Abdülkerimzâde Mehmed Efendi

Âlim ailesi ve tahsil

Fatih devri kazasker ve müftülerinden Abdülkerim Efendi'nin torunu, Hayâlî mahlaslı Abdülvehhab ed-Defterî'nin oğludur. İsrafilzâde, Çivizâde, Ebüssuûd Efendi ve Kemalpaşazâde çevrelerinde yetişti.

Medreseler, kadılıklar ve kazaskerlik

Gelibolu Sarıca Paşa, Edirne Taşlık, Kalenderhâne, İznik Süleymaniye, Sahn ve Sultan Selim medreselerinde görev yaptı. Halep, Şam, Mısır ve Bursa kadılıklarının ardından 964/1557'de Anadolu kazaskeri oldu; yaklaşık yedi yıl bu görevde kaldı.

İlmî cömertlik ve kitap adabı

Öğrenci ve müelliflere yüksek miktarda ödül vermesiyle anıldı. Kaynak, kitaplığında abdestsiz oturmamayı ve esmâ-i hüsnâ ile âyet yazdığı kalemi başka metinlerde kullanmamayı şahsî kitap adabı olarak kaydeder; bu uygulama genelleştirilmemiştir.

Eserleri

Beyzâvî tefsirine baştan Tâhâ sûresine kadar hâşiye, Celâleddîn Devvânî'nin Hâşiye-i Tecrîd'ine hâşiye ve Harîrî tarzında makāmeler yazdı. Çeşitli risale ve kitap kenarı notlarının yanı sıra Arapça, Farsça, Türkçe ve Çağatayca şiirleri bulunduğu bildirilir.

Vefatı

27 Ramazan 975/26 Mart 1568'de vefat etti; Edirnekapı dışında Kemalpaşazâde'nin yakınına defnedildi.