tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
60 sonuç · “Renk”
01Beyyûmiyye
Ali el-Beyyûmî'nin çoklu icazetleri Bedevî usulü çevresinde birleştiren kolu.
Kübreviyye
Necmeddîn-i Kübrâ'nın Hârizm'deki irşad halkasında şekillenen; zikir, mücâhede, müşâhede ve renk-nur tecrübesini sistemli biçimde yorumlayan, halifeleriyle geniş bir coğrafyaya yayılan tasavvuf yolu.
Aksarâyî Şeyh Ali Efendi
Ali b. Şaban el-Aksarâyî (ö. 1111/1699-1700), Aksaray’da yaklaşık otuz yıl ders ve vaaz, yirmi yıl fetva hizmeti veren; Kayseri Şifâiyye Medresesi’ne tayin edilen Osmanlı âlimidir.
Altıparmak Mehmed Efendi
Altıparmak Mehmed Efendi (ö. 1033/1623-24), Üsküp’te yetişip Şeyh Câfer vasıtasıyla Bayramiyye’ye intisap eden; Fâtih Camii’nde ders ve vaaz veren, Kahire’de zikir halkaları kuran âlim, mutasavvıf ve velûd mütercimdir.
Celâleddîn es-Süyûtî
Celâleddîn es-Süyûtî (1445-1505), tefsir, hadis, Şâfiî fıkhı, Kur’an ilimleri, Arap dili, tarih ve tasavvuf sahalarında yüzlerce eser veren; Kahire’nin geç Memlük dönemi ilim hayatını şekillendiren büyük muhaddis ve müelliftir.
Ebû Bekir b. Dâvûd el-Kādirî
Ebû Bekir b. Dâvûd (ö. 806/1403), Şam’da Kādirî Dâvûdiyye koluna adını veren, Kāsiyûn eteğindeki zâviyeyi kuran ve toplumsal arabuluculuğuyla tanınan sûfî şeyhidir.
Hacı Hasan Şirvânî
Hacı Hasan Şirvânî, Müştâk Baba ile Abdürrahim Ünyevî’yi yetiştiren Kādirî şeyhidir; Müştâkıyye ve Enveriyye’ye uzanan iki irşad hattının ortak tarihî halkasıdır.
İsmâil Ata
İsmâil Ata, çocuk yaşta babasını kaybettikten sonra Hârizm, Buhara, Semerkant ve Hucend'de eğitim gören; Kazıgurt'ta irşad yürüten ve oğlu Hoca İshak'ın Hadîkatü'l-ârifîn'inde sözleri korunan Yesevî şeyhidir.
Kemâleddin el-Kisâlî
Kemâleddin el-Kisâlî, 971/1563’te vefat eden ve Hindistan’da faaliyet gösteren Kādirî Kemâliyye kolunun kendisine nispet edildiği sûfîdir.
Kurrâ Mehmed Efendi
Kurrâ Mehmed Efendi (ö. 2 Şevval 1134/1722), Tophane'de yaşayan; Tersane Camii ile Vâlide Camii'nde vaaz, hadis ve tefsir hizmeti veren kıraat âlimidir.
Muhammed b. Habîb el-Bûzîdî
Muhammed el-Bûzîdî (ö. 1909), Müstegānim çevresinde Derkāvî terbiyesini temsil eden ve Ahmed el-Alevî'yi yetiştiren Kuzey Afrikalı şeyhtir.
Muhammed b. Muhtâr el-Küntî
Muhammed b. Muhtâr el-Küntî, babası Sîdî Muhtâr’ın ilmî ve tasavvufî mirasını Batı Sahra’da sürdüren; Künte toplulukları arasında irşad, hukuk ve siyasî arabuluculuğu bir arada yürüten Kādirî şeyhidir.
Muhammed Mustafa Mâülayneyn
Moritanya, Batı Sahra ve Fas'ta ilim, irşad, zâviye ve sömürge karşıtı faaliyetleri birleştiren Kādirî şeyh.
