TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Eğrikapı savaklarının karşısında, Kırkçeşme su şebekesine bağlı olan tekke. Vezir Hırâmî Ahmed Paşa tarafından XVI. yüzyılın son çeyreğinde mescid-zâviye olarak kurulmuş, muhtemelen XVIII. yüzyıl başlarında Halvetiyye'ye intikal etmiştir. 1155'te (1742) buraya postnişin olan Cemâleddin Uşşâkī'nin vefatında buraya gömülmesi üzerine Cemâliyye şubesinin âsitânesi ve pîr evi vasfını kazanmıştır. Kaynaklarda Cemâleddin Halvetî, Cemâleddin Uşşâkî, Cemâlî, Cemâlî Efendi, Savaklar, Seyyid Cemâleddin, Seyyid Cemal Efendi ve Şalcızâde gibi çeşitli adlarla anılır. Oğlu ve halefi Mehmed Nizâmeddin Efendi mescid-tevhidhânenin dârülkurrâ olarak da kullanılması için bir vakıf yapmıştır. Tekke ve zâviyelerin kapatılmasından sonra mescid-tevhidhânesi cami olarak kullanılmaya başlanmış, 1958'den az önceki onarımda cami harimi ile türbe arasına duvar çekilerek yapının en önemli mimari özelliği yok edilmiştir.

Mekân türü: asitane
Dönem: XVIII. yüzyıl
Bugünkü durum: Haritadaki işaret kişi coğrafyası kaydından aktarılmış yaklaşık konumdur; yapının güncel fizikî durumu ve kesin parseli ayrıca doğrulanmalıdır.
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi kaynak denetimi — Edirneli Mehmed Cemâleddin Uşşâkī

Bu mekân kaydı bağlantılı kişi dosyasındaki coğrafya notundan ayrıştırılmıştır. Birincil kaynak künyesi ve kesin konum doğrulaması tamamlanmadan harita işareti yapı parseli olarak yorumlanmamalıdır. Yol bağlantısı, mekânın kurumsal türü ile bağlantılı kişinin yayımdaki ana yol kaydı birlikte değerlendirilerek kurulmuştur; bu bağ tek başına yapının bütün tarih boyunca yalnız o yola mensup olduğu anlamına gelmez. Bağlantılı kişi dosyasının kaynak denetimi: Kimlik kapısı: Edirne doğumu; Mehmed Hamdi ve Hasan Sezâî bağları; 1155/1742 Savaklar görevi; 1164/1751 vefatı. Ana kaynak: Mahmud Erol Kılıç’ın TDV İA “Cemâleddîn Uşşâkî” maddesi. Karşılaştırma: Harîrîzâde, *Tibyân*; Hüseyin Vassâf, *Sefîne-i Evliyâ* IV; Savaklar/Hırâmî Ahmed Paşa Zâviyesi vakıf araştırması; Uşşâkî silsile ve eser neşirleri. Ayrılan katmanlar: on iki esmânın tarihî uygulanışı ile Hz. Ali rüyası; çoklu icâzet ile ana kol aidiyeti; Cemâliyye-i Uşşâkıyye ile Cemâl-i Halvetî’nin eski Cemâliyye kolu. Kaynak tavanı: kesin doğum yılı, ilk aile çevresi ve eserlerin eksiksiz tenkitli bibliyografyası belirlenemedi. Canlıya yazılmadı; idempotent script CMS önizlemesi içindir. Mekân ilişkisi bu kaynak katmanlarıyla hazırlanan biyografinin coğrafya çıkarımıdır; kesin konum ayrıca mekân dosyasında değerlendirilir.

BAĞLI YOLHalvetiyye BAĞLI ŞAHSİYETEdirneli Mehmed Cemâleddîn UşşâkîEdirneli Mehmed Cemâleddîn Uşşâkî (ö. 1164/1751), Mehmed Hamdi ve Hasan Sezâî çevrelerinde yetişen; Savaklar Tekkesi merkezinde Uşşâkıyye’yi canlandıran, on iki esmâ tertibini yerleştiren ve Cemâliyye şubesine adını veren mutasavvıf şairdir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

Edirneli Mehmed Cemâleddîn UşşâkîasitaneŞahsiyet dosyasına git →

1 mekân kaydı ve 0 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.