tarikat.orgTARİH ATLASI
Pîrler, şehirler, kollar ve kurumlar tek bir kronoloji içinde; silsile, tarihî etki ve ortaya çıkış kayıtları birbirine karıştırılmadan okunur.
1397–1871 arasında 30 şahsiyet, 1 yol ve 21 mekân bağlantısı gösteriliyor.
Pîr · Mânevî silsile
Halvet uygulamasına verdiği ağırlıkla anılan Ömer el-Halvetî, kendisinden sonraki silsile ve şubelerin adını aldığı kurucu pîrdir. Tarihlendirme kaynaklarda küçük farklılıklar gösterebilir.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Tarihî durak · Tarihî etki
Amasyalı Pîr İlyas, Halvetiyye'yi Anadolu'ya taşıyan ilk temsilci olarak kaydedilir; kesin yıl yaklaşık dönem göstergesidir.
Kaynak notu: Reşat Öngören, Tasavvuf, İstanbul Üniversitesi İLİTAM; mevcut Halvetiyye kaynaklarıyla karşılaştırıldı.doğum · tarihî olay
Sünbül Sinân 856/1452'de Merzifon'da doğdu.
Kaynak notu: Sünbül Sinan Efendi: Halvetîlik ve Sünbülîlik (sunbulsinan.org)Pîr-i sânî · Mânevî silsile
Halvetî gelenekte pîr-i sânî kabul edilen Seyyid Yahyâ Şirvânî, Bakü'deki irşad merkezi, halifeleri ve vird geleneğiyle Halvetiyye'nin çok kollu ve geniş coğrafyalı yapısının başlıca kurucu durağı oldu.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Tarihî durak · Tarihî etki
Çelebi Halife'nin Amasya'daki Şehzade Bayezid çevresinden İstanbul Kocamustafapaşa merkezine uzanan faaliyeti Cemâliyye'nin kurumsallaşmasını sağladı.
Kaynak notu: Reşat Öngören, Tasavvuf, İstanbul Üniversitesi İLİTAM; mevcut Halvetiyye kaynaklarıyla karşılaştırıldı.Ana kolun teşekkülü · branch_of
Rûşeniyye ana gövdesinin şiir, irşad ve halife ağıyla belirginleşmesi.
Kaynak notu: Sefîne-i Evliyâ; Halvetî menâkıbnâmesi; Reşat Öngören, Tasavvuf; karşılaştırma için Genç Tasavvufçular Halvetîlik sayfaları.irşad ve kurumlaşma · tarihî olay
Cemâl-i Halvetî'nin vefatından sonra Sünbül Sinân Koca Mustafa Paşa Dergâhı'nın postuna geçti; Sünbüliyye bu merkezde belirginleşti.
Kaynak notu: Sünbül Sinan Efendi: Halvetîlik ve Sünbülîlik (sunbulsinan.org)Ana kolun teşekkülü · branch_of
Cemâliyye'nin Amasya'dan İstanbul Kocamustafapaşa merkezine taşınması.
Kaynak notu: Sefîne-i Evliyâ; Halvetî menâkıbnâmesi; Reşat Öngören, Tasavvuf; karşılaştırma için Genç Tasavvufçular Halvetîlik sayfaları.Tarihî durak · Kurumsal gelişme
Tarikatın kurucu, kol veya usul tarihindeki belirleyici eşik; kesin olmayan tarihler dönem göstergesi olarak kullanılmıştır.
Kaynak notu: TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ilgili tarikat ve kişi maddeleri; mevcut tarikat.org kaynak havuzuyla karşılaştırıldı.Ana kolun teşekkülü · branch_of
Sinâniyye, Uşşâkıyye ve Ramazâniyye gibi geniş şubelerin geliştiği Ahmediyye ana gövdesi.
Kaynak notu: Sefîne-i Evliyâ; Halvetî menâkıbnâmesi; Reşat Öngören, Tasavvuf; karşılaştırma için Genç Tasavvufçular Halvetîlik sayfaları.Tarihî durak · institutional_transition
Cemâlî-Halvetî irşadının Bolu'dan Şa‘bân-ı Velî vasıtasıyla Kastamonu'ya taşındığı öğretim halkası.
Kaynak notu: TEZLER Halvetiyye OCR paketivefat · tarihî olay
Sünbül Sinân Muharrem 936/Eylül 1529'da İstanbul'da vefat ederek Koca Mustafa Paşa Âsitânesi hazîresine defnedildi.