Necmeddîn-i Kübrâ
Necmeddîn-i Kübrâ (yak. 540/1145 – 618/1221), Kübreviyye'nin pîri ve “şeyh-i velî-tırâş” (velî yontan şeyh) diye anılan mürşid; müşâhedeleri ve renkli nurlar öğretisiyle tasavvufun en özgün metinlerinden birini yazmış, Moğol katliamında Gürgenç'te öldürülmüştür.
Şâbânî tâcı
Tarikatın tarihî kıyafet kültüründe mürşid ve dervişlerin derecesiyle ilişkilendirilen başlık. Biçim, dilim ve renklerin sembolik açıklamaları vardır; bunlar yolun amacı değil dönemsel adabıdır.
Tâc-ı şerif
Tarikat şeyhi veya belirli bir eğitim mertebesindeki dervişin tarihî tekke kültüründe giydiği başlıkların genel adı. Biçim, renk ve kullanım şube, görev, dönem ve coğrafyaya göre değişir; mânevî kemalin kendisi değil sembolüdür.
Destar
Tâc veya sikke çevresine belirli bir usulle sarılan sarık. Renk, sarılış ve sarkıtma biçimleri mensubiyet, seyyidlik, görev veya yerel âdete göre değişebilir.
Rifâî tâcı
Sekiz veya on iki terkli örnekleri, koyu renk şemle/destarı ve farklı Rifâî gülleriyle tanımlanan tarihî tâc ailesi. Şube ve coğrafyaya göre biçim farklılıkları bulunur.
Halvetî tâcı
Halvetiyye'nin çok sayıdaki kolunda dört terk-kırk dal fikri etrafında farklı renk, dikiş, gül ve destar düzenleri geliştiren geniş tâc ailesi. Cerrahî ve Sünbülî örnekleri birbirinden farklıdır.
Etvâr-ı Seb‘a
Sözlük anlamı: “Yedi tavır” veya “yedi evre”. Tasavvuf terimi: Nefsin kötü sıfatlardan arındırılması ve mânevî olgunluğa yönelmesi sürecini yedi ana mertebede açıklayan seyrüsülûk tasnifi. Yaygın sıralama nefs-i emmâre, levvâme, mülhime, mutmainne, râziyye, marzıyye ve kâmiledir. Halvetî geleneklerin bir bölümünde bu mertebelere Lâ ilâhe illallah, Allah, Hû, Hak, Hay, Kayyûm ve Kahhâr isimleri bağlanır. Renk, nur, makam, seyr ve peygamber kademi eşleştirmeleri müellif ve kola göre değişebilir; bütün tarikatlar için tek ve değişmez şema sayılmaz.
Bi-reng-Bi-rengi
Renksiz, renksizlik. tas. Dinlerin birliği (vahdet-i edyan). Bütün renklerin aslı renksizlik olduğu gibi bütün dinlerin aslı da bir ve aynıdır. Bu da bütün insanların Elest Bezmi'nde kendilerinin kul, Allah'ın Rab olmasını kabul etmelerinden ibaret olan tek ve bir dindir. Belli bir mertebeye ulaşan mutasavvıf bütün din mensuplarına aynı gözle bakar; çünkü hepsinin aslı birdir. Bütün dinler ve mezheplerde esas olan söz konusu dinin renkleridir (kri 251-57). Kâr beççe ve küh-i kâf terimleri de bu anlamda kullanılır. Hallâc'a göre insanlar kendi tercih ettikleri din üzere değil, kendileri için tercih edilen din üzere bulunurlar. İbn Arabi'ye göre Allah kendisinden başkasına ibadet edilmemesini ferman buyurduğu için, aslında ondan başkasına ibadet etmek mümkün değildir; başka şeylere ibadet edenler farkında olmadan ona ibadet ederler, Bkz. Allah. Zehi mebde ki bi-reng-i amâdan eylemiş tasvir Hezarân çehre-i rengin hezârân dide-i bina Nâbi Bostan
Cihân-ı reng-âmizi
Renkli âlem. tas, Dış dünya, Cihan-ı subhani Lâhüt âlemi, en yüce meleküt, Cihan-ı tahayyül Hayal âlemi, kevn-fesat (olus-bozulus) âlemi, dünya hayatıyla ilgili olan.
