Ara
Menü

Bostanzâde Mehmed Efendi

Bostanzâde Mehmed Efendi (1535/36-1598), Osmanlı ilmiye teşkilâtının en yüksek makamlarına yükselmiş; iki kez şeyhülislâmlık yapmış, Arapça ve Türkçe şiirleri ile takrizler yazmış âlimdir.

Doğum
1535
Vefat
1598
Unvan
Şeyhülislâm, kazasker, kadı ve şair

Ailesi ve tahsili

942/1535-36'da doğdu. Kanûnî devri kazaskerlerinden Bostan Efendi'nin oğludur. Garîk Arabzâde, Kādızâde ve Hoca Sâdeddin çevrelerinde yetişti; 963/1555-56'da mülâzemet aldı.

Medreselerden yüksek kadılıklara

İbrahim Paşa, Ali Paşa, Hankah, Haseki, Sahn, Selimiye ve Süleymaniye medreselerinde görev yaptı. Şam, Bursa, Edirne, İstanbul ve Kahire kadılıklarına; ardından Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerine yükseldi.

Şeyhülislâmlık

997/1589'da ilk kez şeyhülislâm oldu. Bir süre emekliye ayrıldıktan sonra 1001/1592-93'te yeniden şeyhülislâmlığa getirildi; Ebüssuûd Efendi'ye özgü yüksek maaş ve atama yetkileriyle makamı güçlendirildi.

Vefatı ve kabri

24 Şâban 1006/1598'de vefat etti. Şehzade Camii haziresinde, ana yola bakan bölümde defnedildi.

Edebî ve ilmî mirası

Arapça ve Türkçe şiirler, risalelere takrizler ve Kanûnî Sultan Süleyman için Arapça bir mersiye yazdı. Babasının Muhassılü'l-kelâm risalesi ile Ali el-Makdisî'nin dâd harfi üzerine risalesine yazdığı takrizler kaynakta aktarılır.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kanûnî Sultan Süleyman mersiyesi

Kanûnî'nin vefatı üzerine Arapça mersiye.

Metni gösterMetni daralt

Mersiye, hükümdarın adaletini, gazasını ve ölümünün doğurduğu kaybı işler. Kaynaktaki Arapça metin bozuk OCR'la değil, edebî tür ve bağlamıyla kaydedilmiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1109-1123.
TARİHÎ KAYIT

Takrizler ve Türkçe şiirler

İlmî risalelere takrizler ile Türkçe manzumeler.

Metni gösterMetni daralt

Dâd harfinin telaffuzuna ilişkin risaleye ve babasının Muhassılü'l-kelâm'ına yazdığı takrizler, Bostanzâde'nin ilmî değerlendirme çevresini gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1109-1123.