Kaynak notu: Sünbül Sinan Efendi: Halvetîlik ve Sünbülîlik (sunbulsinan.org)Kol kurucusu · branch_of
İbrâhim Gülşenî'nin Tebriz'den Kahire'ye uzanan irşad çevresi, Halvetiyye'nin Gülşeniyye kolunu müstakil bir edebî ve kurumsal gelenek hâline getirdi.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Tarihî durak · Tarihî etki
Şirvan'dan Tokat'a gelen Abdülmecid Şirvânî, Ziyâeddin Yûsuf hattını Şemseddin Sivâsî'ye taşıyarak Şemsiyye'nin teşekkül zeminini kurdu.
Kaynak notu: Reşat Öngören, Tasavvuf, İstanbul Üniversitesi İLİTAM; mevcut Halvetiyye kaynaklarıyla karşılaştırıldı.Tarihî durak · institutional_transition
Kastamonu merkezli Şâbâniyye irşadının post ve halife ağıyla devam ettiği tarihî durak.
Kaynak notu: TEZLER Halvetiyye OCR paketiİrşad ve tekke tarihi · kurumsallaşma
III. Murad'ın tahta çıkışından sonra İstanbul'a davet edilen Hüsâmeddin Uşşâkî için Kasımpaşa'da bir tekke kuruldu; merkez Uşşâkiyye'nin âsitânesi ve pîr evi hâline geldi.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, giriş s. 85-87 ve ilgili tercemeler; Mehmed Akkuş, ‘Hüsâmeddin Uşşâkî’, TDV İslâm AnsiklopedisiKol kurucusu · branch_of
Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî'nin irşadı Halvetiyye'nin Uşşâkiyye kolunu oluşturdu; kol daha sonra farklı bölgelerde şeyh, tekke ve edebî çevreler meydana getirdi.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Ana kolun teşekkülü · branch_of
Tokat-Sivas hattında Şemsiyye'nin teşekkülü ve Sivâsiyye-Nûriyye devamı.
Kaynak notu: Sefîne-i Evliyâ; Halvetî menâkıbnâmesi; Reşat Öngören, Tasavvuf; karşılaştırma için Genç Tasavvufçular Halvetîlik sayfaları.Tarihî durak · institutional_transition
Sinâniyye silsilesini ve kavram dilini Türkçe şiirde taşıyan şeyhin vefatı.
Kaynak notu: TEZLER Halvetiyye OCR paketiTarihî durak · institutional_transition
Şâbânî menâkıbnâme, türbe ve post hafızasının başlıca müellifinin vefatı.
Kaynak notu: TEZLER Halvetiyye OCR paketiTekke ve irşad tarihi · silsile
Babasının vasiyeti ve âsitâne çevresinin ittifakıyla yirmi yedi yaşında Kocamustafapaşa postuna geçti.
Kaynak notu: İzzî Tarihi, s. 377-383; Sefîne-i Evliyâ, Sünbüliyye bölümü; İstanbul Ziyaretgâhları veri kaydıİrşad ve tekke tarihi · irşad
Erdebîlizâde Ahmed Efendi'ye intisap edip Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin'den hilâfet alan Cism-i Latîf İsmail Efendi, Oğlan Şeyhi İbrahim Efendi'nin ardından Aksaray Tekkesi postuna geçti. Kaynak kesin tayin yılı vermediği için tarih yaklaşık gösterilir.
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1988, Cism-i Latîf Şeyh İsmail Efendi tercemesiİlim ve vaaz tarihi · ilim
Beyazıt vaizi Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî, 1099/1687-88'de tefsir hatmini Ayasofya'da tamamladı. Uşşâkîzâde, Sultan IV. Mehmed'in de meclise katıldığını bildirir.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakā’ik, s. 1002-1003; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1988-1990İrşad ve tekke tarihi · irşad
Niyâzî-i Mısrî'nin terbiyesini tamamlayıp Gelibolu'da hizmet eden Mehmed Sükûnî, Bursa'ya dönüşünde Ali Paşa Camii yakınındaki Kasım Subaşı Zâviyesi postuna geçti. Kesin tayin yılı kaynakta verilmediği için 1690 yaklaşık tarih olarak kullanılır.
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 1980-1981, Mehmed Sükûnî tercemesiİrşad ve post tarihi · kurumsallaşma
Abdülahad Nûrî'nin halifesi Esircizâde Hüseyin Efendi, yaklaşık kırk yıllık tekke hizmetinin ardından 1102/1690-91'de Mehmed Ağa Zâviyesi postuna geçti.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 1000; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, Esircizâde Şeyh Hüseyin tercemesiVaaz ve irşad tarihi · kurumsallaşma
Yedikule Hacı Evhad Zâviyesi şeyhliğinden Fatih ve Beyazıt camileri vaizliğine yükselen Seyyid Hüseyin Efendi, Receb 1103/Mart-Nisan 1692'de Süleymaniye Camii vaizliğine getirildi.