Delk
9) Cübbe, aba, bir tür giysi. tas. Süfilerin giydiği hırka veya cübbe. Bu cübbe yamalı olursa delk-i murakka, renkli olursa delk-i mülemma adını alır (KTi 73). Delk-puş Aba-puş, cübbeli, abalı.
Destar
OE 3) Tarikat ehlinin, şeyhlerin ve halifelerinin sardıkları çeşitli renk ve şekillerdeki sarık.
Envar
نوا ر) ( 4 Nur x. Nürlar, ışıklar. 2. tas. Envar-ı ezeli. Ulvi âlemin madde âlemindeki ışıltıları. Envar-ı hidayet Hidayet nurları. Gönülleri parlatan gaybın ilhamlan ve tecellileri. Bu nurlar vasıtasıyla insan hakikati bulur.
Envar-ı seba
Yedi nur. tas Halvetiye tarikatine göre, nefsin yedi mertebesinde görülen nurlar mavi, sarı, kırmızı, siyah, yeşil, beyaz, renksizdir (sme 35). Er x. Recul, erkek, mert. tas. Ricalullah ve merdan-i Huda'dan olan zat, Allah adamı, veli, ermiş, mürşit. Er elini aldınısa ere gönül verdinise Ikrar ile geldinise pes ere inkâr gerekmez - Hak ere benim dedi, varlığın er'de kodu Erenlerin himmeti yerden göğe direktir tee Kendi bilişiyle kisi hiç irişe mi menzile Allah’a iremez, kalır er eteğin dutmayınca Yünus
Hîve
Hîve · Özbekistan · 540 (1145) civarında doğduğu kabul edilen Hârizm şehri; gençlik yıllarını burada geçirdi. Türbesi XIX. yüzyılda Hîve Hanı Muhammed Emin Han tarafından onarılmıştır. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Dizfûl
Dizfûl · İran · Şeyh ararken hastalanıp İsmâil Kasrî'nin dergâhında misafir edildiği, semâ sırasında iyileşip ertesi gün intisap ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Kahire
Kahire · Mısır · Ammâr Yâsir'in gönderdiği Rûzbihân el-Vezzân el-Mısrî'nin hankahının bulunduğu şehir; “birkaç damla su” menkıbesinin geçtiği yer. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
İskenderiye
İskenderiye · Mısır · Ebû Tâhir es-Silefî'den hadis okuduğu şehir; rüyasında Hz. Peygamber'in kendisine “Ebü'l-Cennâb” künyesini verdiğini burada gördü. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Erenköy Kazasker
Kadıköy, İstanbul · Türkiye · Tekkeler kapatıldıktan sonra inzivaya çekildiği ev; burada sürekli polis gözetimi altında tutulmuştur (9 Şubat 1931 tarihli polis raporu). Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Esad Erbîlî : Muhammed Esad Erbîlî (1847–1931), Erbil Hâlidî çevresinden İstanbul’a gelerek Kelâmî ve Selimiye dergâhlarında irşad faaliyetini sürdüren; Cem‘iyyet-i Sûfiyye ile Meclis-i Meşâyih’te görev alan Nakşibendî-Hâlidî şeyhi, şair ve müelliftir.
Bitlis
Bitlis · Türkiye · Eserlerinde adını zikrettiği tek şeyhi olan Ammâr Yâsir el-Bitlisî'nin nisbe aldığı şehir; silsile Sühreverdiyye'ye buradan bağlanır. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Nîşâbur
Nîşâbur · İran · Ebü'l-Meâlî Abdülmün'im el-Ferâvî'den hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Hemedan
Hemedan · İran · Ebü'l-Alâ el-Hemedânî ve Muhammed b. Ebû Süleyman el-Hemedânî'den hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
İsfahan
İsfahan · İran · Ebü'l-Mekârim Lebbân ve Ebû Ca'fer es-Saydelânî'den hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Tebriz
Tebriz · İran · Kemâleddîn-i Hârizmî'nin rivayetine göre Mesâbîhu's-sünne okumak için gittiği ve meczup derviş Baba Ferec'in kendisini ilimden caydırıp derviş elbisesi giydirdiği şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Mekke
Mekke · Suudi Arabistan · Ebû Muhammed et-Tabbâh'tan hadis okuduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.
Necmeddîn-i Kübrâ Türbesi
Köhne Ürgenç · Türkmenistan · Necmeddîn-i Kübrâ’nın Harezm’deki hayatı, Moğol istilası sırasında ölümü ve Kübrevî halife ağının başlangıcı Köhne Ürgenç coğrafyasıyla bağlantılıdır. Mekân kaydı, Kübreviyye’nin nurlar ve renkler öğretisi kadar Harezm, Horasan, Keşmir ve Anadolu’ya uzanan tarihî hareketini de görünür kılar.
Şâbânî Kıyafet ve Sembol Dünyası
Hırka, renk, sarık, tâc, risâle, asâ, post ve seccadenin tarihî dili üzerine eserin bütün ilgili bölümlerinden hareketle hazırlanmış özgün editoryal inceleme.
1925 Öncesi İstanbul Rifâî Dergâhları
Risâlede semtleriyle kaydedilen 56 tekke ve zâviye. Risâleden hazırlanmış özgün ve ihtiyatlı editoryal inceleme.
Cerrâhîlikte Evrâd, Tâc ve Hırka
Sabah-akşam evrâdı ve aidiyet işaretleri. Envâr ve Tabakāt metninin ilgili bölümlerinden hazırlanmış kaynaklı inceleme.
Mevlevî Âyin-i Şerifinin Mûsiki Mimarisi
Mevlevî mukabelesinin tam akışı; icracıları, mekân düzeni, makam ve usûl örgüsü, dört selâmı, terennümleri, sembolik yorumları ve sahne icrasından farklarıyla birlikte.
Mevlevî Silsileleri ve Kübrevî Temaslar
Tek zincir yerine silsile varyantları, irşad çevresi ve post devamı. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.
Nurlar, Renkler ve Müşâhede Öğretisi
Kübrevî tecrübe dilinde görüntü, hâtır, latife ve ahlâkî dönüşüm. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Necmeddîn-i Kübrâ'nın Eserleri ve Dinleme Kayıtları
Sahih nispetler, tartışmalı eserler ve el-Uṣûlü'l-aşere sesli kaydı. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Rifâiyye'nin Kıyafet, Sembol ve Cihaz Dünyası
Hırka, tâc, destâr, ridâ, kemer, gül mührü, alem ve merasim eşyaları
Etvâr-ı Seb‘a: Yedi Nefis Mertebesi
Nefis, esmâ, seyr, makam ve peygamber kademi eşleştirmelerini tek ve değişmez bir tabloya indirgemeden okuma kılavuzu
Tarikat Eşyalarını Okumak
Tâc, hırka, kemer, teslim taşı, keşkül, teber ve burhan aletlerini tek bir sembol sözlüğüne indirgemeden okumak için kaynaklı yöntem.
