tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
50 sonuç · “Amil”
01Bayrâmî Melâmîliği
Bıçakçı Ömer Dede'den sonra Osmanlı coğrafyasında gelişen; kutup merkezli silsile, tevhid yorumu ve zaman zaman siyasî baskılarla şekillenen ikinci devre.
Kassâriyye Melâmîliği
9-10. yüzyıl Nişâbur çevresinde belirginleşen; ihlâs, ameli gizleme, nefsi itham ve çalışıp kazanma ilkelerini öne çıkaran Melâmetî çevre.
Melâmîlik
Melâmîlik, mânevî hâlleri gösterişten koruma, kişinin kendi nefsini itham etmesi ve halk içinde sade bir hayat sürmesi etrafında gelişen tasavvufî tavırdır; tarih boyunca üç ana devre hâlinde incelenir.
Nûriyye Melâmîliği
Muhammed Nûru'l-Arabî'nin on dokuzuncu yüzyılda Rumeli'de geliştirdiği; Nakşibendî eğitim, Ekberî irfan ve Melâmî tavrı tevhid mertebeleri etrafında birleştiren çevre.
Abdülahad Nûrî Sivâsî
Abdülahad Nûrî Sivâsî (1594/95-1651), Abdülmecid Sivâsî’nin ilmî ve tasavvufî terbiyesinde yetişen; Midilli’den İstanbul’a uzanan irşadı, Mehmed Ağa Tekkesi, selâtin camilerindeki vaazları, Kadızâdelilere karşı kaleme aldığı risaleleri ve Dîvân-ı İlâhiyyât’ıyla Sivâsiyye’nin Nûriyye koluna adını veren mutasavvıf, vâiz ve şairdir.
Abdülkerîm el-Cîlî
Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1428), Yemen’de Şerefüddin el-Cebertî’nin terbiyesinde yetişen; Kādirî aidiyetini İbnü’l-Arabî’nin metafizik mirasıyla buluşturan ve insan-ı kâmil öğretisini kapsamlı bir sistem halinde açıklayan âlim, şair ve mutasavvıftır.
Ayasofya Hatibi Şeyhülkurrâ Şâban Efendi
Ayasofya Hatibi Şeyhülkurrâ Şâban Efendi (1607/08–1686), Evliyâ Mehmed Efendi’den kıraat tahsil eden; Kadırga, Fâtih, Haseki, Üsküdar Valide Sultan, Süleymaniye ve Ayasofya camilerinde imamlık ve hatiplik yapan XVII. yüzyıl Osmanlı kıraat otoritesidir.
Boğuk Abdullah Efendi
Boğuk Abdullah Efendi (ö. Muharrem 1108/Ağustos-Eylül 1696), Karaferye’den İstanbul’a gelerek Sultan Selim ve Fatih camilerinde vaaz eden; ses rahatsızlığı sebebiyle kürsüden ayrıldıktan sonra hacca gidip Medine’de vefat eden Osmanlı âlimidir.
Bolbolcızâde Şeyh Abdülkerim Fethî Efendi
Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî Efendi (ö. 1694), Abdülehad Nûrî-i Sivâsî’nin halifesi; Fatih, Beyazıt, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde vaaz veren müfessir, şair ve Halvetî-Sivâsî mürşididir.
Bosnevî Osman Efendi
Bosnevî Osman Efendi (ö. 1074/1664), Tirevî Ahmed Efendi’nin halifesi olarak Hekim Çelebi Tekkesi postuna geçen; Fâtih, Bayezid, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde vaaz, tefsir ve hadis halkaları kuran Nakşibendî şeyhidir.
Bosnevî Şeyh Mustafa Efendi
Bosnevî Şeyh Mustafa Efendi (ö. 15 Rebîülevvel 1127/21 Mart 1715), II. Mustafa’nın Nemçe seferine ordu vaizi olarak katılan; Galata Vâlide Sultan, Eyüp Sultan ve Sultan Selim camilerinde hadis, tefsir ve vaaz hizmeti yürüten Bosnalı âlimdir.
Burhânüddîn
Burhânüddîn, Yahyâ Âgâh İstanbulî’nin Ankara Millî Kütüphane 3200 numaralı istinsahında kaydettiği Zenbûriyye-Kādiriyye silsilesinde Kāsım Şerefüddîn’den sonra, Abdürrezzâk Hamevî’den önce yer alan aktarım halkasıdır. Tam adı, tarihi ve coğrafyası henüz bağımsız bir kaynakla doğrulanmamıştır.
