Ne arıyorsunuz?

Nişancı Mehmed Beg

Nişancı Mehmed Beg (920/1514–Safer 974/Ağustos-Eylül 1566), divan kâtipliğinden reisülküttaplık, defterdarlık ve nişancılığa yükselmiş; İstanbul ve Mudurnu çevresinde medrese, cami, mektep ve vakıflar kurmuştur.

↗03

Nişancı Ramazanzâde Mehmed

Ramazanzâde Mehmed (ö. 979/1571), Merzifonlu divan kâtibi; Halep defterdarlığından nişancılığa yükselmiş ve özlü bir Osmanlı tarihi kaleme almıştır.

↗04

A‘rec Şeyhî Çelebi

A‘rec Şeyhî Çelebi (ö. 971/1563-64), Celâlzâde Sâlih Efendi’nin yanında yetişen; Nişancı Mehmed Paşa hanesiyle akrabalık kuran ve Bursa Mollâ Yegân Medresesi’nde ders veren Tosyalı Osmanlı âlimidir.

↗05

Abalı Şeyh Hüsâmeddin-i Sânî

Abalı Şeyh Hüsâmeddin-i Sânî (ö. 1150/1737-38), Bosnalı Mustafa Efendi’nin oğlu; Kasımpaşa Uşşâkî Âsitânesi’nin şeyhi ve türbedarı, Ahmed Hüsâmî Efendi’nin kayınpederidir.

↗06

Ahıskalı Hüseyin Efendi

Ahıskalı Hüseyin Efendi (ö. 13 Receb 1135/19 Nisan 1723), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra İstanbul medreselerinde ders veren ve 1719-1720’de Lefkoşa kadılığı yapan Osmanlı âlimidir.

↗07

Alâiyeli Seyyid Süleyman el-Halvetî

Alâiyeli Seyyid Süleyman (ö. 27 Cemâziyelevvel 1064/15 Nisan 1654), Şeyh Ali Efendi’den inâbe alan, Kasımpaşa’da bulunduktan sonra Bursa Ahmed Paşa-yı Fenârî Zâviyesi postunu yaklaşık otuz sekiz yıl taşıyan Halvetî şeyhidir.

↗08

Ali Sırrî Efendi

Ali Sırrî Efendi (ö. 28 Safer 1322/30 Nisan 1904), Bursa İncirli Dergâhı ve İznik Eşrefiyye Hankāhı’nda hizmet ettikten sonra Ahmed Gazzî Dergâhı postnişini olan; Osman Şems Efendi’den icâzet alan Eşrefî-Kādirî şeyhi ve ta‘lik hattatıdır.

↗09

Bilecikli Şeyh Seyyid Osman Efendi

Bilecikli Seyyid Osman Efendi (ö. Ramazan 1140/Nisan-Mayıs 1728), Selâmî Ali Efendi’ye intisap eden; 1130/1717-18’de Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi postuna geçerek vaaz, hadis ve tefsir hizmeti yürüten Celvetî şeyhidir.

↗10

Bostanzâde Mehmed Efendi

Bostanzâde Mehmed Efendi (942/1535-36–24 Şâban 1006/1 Nisan 1598), Osmanlı tarihinde azledildikten sonra yeniden şeyhülislâmlığa getirilen ilk isimdir. İhyâü ulûmi’d-dîn’i Türkçeye çevirmiş, Mülteka’l-ebhur’u şerhetmiş; manzum fetvaları, şiirleri ve ilmiye teşkilâtındaki etkisiyle tanınmıştır.

↗11

Bursalı İsmâil Belîğ

Bursalı İsmâil Belîğ (1079/1668-69–22 Ramazan 1142/10 Nisan 1730), yaklaşık elli yıl imamlık yapan; Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ile Bursa’nın şeyh, âlim, şair, sanatkâr ve şehir kurumlarını biyografik bir hafızada birleştiren tarihçi, tezkireci, şair ve nâsirdir.

↗12

Dûlâb İmamı İbrâhim Efendi

Dûlâb İmamı İbrâhim Efendi (ö. 22 Nisan 1729), saray dolabcılar ocağında imamlık ve Bâbüssaâde Ağası hocalığı yapan, ardından Mihalıç ve İstanbul medreselerinde görev alan Osmanlı âlimidir.

