TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

CMS kaydında adıyla birlikte anılan ikinci yer (“Gelibolu-Mısır”); Mısır'daki Mevlevî muhitiyle bağlantısına işaret eder. Bu bağ taranan kaynaklarda teyit edilememiştir; konum ülke merkezine göredir.

İlişkili kişi dosyası

Hüseyin Azmî Dede: Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında eser veren şeyhtir.

Mekân türü: teyit edilmemiş bağlantı
Dönem: XIX. yüzyıl
Bugünkü durum: Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi kartı kaynak paketi — Hüseyin Azmî Dede

Koordinat hassasiyeti: city Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: Abdullah Muaz Güven, “Hüseyin Azmî Dede ve Sâz u Terâneye Dair Adlı Risâlesi” (2023); Sezai Küçük, “Mevlevîlerde Çocuk Şeyhler ve Vekil Şeyhlik” (2013); Abdullah Muaz Güven (2023); Sezai Küçük (2013); ayrıca 3 kaynak daha. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.

BAĞLI ŞAHSİYETHüseyin Azmî DedeHüseyin Azmî Dede (1815 – 1892); XIX. yüzyıl Mevlevî şeyhi ve müellif. Dokuz yaşında başladığı meşihat vazifesini ömrünün sonuna kadar sürdürmüş ; kelâm, fıkıh, tasavvuf ve dinler tarihi sahalarında eser vermiştir. Sâz u Terâneye Dâir risâlesinde mûsikinin cevazını savunur.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

31 mekân kaydı ve 0 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.

BU DOSYADA BİRLEŞEN KAYITLAR

KahireAhmed el-BedevîMemlük sultanlarının merkezi; Bedevî dergâhının halifesi uzun yıllar merasim alaylarında özel bir yere sahip olmuştur. Çağdaşı Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî de aynı devirde Mısır'dadır. İl

KahireŞeyh Bedreddin-i SimâvnâvîMübârek Şah'tan mantık ve felsefe okuduğu, Sultan Berkuk'un oğlu Ferec'i üç yıl eğittiği, Ahlatlı Şeyh Hüseyin'e intisap edip çilesini doldurduğu ve şeyhlik makamına geçtiği şehir.

KahireBostanzâde Mehmed Efendi1580'deki Rumeli kazaskerliğinin ardından kısa bir mâzuliyetten sonra 1583'te getirildiği kadılık. İlişkili kişi dosyası Bostanzâde Mehmed Efendi : Bostanzâde Mehmed Efendi (942/15

KahireAbdullah Salâhî UşşâkîHekimoğlu Ali Paşa'nın 1153/1740'ta valiliğiyle gittiği şehir; Halvetî şeyhi Şemseddin Muhammed el-Hifnî ile tanışmış, Nakşibendî Hasan Demenhûrî'den cifr, vefk ve ilm-i hurûf öğre

KahireHüseyin Azmî DedeCMS kaydında adıyla birlikte anılan ikinci yer (“Gelibolu-Mısır”); Mısır'daki Mevlevî muhitiyle bağlantısına işaret eder. Bu bağ taranan kaynaklarda teyit edilememiştir; konum ülke

KahireCelâlzâde Sâlih ÇelebiEvkaf teftişi (1544-1547) ve ardından üç yıl kadar süren Mısır kadılığının merkezi; Târîh-i Mısır bu görevler sırasında yazıldı. İlişkili kişi dosyası Celâlzâde Sâlih Çelebi : Celâ

KahireLâihî Mustafa ÇelebiTahsilini bitirince Mısır'a giderek Gülşenî çevresine bağlandı; Semiz Ali Paşa ile de burada tanıştı. İlişkili kişi dosyası Lâihî Mustafa Çelebi : Sirozlu Lâihî Mustafa Çelebi (ö.

KahireMehmed Zekâi Dede Efendi7 Haziran 1845'te Mustafa Fâzıl Bey'le birlikte Mısır'a gitti; 1851'de kısa bir süre İstanbul'a geldiyse de tekrar döndü ve 1858'e kadar burada kaldı. Kahire'de dönemin tanınmış mü

KahireDâvûd-i KayserîDinî ilimlerde bilgisini artırmak için gittiği yer; ne zaman gittiği, ne kadar kaldığı ve kimlerden ders aldığı belli değildir. İlişkili kişi dosyası Dâvûd-i Kayserî : Dâvûd-i Kays

KahireAbdülkādir-i GeylânîOğlu Şerâfeddin Îsâ'nın hicret edip 573'te (1177) vefat ettiği ve Mısır Kādirî şeriflerinin ceddi olduğu ülke merkezi. İlişkili kişi dosyası Abdülkādir-i Geylânî : Abdülkādir-i Gey

