tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Silsilenin bu bölümünün merkezi; kendisinden önce Cüneyd ve Mimşâd hattı, sonra Ebü'n-Necîb es-Sühreverdî buradadır. Vefat yeri silsilenâmede kaydedilmemiştir.
İlişkili kişi dosyası
Kadı Vahyüddin: Kadı Vahyüddin, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin dînever hattı halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
- Mekân türü
- zincirin merkezi
- Dönem
- Tarihlendirme kişi dosyasında kesinleştirilmemiştir
- Bugünkü durum
- Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Kādı Ömer Vecîhüddin Bağdat’ta ilim tahsil etmiş, ömrünün önemli bölümünü burada geçirmiş ve kaynakta kabrinin Bağdat’ta bulunduğu belirtilmiştir. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: Cerrâhî silsilenâmesi (dergâh kaydı); TDV İslâm Ansiklopedisi, “Sühreverdî, Ebü'n-Necîb”, c. 38. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
Nazmîzâde Seyyid Murtazâ Efendisehir — Nazmîzâde'nin doğduğu, medrese tahsilini tamamladığı, Osmanlı valilerinin maiyetinde çeşitli hizmetlerde bulunup hazinede rûznâmçe halifeliğine kadar yükseldiği ve vefat etŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrîtahsil yeri — Tefsir, hadis ve fıkıh tahsili için gittiği ilim merkezlerinden biri. Amcası Seyyid Abdullah’ın ikinci ziyaretinde Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî ile ilk defa burada karşılaŞahsiyet dosyasına git →Abdurrahman Câmîhac durağı ve münazara — 877/1472 hac yolculuğunda kaldığı ve Silsiletü'z-zeheb'in tahrif edilmesi üzerine muarızlarını kendi metnini okuyarak susturduğu şehir; Risâle der MenâsiküŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Veledgöç durağı — Ebû Hafs Ömer es-Sühreverdî'nin başında bulunduğu kalabalıkça karşılandığı rivayet edilen şehir; Müstansıriyye'de kaldığı iddiası ise medresenin 1228-1234'te yapılmış Şahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmîyolculuk durağı — Belh'ten çıkan kafilenin ulaştığı ve Şehâbeddin es-Sühreverdî tarafından karşılandığı şehir; Moğollar'ın Belh'i işgal ettiği haberi burada (617/1220 civarı) alındŞahsiyet dosyasına git →Mimşâd Dîneverîsohbet muhiti — Sohbetinde bulunduğu Cüneyd-i Bağdâdî, Serî es-Sakatî ve Ma'rûf-i Kerhî'nin şehri; silsilede kendisinden bir önceki halka Cüneyd'dir. İlişkili kişi dosyası Mimşâd DŞahsiyet dosyasına git →Kadı Vahyüddinzincirin merkezi — Silsilenin bu bölümünün merkezi; kendisinden önce Cüneyd ve Mimşâd hattı, sonra Ebü'n-Necîb es-Sühreverdî buradadır. Vefat yeri silsilenâmede kaydedilmemiştir. İŞahsiyet dosyasına git →Bâyezîd-i Bistâmîkarşı kutup — Şathiyelerini şerheden ve “sûfîler arasında Bâyezîd'in yeri, melekler arasında Cebrâil'in yeri gibidir” diyen Cüneyd'in şehri; sekr-sahv ayrımının öbür kutbu. İlişkilŞahsiyet dosyasına git →Dâvûd et-Tâîsilsile merkezi — En tanınmış müridi Ma'rûf-i Kerhî'nin yaşadığı ve silsilenin devam ettiği şehir; İmam Ebû Yûsuf'un delâletiyle tanıştığı Hârûnürreşîd'in de başşehri. İlişkili kişŞahsiyet dosyasına git →Abdülkerîm el-Cîlîvefat yeri — İlmî yönden verimli bir ömürden sonra vefat ettiği şehir; Kādiriyye'nin merkezi ve Abdülkādir-i Geylânî'nin şehridir. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : AbdülkŞahsiyet dosyasına git →Ca‘fer es-Sâdıksiyasî merkez — Abbâsî hilâfetinin merkezi; Şiî rivayetlere göre onu zehirleterek öldürttüğü söylenen Halife Ebû Ca'fer el-Mansûr'un başşehri. İlişkili kişi dosyası Ca‘fer es-SâdıkŞahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdîirşad merkezi — 1813'te satın aldığı bir medreseyi Nakşibendî zâviyesine çevirerek irşada başladığı ve 1823'e kadar merkez edindiği şehir; Vali Said Paşa onu suçlamalara karşı savuŞahsiyet dosyasına git →Ebü’l-Hasan eş-Şâzelîarayış durağı — Zamanın kutbunu aramak için gittiği şehir; Ahmed er-Rifâî'nin halifesi Ebü'l-Feth el-Vâsıtî'nin yanında bir süre kalmış, aradığının Mağrib'de olduğu söylenince dönmŞahsiyet dosyasına git →Ali er-Rızâisyan merkezi — Veliahtlık ilânı üzerine Abbâsîlerin ayaklanıp Me'mûn'u azlederek İbrâhim b. Mehdî'ye biat ettikleri şehir; ölümü bu isyanı bastırmaya giden yolculukta gerçekleşti.