tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
İstanbul Aksaray'daki aile çevresi
İsmail Efendi İstanbul'da doğdu. Babası, Aksaray'daki Hüseyin Ağa Camii'nin imamı Mehmed Efendi'ydi. Zarif mizacı ve temiz yaşayışı sebebiyle “Cism-i Latîf Efendi” lakabıyla tanındı. Doğum yılı kaynakta verilmez.
Çok yönlü tahsili
İlk derslerini Cerrah Paşa Camii imamı Mahmud Efendi'den aldı; ardından Molla Çelebi ve Uzun Hasan Efendi'nin derslerine devam etti. Hekimbaşızâde Seyyid Mesud Efendi'den tıp, Acem Ahund'dan Farsça öğrendi. Böylece dinî ilimler, tıp ve dil eğitimini aynı tahsil çizgisinde birleştirdi.
Erdebîlizâde Ahmed Efendi'ye intisabı
Halvetiyye şeyhlerinden Erdebîlizâde Şeyh Ahmed Efendi'ye intisap etti. Kaynak, ilk mânevî yöneliş ve inâbet bağını açıkça bu şeyhe nispet eder.
Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin'den hilâfet
Tarikat eğitimini Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin Efendi yanında tamamladı ve ondan hilâfet aldı. İntisap ile hilâfetin iki ayrı şeyh üzerinden kaydedilmesi, mânevî terbiyenin tek aşamalı bir ilişkiye indirgenemeyeceğini gösterir.
Aksaray Tekkesi postu
Oğlan Şeyhi İbrahim Efendi'nin ardından Aksaray Tekkesi'nde posta geçti ve müridlerin irşadıyla meşgul oldu. Tekkenin bugünkü yapı kimliği ve koordinatı ayrıca vakıf ve şehir kaynaklarıyla kesinleştirilmeden haritaya tahminî nokta eklenmemiştir.
Ders ve irşad hayatı
Şeyhî onu ders halkalarını sürdüren, ilim, dindarlık ve mânevî olgunlukla tanınan bir kişi olarak tarif eder. Tıp ve Farsça tahsili ayrıca anılsa da kaynak müstakil bir eser adı vermez; bu nedenle ona kataloglarda doğrulanmayan kitaplar nispet edilmemiştir.
Vefatı ve mürşidinin yanına defni
Safer 1106/Eylül-Ekim 1694'te vefat etti. Yenikapı dışındaki Merkez Efendi Zâviyesi yakınında, hilâfet aldığı Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin Efendi'nin yanına defnedildi. Bu defin tercihi, irşad bağının mekânsal hafızaya dönüşen son halkasıdır.
Adaşlık sınırı
İsmail adı ve Aksaray çevresi çok sayıda Osmanlı şahsiyetinde tekrar eder. Bu kayıt yalnız “Cism-i Latîf” lakabı, baba mesleği, hocaları, iki şeyhi, Aksaray Tekkesi ve 1106 tarihli vefat kümesi birlikte bulunduğunda aynı kişi sayılmalıdır.
