ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2804 sonuç · toplam 2804 · “Dem” · 1/117
01Dem
م) >) (ar'da kan)1. Nefes, soluk. 2. Vakit, an, içinde yaşanılan zaman. “Gün bugün, saat bu saat, dem bu dem.” 3. tas. a Rahmani nefes ki, Hakk'ın feyzinden ibarettir (sr). b Tecellinin zuhur ettiği an ki Mevleviler buna “Hü” derler, 1 101…
Demirtaşiyye
Demirtaşiyye, Halvetiyye'nin alt şubelerinden biridir; nispet, silsile ve tarihî merkez bilgileri karşılaştırmalı kaynaklarla gösterilir.
Demir Baba Tekkesi
M. Baha Tanman · TDV İslâm Ansiklopedisi · 1994
Dems
9) Gömme, örtme, gizleme. tas. Bir Şeyi ve onun izini kalpten silmek. Sehl et-Tüsteri, “Nefsini toprağa gömdüğünde kalbin arşa ulaşır,” demiştir.
Demlenmek
Bektaşîlerce, islâm’ın haram kıldığı sarhoşluk veren şeyleri içmek hakkında bu tâbir kullanılır. Halk arasında da aynı mânâya gelir.
Demirtaşiyye
Kütahyalı Mehmet Demirtaş (öl. 935/1529) tarafından kurulmuş bir tasavvuf mektebi. Halvetiyye’nin kollarındandır. Bu kol, Mısır’da hâlen yaşamaktadır.
Demir Baba Tekkesi
Bulgaristan · Rivayete göre Virânî Bulgaristan'daki Demir Baba Tekkesi postnişininden icâzet almış ve diğer Bektaşî tekkelerini de ziyaret etmiştir. Kaynak postnişinin adını ve tekkenin bulunduğu kazayı vermez; bu sebeple koordinat üretilme…
Demir Baba Tekkesi
Razgrad · Bulgaristan · Deliorman’daki Bektaşî merkezi Demir Baba Tekkesi, Razgrad yakınındaki İsperih çevresinde, Deliorman’ın ormanlık vadilerinden birinde kurulmuştur. Demir Baba’nın hayatı büyük ölçüde menkıbevîdir; Akyazılı Sultan çevr…
Hasan Demir (Timur) Baba
Hasan Demir veya Timur Baba, XVI. yüzyıl Deliorman’ında Akyazılı Sultan çevresine bağlanan; velâyetnâmesi, pehlivanlık hafızası ve İsperih yakınındaki tekke-türbesiyle Rumeli Bektaşîliğinin başlıca ziyaret odaklarından biri hâline gelen gaz…
Şeyh Halil ed-Demenhûrî
Halil ed-Demenhûrî, Mısır’ın Demenhûr şehrinden gelen, İstanbul Sa‘diyye çevresinde ‘Hasırcı Şeyh Halil’ diye tanınan ve oğlu Mustafa İzzî Hasîrîzâde üzerinden Sütlüce kolunun aile hafızasında yer alan şeyhtir.
Şeyh Muhammed Demirtaş
Ebû Abdurrahman Muhammed Demirtaş (ö. 1529), Dede Ömer Rûşenî’den hilâfet alan; Kahire yakınındaki zâviyesinde irşad eden ve Demirtaşiyye yahut Mirdaşiyye adıyla anılan Gülşenî-Rûşenî kolunun pîridir.
Risâle fî ma‘rifeti tarîkati'd-Demirtâşiyye
Ali Nûreddin el-Beyyûmî · Demirtâşî halveti, şeyh–mürid adabı, ihvan hukuku ve on iki esmâyı anlatır.
Hûş der dem
Her nefeste uyanık olmak; nefesin gafletle geçmemesine dikkat etmek. Hâcegân-Nakşibendî geleneğinin on bir ilkesi arasında sayılır; nispet ve yorumlarda kaynaklar arasında farklılık bulunabilir.
veliyyü’d-dem
Çûiı^ fi Öldürülen kimsenin varisler veliyyü’l-emr a. ^i^j) fik Emir sahibi, hükümdar
Habs-İ Dem
Kan anlamına gelen dem Farsça, habs kelimesi ise Arapça’dır: Nefesi alıp içeride tutmak, ânı, zamanı korumak, bir bakıma durdurmak, hep aynı ânı yaşamak. Nefy-ü İsbât zikrinde, sâlik, bir derin soluk alır, 21 Kelime-i Tevhidi zihnî olarak a…
Rems-Dems
Bu iki kelime Arapça’da gömmek anlamını taşır. Maddî şeylerin izinin, kalpten hiç bir belirti bırakmayacak şekilde silinmesine dems, iz bırakacak şekilde silinmesine de rems denir. Cüneyd-i Bağdadî, yaratıkları, yaratılmadan önceki halleriy…
Bin Kere Allah Demekten Bir Kere Eyvallah Demek Yeğ
Çeşitli olaylar karşısında Allah Allah diye şaşkınlık göstermek yerine, baş kesip eyvallah deyip Allah’ın kudretine teslim olmak anlamında bir atasözü.
Lekāne (Demenhûr yakını)
Demenhûr · Mısır · Kaynak, İbrâhim el-Lekānî'nin Aşağı Mısır'da Demenhûr şehri yakınlarındaki Lekāne adlı yerleşim merkezinde doğduğunu bildirir; nisbesi de buradan gelir. Doğum tarihi kaynaklarda geçmez. Lekāne'nin kendi konumu verilmediği…
Âdem Dede
Antalyalı Âdem Dede (1591/92-1653), Hotin seferinin ardından Mevlevîliğe yönelen; İsmâil Ankaravî’den sonra Galata Mevlevîhânesi postuna geçen, Mesnevî dersleri, cömertliği ve sade Türkçe ilâhileriyle tanınan Mevlevî şeyhidir.
Şeyh Âdem Nûrî Gjakova er-Rifâî
Şeyh Âdem Nûrî Gjakova (1895-1938), Mûsâ Muslihiddin’in oğlu; İstanbul’da Mehmed Cemâleddin’den hilâfet alan, Yakova Rifâî Âsitânesini yöneten ve Balkan Rifâî âdâbını Rehber’de kaydeden şeyhtir.
Kosova’da Rifâîlik Üzerine Bir İnceleme: Shejh Adem Nuri Gjakova’nın Rehber Adlı Eseri
Shkemb Nivokazi · Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü · 2022
Adem
م) 46) Yokluk, hiç. tas. Mâsivâ, zulmet, şer, bâtl, çirkin. Mutlak adem, adem-i muhal: Bu anlamda adem yoktur, var olması da mümkün değildir. Mutlak adem halis şer ve sırf karanlıktır (zulmet). Nitekim buna karşılık gelen vücut da halis hay…
Adem-i mana
Mana adamı, hakiki insan, her şeyin aslını ve hakikatini bilen, mana âlemine vâkıf, merd-i mana, mana eri. Nüsha-i vahdet âdemdir Nefha-i kudret âdemdir Âdem'den gayri ademdir Gel âdeme er bu deme Şeyh Ibrahim
Âdem ve adam
İnsanlığın atası Hz. Âdem ve genel olarak insan. Tasavvufî yorumda ilâhî isimlerin tecellilerini kendinde toplayan insan-ı kâmili de ifade eder.