BEY’AT-HIRKA VE İRŞÂD
Avârifü’l-Maârif · 12. bölüm · Hırka giymek; mürşid ile mürid arasında bir bağlantı ve müridin nefsi ile kendi arasında mürşidinin hakemliğini kabul etmesidir. Şeriatta dünyevî bir maslahat ve iş için bir başkas
Sayfalar 14–20
Muzaffer Ozak Külliyatı · BEtSsü; Ve lekad kerremna beni-Âdeme... El-İsrâ: 70 (Andolsun, biz azim-üş-şân Âdem oğullarını, diğer bütün yarattıklarımızdan üstün kıldık.) sırrına ve tecellisine mazhar olabilsi
Sayfalar 31–36
Muzaffer Ozak Külliyatı · «Liginanü Bidun ie selune şübelen je ejdalühu kavli lâ ilâhe illallah re ednahû imalati! con anit tariks rel hayau şübetün minel iyman. Lyman, yetmiş küsur şubedir. Bunun en efdali
Sayfalar 34–41
Muzaffer Ozak Külliyatı · Birincisi; gökyüzüdür. Güneşi, ayı, yıldızları ve daha güremediğimiz, bilemediğimiz diğer varlıkları ile enginleşen o muhteşem gökyüzünü bir düşününüz. Düşününüz ki, insanoğlu, en
Sayfalar 41–48
Muzaffer Ozak Külliyatı · ETVAR-I-SEB'ADA OLAN ESMÂ-I-İLÂHİYYENİN RENKLERI Tevhidin nuru hava'i mavi Ism-i-celâlin nuru kırmızı İsm-i-Hû'nun nuru yeşil İsm-i-Hak'kın nuru beyaz Ism-i-Hay'yın nuru sarı İsm-i
Sayfalar 44–51
Muzaffer Ozak Külliyatı · at eden kimse, Allahu azim-üş-şânın ve Resûl-ü zişânın sevdiklerini sevmekle mükelleftir. Allah ve Resûlünü seven, kıyamet gününe inanan kişi âhir zaman peygamberinin bütün yakınla
Sayfalar 49–56
Muzaffer Ozak Külliyatı · Birinci tevhid; ehl-i şeriatin ve avamın, tkinci tevhid; ehl-i ilmin ve havassın, Ücüncü tevhid; ehl-i hakikatin yani havassül - havassın tevhidleridir. MÜRŞİD KIMDEN OLUR? Sâlik-i
Sayfalar 66–72
Muzaffer Ozak Külliyatı · Halbuki, biz; «Allah'a iyman» ve «Ona ibadet etmek için» halk olunduk. Onu bilen ve ona ibadet kılana, ebedi bir hayat verilir ki, ölümü yok; bir mülk verilir ki, zevali yok, bir g
Sayfalar 103–109
Muzaffer Ozak Külliyatı · Muhammediyye ile nurlandırırsa, cemal-i Muhammediyyeyi ve makam-ı Ahmediyyeyi müşahede eyler ve bunun neticesi olarak da aşkı günden güne artarak mir'atı hak yolunda pervane gibi k
Sayfalar 114–119
Muzaffer Ozak Külliyatı · lim, çünkü, hiçbir şey yoktur ki, dünyâda, âhiretin bir nümuncsi olmasın. Yâni, âhirette ne varsa onun bir ifadesi, bir nümunesi, bir örneği ve bir işareti mutlaka ve mutlaka dünya
Sayfalar 129–135
Muzaffer Ozak Külliyatı · Bu ve bunun gibi bir çok sırlar ve hakikatler, mâ-verayı hicapta ve ilmullah'ın hudutları içindedir. Kulların bilmeleri, bulmaları ve almaları için, Resûl-ü zişâna âyet âyet nâzil
Sayfalar 137–143
Muzaffer Ozak Külliyatı · kapıya sıgınır, hangi mahlük ona yardımeı olabilir? buyurulmaktadır. Evet; Rabbimizin bahş ve ihsan buyurduğu her ni'mete şükretmek her kula vâciptir. O ni'metleri bir kerre daha h