↗13

Sözlük

Nişan

Bkz. Bi-nişan. Hakikat ehlinin olmaz nişâni N. Misti

↗14

Emîr Buhârî Hazîresi

İstanbul · Türkiye · 979 Cemâziyelevvelinde (Ekim 1571) Fatih semtindeki evinde vefat edince Edirnekapı dışındaki Emîr Buhârî hazîresine defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Nişancı Ramazanzâde Mehmed : Ramazanzâde Mehmed (ö. 979/1571), Merzifonlu divan kâtibi; Halep defterdarlığından nişancılığa yükselmiş ve özlü bir Osmanlı tarihi kaleme almıştır.

↗15

Şeyh Murad Türbesi, Nişancılar (Eyüp)

İstanbul · Türkiye · 1 Nisan 1755'te vefat edip defnedildiği yer; mensup olduğu bu Nakşibendî türbesine bazı kira gelirlerini vakfetmiş ve vakıflarıyla ilgili bir defter düzenlemiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İzzî Süleyman Efendi : İzzî Süleyman Efendi (ö. 1755), 1744-1752 olaylarını yazan Osmanlı vak‘anüvisi; Şeyh Ali Efendi’den Nakşibendî hilâfeti alan ve Şeyh Murad Tekkesi için 1748’de kapsamlı bir vakıf kuran bürokrat, şair ve hattattır.

↗16

Keskindede Mezarlığı

İstanbul · Türkiye · Nişancı Paşa Camii karşısındaki mezarlık. 2 Şevval 1136'da (24 Haziran 1724) vefat edince buraya defnedildi; kabir taşı yerindedir. İlişkili kişi dosyası Uşşâkīzâde Seyyid İbrahim Hasîb Efendi : Seyyid İbrahim Hasîb Efendi (1075/1664–2 Şevval 1136/24 Haziran 1724), medrese ve kadılık görevleri üstlenen; Zeyl-i Şakā’ik ve Târîh-i Uşşâkīzâde adlı eserleriyle tanınan Osmanlı tarihçi ve biyografi yazarıdır.

↗17

Hadîkatü’l-maârif Mekteb-i Rüşdiyyesi

İstanbul · Türkiye · Mekteb-i ibtidâiyyeden mezun olduktan sonra devam ettiği, Fatih’te Nişancı Camii yakınlarındaki rüşdiye mektebi. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke arşivini ve erkânını Envâr ile Tabakāt’ta kayda geçiren, âsitâneyi kapanış sonrasında koruyan müellif ve şeyhtir.

↗18

Galata

İstanbul · Türkiye · Ömrünün son yıllarında burada oturdu; unvanındaki “Galatalı” nisbesi bu ikametten gelir. İlişkili kişi dosyası Nişancı Ahmed Paşa İmamı Galatalı Mehmed Efendi : Galatalı Mehmed Efendi (ö. 1723), Nişancı Ahmed Paşa'nın imamlığını yapan; İstanbul medreselerinde ders veren Osmanlı âlimidir.

↗19

Nişancı Camii Hazîresi, Eyüp

İstanbul · Türkiye · Ağabeyi Nişancı Mustafa Çelebi'nin yaptırdığı caminin hazîresinde medfundur; manzum mezar taşı kitâbesi de ağabeyine aittir. Son yıllarını bu caminin yakınındaki evinde geçirmişti. İlişkili kişi dosyası Celâlzâde Sâlih Çelebi : Celâlzâde Sâlih Çelebi (yaklaşık 1494/95-1565), Kanûnî devrinde medrese, kadılık, tarih yazıcılığı, tercüme, şiir ve hat sahalarını birleştiren; Halep, Şam ve Mısır kadılıklarında adalet anlayışıyla tanınan Osmanlı âlimidir.

