Tâcü’t-Tevârîh’te Sûfîler ve Menkıbeler

Kroniğin kaynak dünyası

Hoca Sâdeddin, erken Osmanlı tarihlerini, Şakāik geleneğini, Câmî ve Lâmiî gibi tasavvuf-tabakat kaynaklarını, sözlü haberleri ve resmî belgeleri birlikte kullanır. Her pasajın delil değeri aynı değildir.

Sûfî biyografileri

Akşemseddin, Emîr Sultan, Şeyh Vefâ, Sadreddin Konevî, Hacı Bektaş Velî ve başka isimler kronikte farklı uzunluk ve tonlarda yer alır. Halvetî ve Nakşibendî şeyhlere ayrılan bölümler, müellifin kendi dönemindeki Sünnî tasavvuf tasnifini de yansıtır.

Menkıbenin tarih içindeki görevi

Keramet anlatıları yalnız olağanüstülük aktarmaz; fetih, hükümdarlık meşruiyeti, dua, adalet ve velî-hükümdar ilişkisini anlamlandırır. Bu anlatı işlevi açıklanır, fakat menkıbe ayrıntısı bağımsız belge yerine kullanılmaz.

Eleştirel yaklaşım

Hoca Sâdeddin bazı kaynakları adlandırır, bazılarını belirtmeden aktarır ve yer yer rivayetler arasında seçim yapar. Siteye alınan kişi ve olaylarda kroniğin ifadesi, modern araştırmacının değerlendirmesi ve başka kaynakların doğrulaması ayrı paragraflarda tutulur.