tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Nişancı Ahmed Paşa İmamı Galatalı Mehmed Efendi

Galatalı Mehmed Efendi (ö. 1723), Nişancı Ahmed Paşa'nın imamlığını yapan; İstanbul medreselerinde ders veren Osmanlı âlimidir.

Vefat
1723
Unvan
İmam ve Osmanlı müderrisi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Tahsil ve ilk görevler

Anadolu'da doğduktan sonra İstanbul'a geldi. Âlimlere hizmet etti ve Mehmed Selim Efendi'den mülâzemet aldı.

Medrese güzergâhı

Receb Paşa, Yahyâ, Cafer Çelebi, Cedîde-i Osman Efendi, Cenâbî Efendi, Emre Hoca, Sahn-ı Semân, Beşiktaş Sinan Paşa ve Sekban Ali medreselerinde görev yaptı.

Unvanı ve vefatı

Sadrazam Nişancı Ahmed Paşa'nın imamlığını yaptığı ve ömrünün sonlarında Galata'da oturduğu için “Nişancı Ahmed Paşa İmamı Galatalı Mehmed Efendi” adıyla tanındı. 26 Ramazan 1135'te/1723'te vefat etti. Kaynağın “derviş-nihad” nitelemesi açık tarikat intisabı sayılmadı.

Medrese basamakları ve vefatı

Kaynak, kırk akçelik medreseden azledilmiş bekleyen bir mülâzım olarak başladığı yolu basamak basamak sayar: 1115 ahir">Rebîülâhir'inin 20. günü Receb Paşa Medresesi hârici, 1119 Safer'inin 10'unda Sâlise-i Yahyâ Medresesi, 1122 Receb'inin 5'inde Ca'fer Çelebi Medresesi, 1126 Rebîülevvel'inin 15'inde Cedîde-i Osman Efendi Medresesi.

Ardından 1129 Cemâziyelâhir'inin 16'sında Cenâbî Efendi Medresesi, 1130 Cemâziyelâhir'inin 28'inde mûsıla-i Sahn itibarıyla Emre Hâce Medresesi ve 1133 Zilhicce'sinin 15'inde — eski şeyhülislâm İsmâil Efendi'nin oğlu Mehmed Es'ad Efendi'nin yerine — Sahn-ı Semâniyye medreselerinden biri gelir.

Son iki durağı 1135 yılındadır: Rebîülevvel'in 27'sinde Beşiktaş'taki Sinan Paşa Medresesi, aynı yılın Şâban'ının 21'inde ise Ahmed Paşa İmamı Hüseyin Efendi'nin yerine Sekbân Ali Medresesi. 1135 Ramazan'ının 26'sı Salı günü vefat etmiş, boşalan medresesi Hâce Hayreddin Medresesi'nden ayrılmış olan Şehlâzâde Mehmed Azîz Efendi'ye verilmiştir.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ÖĞÜT

Öğütleri

Ahlâk, irşad ve yaşayışa ilişkin sözler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Dervîş meşrepli bir müderris

Kaynak onu hâlinin düzgünlüğüyle bilinen, dervîş tabiatlı ve inancı temiz bir kişi olarak tanıtır.

Metni gösterMetni daralt

Maddenin kapanışında kişinin ahlâkı üç sıfatla özetlenir: hâlinin salâhıyla tanınan, dervîş tabiatlı (dervîş-nihâd) ve inancı pak (pâk-i'tikād) biri.

Bu, resmî bir müderris için dikkat çekici bir tavsiftir: makam basamaklarını sayan uzun bir kayıtta kişilik tarifi genellikle tek cümlelik olur ve tasavvufî meşrebe işaret eden “dervîş-nihâd” gibi bir kelime rastgele kullanılmaz.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Unvanını kuran iki ayrıntı

Sadrazam Nişancı Ahmed Paşa'ya imamlık yapması ve ömrünün son yıllarını Galata'da geçirmesi, adının bu uzun unvanla anılmasına yol açtı.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak, bu kadar uzun bir unvanın nereden geldiğini açıkça anlatır: sâbık sadrazam Nişancı Ahmed Paşa'ya imamlık etmiş, ömrünün sonlarında da Galata'da oturmuştur. Bu iki ayrıntı birleşince “Nişancı Ahmed Paşa İmamı Galatalı Mehmed Efendi” diye tanınmış, küçük büyük herkesin onu bu unvanla bildiği kaydedilmiştir.

Osmanlı ilmiye kayıtlarında aynı adı taşıyan onlarca müderris bulunduğu için, kişiyi ayırt eden şey çoğu kez böyle bir hizmet ve semt birleşimi olur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Anadolu'dan gelip mülâzemetle ilmiyeye girmesi

Anadolu'dan İstanbul'a göç edip ulemâya hizmet etti; Mehmed Selim Efendi'nin mûsıla-i Sahn derslerinin iâdelerinden mülâzemet aldı.

Metni gösterMetni daralt

Maddeye göre Anadolu'da doğup büyümüş, sonra İstanbul'a göç etmiştir. Şehirde ulemâ-yı kirâma hizmet ederek yol aramış ve Mehmed Selim Efendi'nin mûsıla-i Sahn medreselerindeki iâdeleri arasında bulunarak mülâzemet şerefini elde etmiştir.

Mülâzemet, Osmanlı ilmiye yolunda müderrisliğe adaylık demekti; bir hocanın ders tekrarcısı (iâde) olarak listeye girmek, kadılık ve müderrislik silsilesinin ilk basamağıydı.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası