Ara
Menü

Sakızlı Şeyh İlyas Efendi

Sakızlı Şeyh İlyas (yaklaşık 1593-1706/07), Karaman Ereğlisi'nden İstanbul'a gelip Çarkacı Ahmed Efendi'ye intisap eden; İstanbul camilerindeki hilâfet görevlerinden sonra Sakız'da irşad hizmeti yürüten Halvetî şeyhidir.

Doğum
1593
Vefat
1707
Unvan
Karaman Ereğlili Halvetî şeyhi ve Sakız zâviyesi postnişini

Karaman Ereğlisi'nden İstanbul'a

İlyas Efendi yaklaşık 1001/1592-93'te Karaman Ereğlisi'nde doğdu. İlim ve mânevî terbiye arzusuyla İstanbul'a geldi.

Çarkacı Ahmed Efendi'ye intisabı

Ahırkapı içindeki Akbıyık Zâviyesi şeyhi Çarkacı Ahmed Efendi'ye intisap ederek Halvetî tarikat âdâbını tamamladı. Yaklaşık on beş yıl onun hizmetinde bulundu.

İstanbul'daki görevleri

Önce Akbıyık Zâviyesi yakınındaki Kabasakal Camii'ne halife tayin edildi. Dört yıl sonra Nahlbend Camii'ne, dört yıl sonra Kumkapı'daki Nişancı Paşa Camii meşihatına geçti ve burada da yaklaşık üç yıl kaldı.

Sakız zâviyesi

Çarkacı Ahmed Efendi'nin müridlerinden deniz emîri Sakızlı Abdurrahman Paşa, Sakız'da yaptırdığı yeni zâviye için bir halife isteyince İlyas Efendi görevlendirildi. “Sakızlı” nisbesi bu uzun irşad devresinden gelir; doğum yeri Sakız değildir.

İşgal, Manisa ve dönüş

1106/1694-95'te adanın işgalinden birkaç gün önce Manisa'ya geçti; Osmanlıların adayı geri almasından sonra zâviyesine döndü. 1110/1698-99 dolaylarında kısa süre İstanbul'a geldi, ardından yeniden Sakız'a geçti.

Vefatı ve halefi

1118/1706-07 yılında Sakız'da vefat etti ve zâviye sahasına defnedildi. Yerine oğlu Mehmed Emin Efendi geçti. Kaynağın 117 yaş kaydı yaklaşık doğum yılıyla tam örtüşmediğinden iki veri birlikte fakat ihtiyatla korunmuştur.

Halvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIHalvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi

Yeşil kubbeli, dört terkli ve yirmi dallı tâc. Kubbe merkezinde beyaz düğme, lengerinde siyah destar ve üstten sarkıtılmış taylasan bulunur.

Ağ ve yol