↗20

Abdülmecid Sivâsî Türbesi — Abdülbâkī Efendi'nin medfeni

İstanbul · Türkiye · Eyüp Nişancası'nda, Kösem Vâlide Sultan kethüdâsı Behram Ağa'nın Abdülmecid Sivâsî'nin kabri üzerine yaptırdığı türbe; silsilenâme Abdülbâkī'yi türbenin içinde, kapısının önünde medfun gösterir. İlişkili kişi dosyası Sivâsîzâde Şeyh Abdülbâkī Efendi : Sivâsîzâde Şeyh Abdülbâkī Efendi (1023-1122/1614-1710), babası Abdülmecid Sivâsî'den tarikat terbiyesi alıp İstanbul'da yaklaşık yetmiş üç yıl vâizlik ve irşad hizmeti yürüten Halvetî şeyhidir.

↗21

Sertarikzâde Tekkesi

İstanbul · Türkiye · Eyüp Nişancılar'da kurduğu ikinci tekke; 1925'te hâlâ faaldi. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sertarîkzâde Mehmed Emin Efendi : Sertarîkzâde Mehmed Emin Efendi (1687–1759), Nûreddin Cerrâhî’nin üçüncü halifesi; Kumrulu, Otlukçu, Pazar ve Rumelihisarı çevrelerinde eğitim, irşad ve âyin hizmeti yürüten âsitâne postnişinidir.

↗22

Sinan Paşa Medresesi

İstanbul · Türkiye · 1135 Rebîülevvel'inin 27. günü Şer'iyyâtî Abdullah Efendi'nin yerine, ibtidâ altmışlı itibarıyla Beşiktaş'taki bu medreseye tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Nişancı Ahmed Paşa İmamı Galatalı Mehmed Efendi : Galatalı Mehmed Efendi (ö. 1723), Nişancı Ahmed Paşa'nın imamlığını yapan; İstanbul medreselerinde ders veren Osmanlı âlimidir.

↗23

Basra

Basra · Irak · Mayıs 1902'de mektupçu olarak tayin edildiği vilâyet; Hamidiye Hicaz demiryolu için halktan yardım toplamadaki başarısıyla nişan ve terfi almıştır. İlişkili kişi dosyası Sâdık Vicdânî : Kastamonu'dan Balkanlar, Basra, Ankara, Bursa ve İstanbul'a uzanan memuriyet hayatını Nakşî-Hâlidî mensubiyeti ve tarikat tarihi araştırmalarıyla birleştiren Tomâr-ı Turuk müellifi.

↗24

Nişancı Paşa-yı Atîk Medresesi

25 Muharrem 1083'te (23 Mayıs 1672) ibtidâ-i dâhil itibariyle müderris olduğu medrese; aynı yılın safer ayında Kamaniçe harekâtına katılmak üzere buradan ayrılmıştır. Kaynakta bulunduğu şehir belirtilmemiştir.

↗25

Eyüp Nişancası

İstanbul · Türkiye · Müridlerinden Reîsülküttâb Lâ‘lî Efendi’nin hediye ettiği ev buradaydı ve Abdülmecid Sivâsî bu eve yerleşmiştir. 1049 Cemâziyelâhirinde (Ekim 1639) vefat edince evinin bahçesine defnedildi; iki yıl sonra IV. Murad ve Sultan İbrâhim’in annesi Kösem Mahpeyker Vâlide Sultan tarafından kabrinin üzerine bir türbe yaptırıldı. Semt içindeki kesin konum kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir.

↗26

Yesevî Zikri, Halveti ve İrşad Erkânı

Cehrî zikir, toplu halvet, hırka ve asâ uygulamalarını kaynakların dönem farklarıyla ele alan dosya.

↗27

Senûsiyye ve Osmanlı Devleti

İhtiyat ve tanıma Kurucunun bazı Osmanlı yerel yöneticilerine ihtiyatı zamanla resmî tanıma ve iş birliğine dönüştü. 1856 ve 1860 heyetleri İstanbul'da kabul edildi. 1865 fermanı Hicaz, Trablusgarp ve Bingazi idarecilerine Senûsî tekke ve medreselerine müdahale etmemeleri bildirildi. II. Abdülhamid Yerinde incelemeler

↗28

İzzî Süleyman Efendi ve Şeyh Murad Tekkesi Vakfı

İzzî Süleyman Efendi’nin Şeyh Ali Efendi’ye intisabı ile Şeyh Murad Tekkesi için kurduğu vakfın kişi, mekân ve hizmet ağını kaynak katmanlarıyla inceler.

