ŞAHSİYET DOSYASI

Abdurrahman Refî‘â Efendi

Abdurrahman Refî‘â Efendi (ö. 13 Receb 1132/1720), babası Nazmî Mehmed Efendi'den Halvetî terbiyesi alan, Yavaşça Mehmed Ağa Zâviyesi ile Bayezid Camii'nde görev yapan vaiz ve ilâhi şairidir.

Vefat: 1720
Unvan: Halvetî şeyhi, Bayezid Camii vaizi ve ilâhi şairi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Nazmîzâde ailesi ve tahsili

Abdurrahman Efendi, Halvetî şeyhi ve müellif Nazmî Mehmed Efendi'nin oğludur. Kâtibzâde Mustafa ve Şehrîzâde Efendi'den ilim tahsil etti; tarikat terbiyesini ise babasının yanında tamamladı.

Zâviye ve vaaz kürsüsü

1112/1700-01'de babasının vefatı üzerine Şehremini yakınındaki Yavaşça Mehmed Ağa Zâviyesi ile Bayezid Camii cumartesi vaazı kendisine verildi. Vaazlarında hadis ve tefsir aktaran etkili bir hatip olarak tanındı.

Öldürülmesi

13 Receb 1132/1720 gecesi, daha önce bir hamamdan uzaklaştırdığı bir dellâk ile beraberindeki kişiler tarafından zâviyede öldürüldü. Kaynak soruşturma, itiraf ve cezalandırma safhalarını da aktarır; olay menkıbe değil tarihî asayiş kaydıdır.

Refî‘â mahlası

Refî‘â mahlasıyla ilâhiler yazdı. Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, ilâhî aşkı mürşid edinmeyi konu alan dört beyitlik bir örnek verir.

BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIHalvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi
Yeşil kubbeli, dört terkli ve yirmi dallı tâc. Kubbe merkezinde beyaz düğme, lengerinde siyah destar ve üstten sarkıtılmış taylasan bulunur.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Aşk-ı Hak'tan zerre denli

Refî‘â'nın dört beyitlik ilâhisi ilâhî aşk, terk ve seyrüsülûk temasını işler.

Metni gösterMetni daralt

Aşk-ı Hak'tan zerre denli kime kim itse eser
Eyler anı cümleden bîdâr, ol bilmez haber
Terk edip nâmûs u ârı kayd-ı tenden geçüben
Sağ u sola bakmayıp matlûba eyler ol sefer
Rütbe-i câh u mâl u mansıb cümlesin terk eyleyip
Dünyevî ukbâda izzet sana aşk-ı Hak yeter
Enbiyâ vü evliyâ aşk ile buldular Hakk'ı
Mürşid et aşkı Refî‘â tâ olasın kâmil er

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3275-3281.