tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
MUHAMMED EFENDİ
"Kazzaz Muhammed Efendi" diye meşhfirdur. Hz. Pir'in ilk halifesidir. Hora san'dan gelmiş yüzotuz veya yüzkırk sene muammer olmuş olduğunu Pazar Tekkesi şeyhi Galib Efendi söyledi. Pazar Tekkesi ittisalinde türbe-i münevveresinde medfiin dur. Burada doksan sene seccade-nişin ve makam-ı irşadda şeref-mekin olup, Hz. Ümmi Sinan efendimizin zaman-ı hayatlarında Şehremini'ndeki asitanelerinde za. kirbaşılık etmiş ve Hz. Pir'in irtihalinde makamında onbeş sene vekalet buyurmuştur. Şeyh Galib Efendi'nin pederleri Ahmed Zarifi Efendi anlattılar: Muhammed Efendi mutasarrıt'indendir.
Harıkulade bir çok hallerini gör düm. Hatta bir gece habta idim. Muhammed Efendi başucuma geldi. "Ahmed! Kalk, türbe tutuştu. Koş söndür." diye emr etti. Bidar oldum. Hemen türbeye koştum. Şam dana dikili olan mum devrilmiş. Sandukalarının yanındaki çukaları tutuşturmuş, he men söndürdüm idi. (Kaı:ldesa'IWıu sırraha ) Alem-i bekaya intikalleri 1 050/( 1 640) senesine müsadiftir. Sandukalarının baş tarafındaki levhadan: Kutb-ı irşad-ı tarik-ı ictihM.
Şeyh-i alı haslet-i sahih-sıfat Ya'ni Şeyh Ümmi Sinan gatıs-ı zaman Ol reis-i zü'l-cenaheyn-ı hüdat Eylemiş müstahlef ol tıe!iyy-i kamili* Şeyh Kazzazi Har?riyyü's-sıfiit Asl.ah-ı metıc:Ud u akranı olup Namdaşıdır şeft-i kainat İhtida şeyhi idi bu tekkenin Kabri bu cay oldu itdikde tıefiit
Ümmî Sinan'ın yanındaki hizmeti
Sefîne-i Evliyâ, “Kazzâz Muhammed Efendi” diye meşhur olan Harîrî Muhammed Efendi'nin, Ümmî Sinan'ın hayatta olduğu dönemde Şehremini'ndeki âsitânede zâkirbaşılık ettiğini kaydeder. Zikir meclisinin usulünü yürüten bu görev, tekke içinde ehliyet isteyen bir hizmettir.
Pîrin irtihalinden sonra makam boş bırakılmamış; Muhammed Efendi on beş sene onun yerine vekâlet etmiştir.
Pazar Tekkesi ve kabri
Vassâf, Muhammed Efendi'nin Pazar Tekkesi'nin bitişiğindeki türbede medfun olduğunu yazar. Sandukasının baş tarafındaki manzum levha, Ümmî Sinan'ı “gavs-ı zamân” diye andıktan sonra onun bu kâmil zatı halife bıraktığını, kendisinin bu tekkenin ilk şeyhi olduğunu ve vefat ettiğinde kabrinin burası olduğunu kaydeder.
Tekkenin Vassâf devrindeki şeyhi Gâlib Efendi'nin naklettiğine göre Muhammed Efendi Horasan'dan gelmiş, yüz otuz veya yüz kırk yıl yaşamış ve burada doksan sene seccâde-nişîn olmuştur. Rakamların iki ihtimalli verilişi, nakledenin de kesin konuşmadığını göstermektedir.