. Sûfî biyografileri Akşemseddin, Emîr Sultan, Şeyh Vefâ, Sadreddin Konevî, Hacı Bektaş Velî

↗33

Sadreddin Konevî'de Mârifet, Vücûd ve Yöntem

İlm-i ilâhînin konusu Konevî için metafiziğin konusu mutlak vücûddur. İsimler, sıfatlar, mümkünler ve âlem bu konunun nispet ve meseleleri olarak ele alınır; Hakk'ın hakikati sıradan bir tanımın konusu yapılamaz. Bilginin yolları Duyu, akıl, haber ve keşif birbirinin basit alternatifi değildir. Akıl ilişki ve delil kurar fakat kendi şartlarıyla sınırlıdır; k

↗34

İzzî Tarihi’nde Koca Nûreddin Efendi ve Sünbül Âsitânesi

Seyyid Nûreddin Efendi’nin 1654-1747 arasındaki hayatını, Kocamustafapaşa Sünbül Efendi Âsitânesi’ndeki uzun meşihatını ve Yusuf Kutbeddin’e uzanan post zincirini İzzî’nin çağdaş kaydıyla inceler.

↗35

İstanbul'da Tasavvufî Hayatın Kurumları

Fetih öncesi Osmanlı mirasından Meşrutiyet yıllarına İstanbul'daki tekke-medrese-devlet ilişkilerini, semâ ve devran tartışmalarını, toplum hizmetlerini ve idarî denetimi birlikte okuyan ana dosya.

↗36

Sayfalar 2–9

Muzaffer Ozak Külliyatı · SALÂH BILICI KITABEVİ YAYINLARI: 18 ONBİRINCİ DERS MUNDERECAT: Süre-i Kevserin tefsiri, Hazretl Fatime'nin ahlrete Intikali, Hz. Ibrahim'in Hz. Ismalll Allah yolunda kurban etmesi,

↗37

Sayfalar 4–13

Muzaffer Ozak Külliyatı · SALÂH BİLİCİ KİTABEVİ YAYINLARI - No: 43 5846 Sayılı Kan un gereğince telif hakları müessesemize aittir. Taklit edenler mes'uldür. Dizgi: ÖZAL Matbaası - Baskı: ÖZTÜRK Matbaası Ist

↗38

Sayfalar 1–8

Muzaffer Ozak Külliyatı · eSSz ELHAC MUZAFFER OZAK İR$ÂD 152 0 3.cilt Salâh Bilici Kitabevi Ali Bilici Büyük Reşitpaşa Cad. Yümni Iş Hanı Giriş KatNo: 24 Vezneciler /ISTANBUL Tel-Fax (0212) 512 87 44 SALAH

↗39

Sayfalar 3–12

Muzaffer Ozak Külliyatı · SALÂH BİLİCİ KİTABEVİ YAYINLARI - No: 42 5846 Sayılı Kanun gereğince te'lif hakları müessesemize aittir. Taklit edenler mes'uldür. Dizgi: ÖZAL Matbaası - Baskı: ARBEN Matbaası Ista

↗40

Sayfalar 4–12

Muzaffer Ozak Külliyatı · SALAH BILICI KITABEVI YAYINLARI - No: 41 5846 Sayılı Kanun gereğince Te'lif hakları müessesemize aittir. Taklit edenler mes'uldür. Dizgi: GÜYRAY, Baskı: ÜÇLER Matbaası İSTANBUL — 1

↗41

Sayfalar 13–20

Muzaffer Ozak Külliyatı · tün kâ'inat ve mevcudat, Resûl-ü ekrem sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz hazretlerinin yüzü suyu hürmetine halk ve icat buyurulmuş ve Habib-i adib-i Kibriyâ on sekiz bin âleme

↗42

Sayfalar 21–28

Muzaffer Ozak Külliyatı · Evet, Hz. Musa aleyhisselâm sadrının şerholunmasını, işlerinin kolaylaştırılmasını, lisanındaki tutukluğun giderilmesini, sözünün daha iyi anlaşılmasını, ehlinden ve akrabasından b

↗43

Sayfalar 21–28

Muzaffer Ozak Külliyatı · (Cennette, gözlerin göremediği, kulakların işitemediğı ve insan kalbinin idrak ve ilata edemediği ni'metler vardır..) Fazl-ı ilâhi ile cennete girecek bazı zevatı, Allahu sübhanehu

↗44

Sayfalar 19–24

Muzaffer Ozak Külliyatı · çimleri dar, vakitleri dar, ömürleri acı bir zarar içinde geçer. Onlar, daha burada hamiym suyundan içer. Her ne ka dar zâhiren, yani dış görünüşleri itibariyle rahat ve huzur için

↗45

Sayfalar 36–43

Muzaffer Ozak Külliyatı · yüz mü çevireyim? Hayır!.. Ne kadar kötü ve günahkâr bir kul olsam da, Rabbimle münasebetimi kesmem ve kulluğumu unutmam, der ve oradan uzaklaşır. Bir kaç yıl sonra, Şeyh Şibli haz

↗46

Sayfalar 37–43

Muzaffer Ozak Külliyatı · nur, herhangi bir kimseyi çağırır gibi Yâ Ahmed, Yâ Muhammed diye çağırırsanız bütün hayırlı amellerinizi iptal etmiş olursunuz. Siz, bunun farkına bile varamazsınız. Dikkat ediniz

↗47