Kaynak notu: Uşşâkîzâde İbrâhim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 999-1000; Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin Efendi tercemesiKol kurucusu · branch_of
Niyâzî-i Mısrî'nin şiiri, irşadı ve sürgünlerle örülü hayatı Halvetî-Mısrî geleneğini Anadolu ve Balkanlarda etkili bir kola dönüştürdü.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Seyyid Mehmed Konevî'nin Enarlı Zâviyesi
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2715-2721Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Sadrî Seyyid Mehmed'in vefatı
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2715-2721Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Sakızlı Şeyh İlyas'ın vefatı
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715Biyografi ve kurum tarihi · tarihî etki
Bayezid Camii cumartesi vaizi Refî‘â Efendi, 13 Receb 1132/21 Mayıs 1720 gecesi Yavaşça Mehmed Ağa Zâviyesi’nde öldürüldü; failler soruşturma sonunda yakalanıp cezalandırıldı.
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3275-3281; Târîh-i Râşid, c. V, s. 212 (Sefîne-i Evliyâ nakli)Kol kurucusu · branch_of
Nûreddin Cerrâhî'nin Karagümrük merkezli irşadı, Halvetiyye'nin ortak silsile ve erkân mirası üzerinde Cerrâhiyye kolunu meydana getirdi. Kendisinden önceki ortak silsile Halvetî ana gövdesiyle birlikte gösterilir.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Biyografi ve eser tarihi · tarihî etki
İmam Halil Bezmî Efendi'nin vefatı
Kaynak notu: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3407-3433; TDV İslâm Ansiklopedisi ve TEİS karşılaştırmasıYenileyici pîr · Mânevî silsile
Hasan Sezâî'nin Edirne merkezli irşadı ve eserleri, Gülşeniyye içinde Sezâiyye diye anılan güçlü bir devam halkası oluşturdu; pîr-i sânî nitelemesi kullanıldığı yerde gelenek içi unvan olarak açıklanır.
Kaynak notu: tarikat.org kaynak havuzundaki genel tasavvuf tarihleri, tarikat monografileri ve kişi dosyaları karşılaştırılarak hazırlanmıştır.Tekke ve irşad tarihi · silsile
Seyyid Nûreddin Efendi zikir meclisi sırasında vefat etti; Fatih Camii’ndeki cenazenin ardından Hacı Beşir Ağa’nın yaptırdığı türbeye defnedildi ve post oğlu Yusuf Kutbeddin’e geçti.
Kaynak notu: İzzî Tarihi, s. 377-383; Sefîne-i Evliyâ, Sünbüliyye bölümü; İstanbul Ziyaretgâhları veri kaydıTekke ve vakıf tarihi · kurumsallaşma
Tersane Emini ve Sadâret Kethüdâsı Yusuf Efendi, Kasımpaşa'daki Hüsâmeddin Uşşâkî Âsitânesini yeniden inşa ettirip su getirdi. İzzî bu imarı 1749'daki vefat kaydında onun kalıcı hayır eseri olarak gösterir.
Kaynak notu: İzzî Süleyman Efendi, İzzî Tarihi, s. 658-660; M. Baha Tanman, ‘Hüsâmeddin Uşşâkî Tekkesi’, TDV İslâm Ansiklopedisi; Uşşâkî âsitânesi monografileriTarihî durak · Tarihî etki
Rahmâniyye zâviyeleri Fransız işgaline karşı toplumsal direniş ağının önemli unsurlarından biri oldu.
Kaynak notu: Reşat Öngören, Tasavvuf, İstanbul Üniversitesi İLİTAM; mevcut Halvetiyye kaynaklarıyla karşılaştırıldı.vefat · tarihî olay
Cerrâhî Âsitânesi postnişini Abdülazîz Zihnî Efendi 22 Şevval 1270/18 Temmuz 1854’te vefat etti.
Kaynak notu: Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, V, s. 50; İbrâhim Fahreddin Erenden, Envâr-ı Pîr Nûreddin, İSAM Ktp. nr. 3893, ilgili bölümler; Mecmûa-i Tekâyâ, s. 70; Abdülaziz Zihnî Efendi vakfiyesi üzerine akademik inceleme; M. Cemal Öztürk, Cerrâhîlik; hat biyografisi için Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve ilgili hattat kayıtları. 1270 hicrî vefat tarihi 22 Şevval 1270/18 Temmuz 1854 olarak esas alındı; bazı modern listelerde görülen 1853 dönüşümü düzeltilmiştir.Tarihî durak · Tarihî etki
Saddûk Zâviyesi şeyhi Muhammed Emzeyân el-Haddâd ve oğlu Şeyh Aziz, Mukrânî ayaklanmasına geniş katılım sağlayan dinî-toplumsal desteği örgütledi.
Kaynak notu: Reşat Öngören, Tasavvuf, İstanbul Üniversitesi İLİTAM; mevcut Halvetiyye kaynaklarıyla karşılaştırıldı.