Kahireİsmâil Rusûhî AnkaravîMesnevî Şerhi 'nin Cengî Yûsuf Dede tarafından el-Menhecü'l-kavî adıyla Arapçaya çevrilip basıldığı (1289) ve şerhin Mısır baskılarının yapıldığı şehir. İlişkili kişi dosyası İsmâi

KahireAziz Mahmud HüdâyîHocası Nâzırzâde ile bulunduğu sırada, Halvetiyye'nin Demirtaşiyye kolundan Kerîmüddin el-Halvetî'den “usûl-i esmâ” terbiyesi gördü. İlişkili kişi dosyası Aziz Mahmud Hüdâyî : Aziz

KahireZeynüddin el-HâfîŞeyhi Nûreddin eş-Şibrîsî'ye burada intisap edip icâzet aldı; sonraki ziyaretinde Molla Fenârî ve İbn Hacer el-Askalânî tarafından karşılandı. İlişkili kişi dosyası Zeynüddin el-Hâ

KahireÖmer el-Muhtâr27 Şubat 1923'te bir heyetle gidip Arap ve İslâm dünyasına yardım çağrısında bulunduğu, İdrîs es-Senûsî'den olumsuz cevap aldığı yer. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el

Kahireİbnü’n-Nakīb el-Halebî (Garsüddin Halil)Hesap, ilm-i mîkāt, astronomi, ilm-i vefk, tıp, ferâiz ve Arap dili alanlarında ileri düzeyde ders aldığı şehir. Buradaki ilmî yetkinliği son Memlük sultanı Kansu Gavri'nin dikkati

KahireDede Ömer RûşenîYetiştirdiği İbrâhim Gülşenî, Şeyh Demirtaş ve Şâhin Halvetî'nin Rûşeniyye'yi kendi adlarıyla sürdürdüğü şehir. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/14

KahireNecmeddîn-i KübrâAmmâr Yâsir'in gönderdiği Rûzbihân el-Vezzân el-Mısrî'nin hankahının bulunduğu şehir; “birkaç damla su” menkıbesinin geçtiği yer. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddî

KahireMuzaffer OzakKudüs, Bağdat ve Şam ile birlikte tasavvuf sohbetleri yaptığı şehirlerden biri; halifesi Safer Dal bu yolculuklarda kendisine eşlik etmiştir. İlişkili kişi dosyası Muzaffer Ozak :

KahireMuîd Ahmed Efendi1039-1040 (1629-1631) arasında kadılık yaptığı ve sonradan sadrazam olacak Sultanzâde Mehmed Paşa ile dostluk kurduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Muîd Ahmed Efendi : Muîd Ahmed Ef

KahireNûreddin Cerrâhî (Muhammed Nûreddin)Mevleviyetine tayin edildiği hâlde intisabı sebebiyle hiç gitmediği şehir. İlişkili kişi dosyası Nûreddin Cerrâhî (Muhammed Nûreddin) : Muhammed Nûreddin Cerrâhî, Ali Alâeddin Köst

KahireZeynüddin İbn Nüceym el-Mısrîİbn Nüceym'in 926'da (1520) doğduğu, erken yaşta fetva ve ders vermeye başladığı, etrafında geniş bir ders halkası teşekkül ettiği ve 970'te (1563) vefat ettiği şehir. Döneminde Mı

KahireKınalızâde Ali Efendi974'te (1566) kadılık yaptığı şehir — Osmanlı kadılıklarının en büyüklerinden. İlişkili kişi dosyası Kınalızâde Ali Efendi : Kınalızâde Ali Efendi (916/1510-979/1572), Isparta doğu

Kahireİsmâil RûmîBağdat'tan Anadolu'ya dönerken uğradığı ve Ahmed-i Mısrî'den ikinci icâzetnâmesini aldığı şehir; silsilenâmelerdeki ihtilâfın kaynağıdır. İlişkili kişi dosyası İsmâil Rûmî : Kādiri

KahireEsrâr DedeTezkiresinin bir nüshası da burada kayıtlıdır. İlişkili kişi dosyası Esrâr Dede : Esrâr Dede, Şeyh Gâlib’in Galata çevresinde yetişen; Dîvânı, Mevlevî şairler tezkiresi, Fütüvvetnâ

KahireÖmer HalvetîHoy'dan ayrılıp gittiği ve uzun süre kaldığı ülke merkezi; buradayken yedi defa hacca gitmiştir. Memlük sultanı onu hediyelerle uğurlamıştır. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : H

KahireSeyyid Yahyâ-yı ŞirvânîHalifesi Dede Ömer Rûşenî'nin kolundan gelen Gülşeniyye'nin ve daha sonra Karabaşiyye-Bekriyye üzerinden Kuzey Afrika kollarının merkezi; Halvetiyye'nin Mısır, Sudan ve Kuzey Afrik