ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
308 sonuç · toplam 308 · “diyet” · 1/13
01diyet
İslâm hukukuda adam öldürme veya yaralama hadiselerinde mağdur olan tarafa ceza veya kan bedeli olarak ödenen para veya mal karşılığı kullanılan terim. Diyet insanlık tarihinin en eski dönemlerinden başlayarak var olan ve uygulanan bir olgu…
Zâyirçenin yapısı ve etrafındaki kasidenin aidiyeti
Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ca‘fer es-Sebtî · Adına nisbet edilen cetvel, on iki burç sayısınca bölünmüş paralel dairelerden ve arkasındaki 55x131 hânelik bir tablodan meydana gelir; etrafındaki “Kasîde-i Lâmiyye” ise Mâlik b. Vüheyb'e aittir.
Evrâd ve aidiyeti şüpheli eserler
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî · Ona nisbet edilenlerin sınırı.
Nehcü’l-belâga ve aidiyet meselesi
Hz. Ali el-Mürtezâ · Şerîf er-Radî’nin derlediği hutbe, mektup ve sözler İslâm edebiyatının en etkili metinlerinden birini oluşturur; ancak bütün parçaların Hz. Ali’ye aidiyeti aynı derecede doğrulanamaz.
Abd ve abdiyet
Kul ve kulluk. Tasavvufta insanın Hakk’a tam yönelmesi, benlik iddiasından uzaklaşması ve Allah'tan başkasına kulluk etmemesi anlamında kullanılır.
Ahadiyetü'l-ayn
!) Ayn tekliği tas. Bize ve isimlere muhtaç olmadığı için zât-ı Hakk'ın mertebesi; cem't’l-cem de denir (km).
Ahadiyetü'l-cem
Cem ahadiyeti, toplama tekliği. tas. Sıfat ve isimlerin varlığı ve yokluğu (ispatı ve iskatı) söz konusu olmaksızın zatı zat olarak dikkate alma mertebesi. Ahadiyet mertebesinde sıfatlar ve isimler iskat edilir ve dikkate alınmaz; burada is…
Mahv-i ubüdiyet
Kullugun mahvı. tas. A'yâna varlık nispet etmemek. Aslında | aynlar (ç. a'yan) yoktur, yalnızca Hak onlarda zuhur ettiği için vardır. Bu türlü varoluş aslında yok oluştan başka bir şey değildir. Haktan başka fail ve mevcut yoktur. Kul suret…
Vahidiyet
(وا حدية) İsimlerin kaynağı olması itibariyle Allah'ın Zatı (kı).
Şühûd-İ Ehadiyet
Tasavvuf yolunda çalışan kimselerin, mahlûklardaAllahü teâlânın sıfatlarını görmeleri hâli. Şühûd-i Vahdet.
İstanbul'da Tekke-Mescidlerin Değişen Aidiyetleri
Bir yapının kuruluşu, minber kazanması, zâviyeye dönüşmesi ve farklı irşad halkalarınca kullanılması
Sârbân Ahmed: Bayramî-Melâmî Silsile ve Dîvân Aidiyeti
İrşad hattı Sârbân Ahmed, Bayramî-Melâmî kaynaklarında İsmâil Ma‘şûkī’nin halifesi olarak gösterilir; Pîr Ali Aksarâyî’ye bağlayan başka bir rivayet de vardır. Oğlanlar Şeyhi İbrahim Efendi ile Sun‘ullah Gaybî’nin kendi silsile kayıtları se…
Ahmediye Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Üsküdar'daki Ahmediye Külliyesi bünyesinde yer alan Rifâî tekkesi. Kayınpederi ve şeyhi Mehmed Efendi'nin vefatı üzerine buranın şeyhi, câmiinin de imam ve hatibi olmuştur. İlişkili kişi dosyası Tığlızâde Mehmed Şevki B…
Verdiye Türbesi
Bağdat · Irak · 1 Muharrem 632'de (26 Eylül 1234) vefat etti; cenazesi ertesi gün Bağdat'ın Verdiye semtindeki türbeye defnedildi. İlişkili kişi dosyası Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdî : Bu kayıt Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdî ana dosyasıyla b…
Halîliyye
Geredeli Hacı Halil Efendi üzerinden Orta ve Batı Anadolu'da devam eden; mensuplarının kendilerini çoğunlukla doğrudan Halvetî-Şâbânî diye tanımladığı aktarım hattı.
Abdülkerîm el-Cîlî
Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1428), Yemen’de Şerefüddin el-Cebertî’nin terbiyesinde yetişen; Kādirî aidiyetini İbnü’l-Arabî’nin metafizik mirasıyla buluşturan ve insan-ı kâmil öğretisini kapsamlı bir sistem halinde açıklayan âlim, şair ve mu…
Acem Hoca Sâdık
Acem Hoca diye tanınan İsfahanlı Sâdık (ö. 1132/1719-20), İstanbul Fethiye'deki Sinan Paşa Medresesi'nde talebelere Farsça öğreten; Türkçe ve Farsça şiir örnekleri Vekāyi‘u’l-Fuzalâ'da korunan şair ve hocadır.
Çelebi Halife Cemâl-i Halvetî
Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle Halvetiyye’ni…
Eskici Hasan Dede
Eskici Hasan Dede (ö. 1048/1638-39), el emeğiyle geçinen ve kırk yılı aşkın süre Fâtih Camii’nde ibadetle yaşayan; belirli bir tarikat aidiyeti bilinmeyen İstanbul dervişidir.
Hacı Hâfız Mustafa Efendi
Makarnacı veya Şeyh Makarna diye tanınan Hacı Hâfız Mustafa Efendi (ö. 1219/1804), Halil Nizâmeddin Efendi'den hilâfet alan ve Cerrâhiyye Âsitânesi'nde üç yıl postnişinlik yapan şeyhtir.
Hakîm Ata (Süleyman Bâkırgānî)
Hakîm Ata diye tanınan Süleyman Bâkırgānî, Ahmed Yesevî'nin en meşhur halifelerinden; Türkçe hikmetleri, Bakırgan çevresi ve Zengi Ata'ya uzanan irşad halkasıyla Yesevîliğin Orta Asya'daki yayılışının başlıca isimlerindendir.
Hariri Şeyh Muhammed Efendi
Kazzâz Muhammed Efendi diye tanınan Harîrî Muhammed, Ümmî Sinan’ın ilk halifesi; Pazar Tekkesi’nde uzun süre irşad hizmeti yürütmüş şeyhtir.
Hâşimî Emir Osman Efendi
Hâşimî Emîr Osman Efendi (919/1513, Sivas – 11 Zilkade 1003 / 18 Temmuz 1595, İstanbul); Bayramî-Melâmî silsilesine bağlı şeyh ve şair. Saçlı Emîr diye tanınır; Melâmî çevresine yöneltilen suçlamalar üzerine bir Halvetî şeyhine intisap etmi…
İdrîs-i Muhtefî
İdrîs-i Muhtefî (941/1534 – 1024/1615), komşularının “Hacı Ali Bey” diye tanıdığı zengin bir tüccar kimliğiyle altmış yıl irşad eden Bayramî-Melâmî kutbu; hakkında idam fermanı çıktığı hâlde ölünceye kadar bulunamadığı için “Muhtefî” (gizle…