↗29

Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî ve İstanbul Vaaz Hattı

Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî'nin ilmiyeden irşada geçişini, selâtin camilerindeki vaaz zincirini, tefsir hatmini ve şiir mirasını birlikte ele alır.

↗30

Sayfalar 56–61

Muzaffer Ozak Külliyatı · Ashab-ı kirâm rıdvanullahi teâlâ aleyhim ecma'lyn, tehalükle: — Aman yâ Resülallah! dediler. Lûtfedip kerem buyur, bu çok kazançlı yol nedir? Efendimiz saadetle buyurdular: — Zikru

↗31

Sayfalar 62–68

Muzaffer Ozak Külliyatı · -- Yat, öyle ise yat... Senin gerçekten uyumağa hakkın var. Yaptıgın ibadet ne güzel ve Hak katında ne ulvi bir iba- Gettir. Ibn-i Mes'ud radıyallahu anh buyurmuşlardır ki: — Dünya

↗32

Sayfalar 66–72

Muzaffer Ozak Külliyatı · Halbuki, biz; «Allah'a iyman» ve «Ona ibadet etmek için» halk olunduk. Onu bilen ve ona ibadet kılana, ebedi bir hayat verilir ki, ölümü yok; bir mülk verilir ki, zevali yok, bir g

↗33

Sayfalar 90–96

Muzaffer Ozak Külliyatı · gibi tövbe suyu da, insanda mâ'siyyet, günah ve yüz karası olan kotulüklerı tathır eder. Netekim, Kibar-1 evliya 'ullah: (Tövbe, öyle bir sabundur ki, günahları yıkar ve temizler v

↗34

Sayfalar 104–110

Muzaffer Ozak Külliyatı · verip, duyma nasibi olanlar hemen bu islâm gemisine iltica eylemede. Bu geminin ipi Kur'an, merdiveni ise âmâli-sâlihadır. Bu misali, sizlere anlatmak için söyledim. Allah celle di

↗35

Sayfalar 128–133

Muzaffer Ozak Külliyatı · Ben sana şartımı söyledim ve sen de kabul ettin. Zannetme ki ben ilmin başının sabır olduğunu sana şu anda ögretmiş vaziyetteyim. Bilâkis, bunu sana öğretmeye tâ bir sene evvelinde

↗36

Sayfalar 147–152

Muzaffer Ozak Külliyatı · 6 — Kadın, erkeğin akrabasına, kocamın allesi dtye bürmet etmeli, kocasına ait olan her şeyi, kocasını sevdiğl Için sev. melidir. Erkek de, kezâ allesine alt olan her şeyi, allesi

↗37

Sayfalar 173–180

Muzaffer Ozak Külliyatı · Infiri nıfafen ve sıkalen ve câhidû bi-emvaliküm ve enfüsiküm fi sebilillâh zâliküm hayrün leküm in küntüm ta'lemün. Et-Tövbe: 41 (Sizler, gerek hafif ve gerek ağırlıklı olarak kuv

↗38

Sayfalar 181–188

Muzaffer Ozak Külliyatı · 1) Hulûs-u niyyet: Hâlis ve saf bir niyyet sahibi olmak. 2) Ulûvvü himmet: Candan ve gönülden üstün ve yüce bir gayret ve faaliyet göstermek. 3) Sabır ve mukavemet... Innemel-â'mâl

↗39

Sayfalar 182–188

Muzaffer Ozak Külliyatı · hem hazretlerinin kim olduğu haber verilince de adamda şafak attı. Zira, bilindiği gibi Ibrahim Edhem hazretleri saltanatı ve tâc-ü tahtı terketmişti ama, ülkenin padişahı oğlu idi

↗40

Sayfalar 214–220

Muzaffer Ozak Külliyatı · li çetindir. Bu mütalâa ve gürüşün şahit ve delili, yine Kur'an-ı hakimdir. Allahu teâlâ, kitab-ı mübiynin neresinde iymanı zikretmişse, hemen arkasındar salih amelleri ve özellikl

↗41