Ara
Menü

Nazmîzâde Seyyid Murtazâ Efendi

Nazmîzâde Seyyid Murtazâ Efendi (ö. 1136/1723), Gülşen-i Hulefâ ve Bağdat evliyâsına dair tezkiresiyle şehrin Osmanlı dönemi hafızasını koruyan tarihçi ve mütercimdir.

Vefat
1723
Unvan
Bağdat tarihçisi, evliya tezkiresi müellifi, mütercim ve şair

Bağdatlı bir müellif ailesi

Bağdatlı şair Nazmî Seyyid Ali Efendi'nin oğludur. Bağdat'ta doğdu, devrin hocalarından ilim tahsil etti ve tarih, tercüme ve şiir alanlarında eser verdi.

Gülşen-i Hulefâ

Bağdat'ın kuruluşundan 1130/1718 yılına kadar uzanan tarihini yazdı. Özellikle kendi yaşadığı devre ait olaylar, Osmanlı valileri ve resmî belgelerden aktarılan bilgiler eseri Bağdat'ın Osmanlı dönemi için başlıca kaynaklardan biri haline getirir.

Bağdat evliyâsı

Tezkire-i Evliyâ-i Bağdâd veya Câmiu'l-envâr fî menâkıbi'l-ahyâr adıyla bilinen eseri Bağdat ve çevresinde medfun velilerin hâl tercümelerini toplar. İlk şeklinin 1077/1666'da, genişletilmiş biçiminin 1092/1681'de hazırlandığı kaydedilir.

Tercümeleri ve şiiri

Şeyhî, Nâbî'nin siyerine zeyil yazdığını, Timur tarihini ve Târîh-i Vassâf'ı Türkçeye çevirdiğini bildirir. Diğer kataloglar Kābûsnâme tercümesini ve bir divanı da ona nispet eder. Murtazâ mahlasıyla şiir yazdı.

Vefat tarihi

Şeyhî 1136/1723-24 tarihini verir; TDV 1136/1723, bazı tezkireler ise 1133-1134/1721-22 tarihlerini kaydeder. Ana tarih TDV ve Şeyhî'nin kesiştiği 1723 olarak tutulmuş, ihtilâf gizlenmemiştir.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Tezkire-i Evliyâ-i Bağdâd

Bağdat ve çevresindeki velilerin biyografilerini ve ziyaret hafızasını derleyen eser.

Metni gösterMetni daralt

Eser, Bağdat coğrafyasındaki kişi ve mekân dosyaları için aday kaynak kabul edilecek; her biyografi yazma nüsha veya güvenilir neşirden ayrıca doğrulanacaktır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3407-3433; TDV İslâm Ansiklopedisi ve TEİS karşılaştırması.
TARİHÎ KAYIT

Gülşen-i Hulefâ

Bağdat'ın kuruluşundan 1718'e uzanan şehir ve Osmanlı idaresi tarihi.

Metni gösterMetni daralt

Bizzat şahit olduğu dönem ve resmî belge kullanımı bakımından kıymetlidir; önceki yüzyıllara ait anlatılar aynı kanıt düzeyinde kabul edilmez.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 4, s. 3407-3433; TDV İslâm Ansiklopedisi ve TEİS karşılaştırması.