Cemâleddîn Gazi-Kumukî
Cemâleddîn Gazi-Kumukî (ö. 1286/1869), Muhammed Yeragî’nin halifesi olarak Nakşibendiyye-Hâlidiyye’yi Dağıstan’da yayan; Gazi Muhammed ile Şeyh Şâmil’in mânevî çevresinde yer alan; 1859’dan sonra Kars üzerinden Üsküdar’a hicret eden âlim, mürşid ve müelliftir.
Çağalı Şeyh Hamza Efendi
Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden muhaddis, vaiz ve şeyhtir.
Çavuşzâde Damadı Şeyh Osman Efendi
Çavuşzâde Damadı Şeyh Osman Efendi (ö. 5 Rebîülevvel 1114/30 Temmuz 1702), Kastamonu’da doğup İzmirli Seyyid Ahmed Efendi’den Arap dili ve edebî ilimler tahsil eden; Azapkapı’dan Eyüp Sultan, Yavuz Selim, Fatih ve Bayezid camilerine uzanan vaaz, hadis ve tefsir hizmetiyle tanınan Osmanlı âlimidir.
Ders-i Âm Mehmed Efendi
Ders-i Âm Mehmed Efendi (1633/34–1684), İstanbul’da yetişen; halka açık dersleriyle tanınıp Orta Cami’den Sultan Selim ve Fatih camilerinin vaaz kürsülerine geçen Osmanlı âlimidir.
Nefs-i Kâmile
Etvâr-ı Seb‘a tasnifinde nefsin yedi ana mertebesinin sonuncusu için kullanılan addır. Terbiye edilmiş nefsin istikrar, kulluk ve güzel ahlâk bakımından olgunlaşmasını ifade eder. Bu ad kişiye yanılmazlık veya mutlak kemal atfetmez. Tasavvuf metinlerinde seyrüsülûkun hedefini anlatan eğitim terimidir; mertebenin ayrıntıları ve diğer adları geleneklere göre değişebilir.
Amil
(عا مل) Amel eden, iş gören, bildiklerini uygulayan, ibadetleri ve diğer kulluk görevlerini eksiksiz olarak yerine getirmeye çabalayan. Bildiklerini uygulayana âmil âlim (ameli olan âlim), uygulamayana fasık/facir âlim (günahkâr âlim) denir. Amilin işi ilmine, sözü özüne uygundur. Doğru bildiğini yapar, yaptığının doğru olduğuna inanır. Bkz. Amel.
Ayasofya Camii
İstanbul · Türkiye · 1041/1631-32'de vaizliğine tayin edildiği ve şöhretinin zirveye çıktığı cami. İlişkili kişi dosyası Kādızâde Mehmed Efendi el-Balıkesrî : Kādızâde Mehmed Efendi (ö. 1045/1635-36), Balıkesir doğumlu; İstanbul'un büyük camilerinde ders ve vaaz veren, tasavvuf pratiklerine yönelik eleştirileriyle tartışma doğuran vaizdir.
Ferâdis Mezarlığı
Dımaşk · Suriye · 16 Muharrem 1072'de (11 Eylül 1661) vefat edip gömüldüğü mezarlık. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Üstüvânî Mehmed Efendi : Üstüvânî Mehmed Efendi (1608-1661), Şam ve Kahire'de tahsil gören; Ayasofya, Sultan Ahmed ve Fatih camilerinde vaaz eden, 1656'da Kıbrıs'a sürülen etkili Osmanlı vâizidir.
Gimri
Gimri · Dağıstan (Rusya) · Doğduğu köy. 1832'de burada yapılan savaşta Molla Muhammed şehid düştü, Şâmil ağır yaralı kurtuldu; köy sonradan General Lanskoy tarafından tahrip edildi. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.
Kayseri
Kayseri · Türkiye · Nisbesini aldığı ve Cerrâhî silsilenâmesine göre 860/1456'da vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kayserî (ö. 1455–56), ticaret hayatından tasavvuf yoluna yönelen; Erzincan’daki terbiyesinin ardından Kayseri’de irşadla görevlendirilen Halvetî şeyhidir.
Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Tekkesi
Manisa · Türkiye · Türbesinin yanında bulunan ve irşad görevini son olarak sürdürdüğü tekke; başlangıçta bir mescidle birlikte yaptırıldığı kaydedilir. Manisa merkezindeki çeşitli camilerde sürdürdüğü irşadı buraya taşımıştır. Zamanla yıkılıp kaybolmak üzere olan tekkenin yerine, adına kurulan Yiğitbaşı Vakfı tarafından bir mescid inşa ettirilmiştir. Bulunduğu mahalle kaynaklarda farklı adlarla geçtiği için semt alanı boş bırakılmıştır.
