Ara
Menü

Hüseyniyye (Mâverâünnehir)

Muhammed Hüseyin Buhârî'ye (ö. 1834) nispet edilen, Nakşibendiyye-Müceddidiyye içinde Mâverâünnehir ve Güney Kazakistan'da devam eden bölgesel irşad hattı.

Tarih, silsile, şahsiyet, mekân ve kaynak ağı
Coğrafi köken
Buhara; Mâverâünnehir ve Güney Kazakistan
Teşekkül
19. yüzyıl
Bağlı kol
0

Yolun canlı haritası

Pîrleri, halkaları, kolları ve coğrafî intikali aynı görünümde izleyin.

EL ELE, EL HAKK'AHüseyniyye (Mâverâünnehir) Atlası3 şahsiyet0 tarihî kol0 mekânAtlası aç →

Nispet ve tarihî konum

Hüseyniyye, Muhammed Hüseyin Buhârî'nin 1834'teki vefatından sonra onun adına nispet edilen Nakşibendî-Müceddidî bir bölgesel koldur. Aynı adı taşıyan başka tasavvuf çevreleriyle karıştırılmaması için sitede “Mâverâünnehir Hüseyniyyesi” adıyla gösterilir.

XX. yüzyıldaki devam

Saha ve bölge araştırmaları, kolun Sovyet döneminde Güney Kazakistan, Fergana ve Taşkent çevrelerinde küçük sohbet, aile, meslek ve ziyaret ağları içinde devam ettiğini gösterir. Abdülvahid Sayramî, Abdullah Kârî ve İbrahimcan Akkorganî bu dönemin başlıca aktarım halkalarıdır.

Terbiye ve gündelik hayat

Hafî zikir, sohbet, tevbe, hatm-i hâcegân ve devamlı kalp dikkati yanında çalışıp geçinme ve meslek öğretimi vurgulanır. Bu uygulamalar 2018'de incelenen Hüseyniyye çevresine aittir; bütün tarihî Nakşibendiyye'nin değişmez usulü sayılmaz.

Kaynak sınırı

Tez; yazılı kaynakları, Sovyet dönemi raporlarını, müntesiplerden alınan silsile nüshalarını ve görüşmeleri birlikte kullanır. Gelenek içi keramet anlatıları tarihî biyografiden, yaşayan kişilere dair beyanlar güncel doğrulanmış kurumsal bilgiden ayrı tutulur.

Silsile özeti

Nakşibendî-Müceddidî ana hat, Muhammed Hüseyin Buhârî'den Abdüssettâr Mahdum, Muhammed Sâlih Hokandî ve Muhammed Emîn el-Buhârî çevrelerine; oradan Abdülvahid Sayramî, Abdullah Kârî ve İbrahimcan Akkorganî'ye ulaşan iki varyantlı yerel silsile nüshasıyla aktarılır.

Pîrden yayılma ve kurumsallaşma duraklarına

Bölgesel tarihî durak

Abdülvahid Sayramî'nin vefatı

Abdülvahid Sayramî'nin vefatı

Bölgesel tarihî durak

Abdullah Kârî'nin vefatı

Abdullah Kârî'nin vefatı

Bölgesel tarihî durak

İbrahimcan Akkorganî'nin Fergana'da irşad faaliyetini üstlenmesi

İbrahimcan Akkorganî'nin Fergana'da irşad faaliyetini üstlenmesi

Bölgesel tarihî durak

İbrahimcan Akkorganî'nin vefatı

İbrahimcan Akkorganî'nin vefatı

18851967

Şeyh Abdülvahid Sayramî

Tacikistan'ın Ura-Tübe çevresinde doğan Abdülvahid Sayramî, Buhara'da eğitim gördü; Güney Kazakistan'daki Kuşçu-Ata çevresinde baskı döneminde irşad ve meslek ağı kurdu.

Kişi dosyasını aç →
?1976

Hâfız Abdullah Kârî Taşkendî

Abdülvahid Sayramî'nin halifesi Abdullah Kârî, Taşkent-Koyluk merkezli sohbetleriyle Fergana, Cizzah ve komşu bölgelerde Hüseyniyye devamını taşıdı.

Kişi dosyasını aç →
19372009

Şeyh İbrahimcan Akkorganî

Fergana'nın Akkorgan köyünde doğan İbrahimcan Akkorganî, Abdülvahid Sayramî ve Abdullah Kârî yanında yetişti; Sovyet ve bağımsızlık dönemlerinde sohbet, hizmet ve el emeğini birleştirdi.

Kişi dosyasını aç →