Şahsiyet dosyasına git →Emîr Sultandurak — Seyyid Muhammed en-Nattâ'nın misafiri olduğu ve onunla birlikte Anadolu'ya geçtiği şehir. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan HicaŞahsiyet dosyasına git →Cüneyd-i Bağdâdîdoğum ve ikamet yeri — Doğduğu, yaşadığı, ipek ticareti yaptığı ve irşad meclisini kurduğu şehir; tasavvufun “Bağdat mektebi” onun etrafında şekillenmiştir. İlişkili kişi dosyası CŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Nûrbahşsürgün durağı — Sürgün yıllarında Şüşter, Basra ve Hille'den sonra uğradığı şehir; halifesi Burhâneddin el-Bağdâdî burada tekke kurmuştur. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Şahsiyet dosyasına git →Muhyiddin İbnü'l-Arabîyol durağı — 601/1204'te bir hac kafilesiyle gidip on iki gün kaldığı, sonradan bir kez daha uğradığı şehir. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (Şahsiyet dosyasına git →Hamdûn el-Kassârtesir sahası — Hakkındaki en meşhur sözün sahibi Cüneyd-i Bağdâdî'nin şehri; Hamdûn'un tesirinin Horasan dışına yayıldığının göstergesi. İlişkili kişi dosyası Hamdûn el-Kassâr : EbŞahsiyet dosyasına git →Hüsâmeddin Çelebişecere bağı — Şecere tartışmasındaki adaylardan Vefâiyye kurucusu Tâcülârifîn Ebü'l-Vefâ el-Bağdâdî'nin (ö. 501/1107) şehri. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin Çelebi : Hüsâmeddin ÇeŞahsiyet dosyasına git →Sarı Abdullah Efendisefer — 1638'de IV. Murad'ın maiyetinde katıldığı sefer; fetih sırasında şehid olan İsmâil Efendi'nin yerine reîsülküttâb tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Sarı Abdullah Efendi :Şahsiyet dosyasına git →Müeyyidüddin Cendîsehir — Konevî'nin 673'te (1274) vefatı üzerine Cendî'nin gidip onun halifesi sıfatıyla irşad faaliyetinde bulunduğu şehir. Burada mehdîlik iddiasında bulunan bir şahsa karşı çıkınŞahsiyet dosyasına git →Muhammed el-Bekrîzincirin merkezi — Zincirde kendisinden önce Cüneyd-i Bağdâdî'nin, sonra Ebü'n-Necîb es-Sühreverdî'nin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bekrî : Muhammed el-Bekrî Şahsiyet dosyasına git →Seyfeddin Bâharzîtahsil yeri — Şehâbeddin es-Sühreverdî'nin derslerine devam ettiği şehir; iki büyük tarikat pîri böylece hoca-talebe olarak buluşur. İlişkili kişi dosyası Seyfeddin Bâharzî : NecmeŞahsiyet dosyasına git →Zeynüddin el-Hâfîyolculuk durağı — Mısır'dan dönerken icâzetnâmesini kaybettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Zeynüddin el-Hâfî : Zeynüddin el-Hâfî (1356–1435), Horasan’dan Mısır ve Hicaz’a uzanan tŞahsiyet dosyasına git →Mecdüddin Bağdâdîdoğum yeri — 556/1161'de doğduğu kabul edilen şehir ve nisbesinin kaynağı; Hârizm'in Bağdadek köyünde doğduğunu söyleyenler de vardır. Ailesi, Hârizm şahının Abbâsî halifesinden doŞahsiyet dosyasına git →Ahmed er-Rifâîhilâfet merkezi — Babası Seyyid Ali'nin Halife Müsterşid'e durumu arzetmek için gittiği ve dönüşte yakınlarında vefat ettiği şehir; sonradan Halife Müstencid onu sarayına davet etmŞahsiyet dosyasına git →Habîb el-Acemîsilsile merkezi — Silsilenin kendisinden sonraki halkalarının şehri: Dâvûd et-Tâî'nin talebesi Ma'rûf-i Kerhî, Serî es-Sakatî ve Cüneyd-i Bağdâdî burada yetişmiştir. İlişkili kişi Şahsiyet dosyasına git →Ebû Bekir eş-Şiblîvefat yeri — Cüneyd-i Bağdâdî'nin yanında tasavvuf eğitimini tamamladığı ve hayatının en etkili dönemini geçirdiği şehirdir. Kaynak, 334 yılı Zilhicce ayında (Temmuz 946) Bağdat'taŞahsiyet dosyasına git →
31 mekân kaydı ve 29 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.