Şeyh Alâeddin Efendi Zâviyesi
Filibe · Bulgaristan · Babası Alâeddin b. Muhsin Efendi'nin inşa ettirdiği zâviye. Hüdâyî tarafından buraya halife olarak gönderildi ve yirmi seneyi aşkın bir süre burada irşadla meşgul oldu. İlişkili kişi dosyası Kızanlıklı Şeyh İsmail Efendi : Kızanlıklı İsmail Efendi (ö. yaklaşık 1052/1642-43), Aziz Mahmud Hüdâyî’nin halifesi; Filibe’deki aile zâviyesi, hac yolculuğu ve İstanbul’un büyük camilerindeki vaaz hizmetleriyle tanınan Celvetî şeyhidir.
Koca Mustafa Paşa Camii
İstanbul · Türkiye · Necmeddin Hasan Efendi'nin, rebîülevvel ayının on ikinci gecesinde minaresinde kandil yaktırdığı cami. İstanbul'da minarelerde kandil yakma âdeti buradan başlamış, III. Murad'ın fermanıyla bütün şehir camilerine yayılmıştır.
Murad Paşa Camii
İstanbul · Türkiye · Molla Câmî, el-Muhtasar ve Sadru'ş-şerîa okuttuğu ders yeri. İlişkili kişi dosyası Kādızâde Mehmed Efendi el-Balıkesrî : Kādızâde Mehmed Efendi (ö. 1045/1635-36), Balıkesir doğumlu; İstanbul'un büyük camilerinde ders ve vaaz veren, tasavvuf pratiklerine yönelik eleştirileriyle tartışma doğuran vaizdir.
Mahmud Ağa Medresesi
İstanbul · Türkiye · Safer 1091'de (Mart 1680) müderris tayin edildiği, tedris hayatına başladığı medrese. Yapının bugünkü durumu ve kesin yeri doğrulanmadığından koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Fâzıl Şeyh Süleyman Efendi : Fâzıl Şeyh Süleyman Efendi (1650-1722), İstanbul’dan Şam, Kahire, Haremeyn, Kudüs ve Remle’ye uzanan icazet ağı kuran; dârülhadis ve selâtin camilerinde ders veren Osmanlı âlimidir.
Erzincan
Erzincan · Türkiye · Silsilede kendisinden önceki halka Muhammed Bahâeddin Erzincânî'nin nisbe aldığı şehir; o, Yahyâ-yı Şirvânî'nin en önemli halifelerindendir. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kayserî (ö. 1455–56), ticaret hayatından tasavvuf yoluna yönelen; Erzincan’daki terbiyesinin ardından Kayseri’de irşadla görevlendirilen Halvetî şeyhidir.
Ahulgoh
Ahulgoh · Dağıstan (Rusya) · 1839'da seksen gün savunulan kale; 4000 kişiyle direnildi, Ruslar binlerce kayıp verdi. Kafkasya direnişinin dönüm noktası. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.
Süleymaniye Camii
İstanbul · Türkiye · Kutub Hüseyin Efendi'nin vâizlik görevini yürüttüğü ve bu görev üzerindeyken 1105 (1693-94) senesinde vefat ettiği selâtin camii. İlişkili kişi dosyası Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin Efendi : Safranbolu’dan İstanbul’a gelen Seyyid Hüseyin Efendi, Abdülahad Nûrî’nin halifesi olarak Hacı Evhad Zâviyesi’nde ve selâtin camilerinde hizmet etmiş; semâ ve devranı müstakil risalesiyle savunmuştur.
Melâmîlik: Üç Devre, Ortak Bir Tavır
Kassâriyye, Bayrâmî Melâmîliği ve Nûriyye arasındaki devamlılık ve farklar üzerine iki kaynağın birlikte ve kaynak türleri ayrılarak okunmasına dayalı editoryal dosya.
Melâmîliğin Balkanlar'daki İzleri
Makedonya, Kosova ve Bosna'da sohbet, tekke ve halife ağları üzerine iki kaynağın birlikte ve kaynak türleri ayrılarak okunmasına dayalı editoryal dosya.
Melâmîlikte Nokta Sembolü
Birlik, çokluk, yazı ve insan hakikati arasında kurulan yoğun mecaz üzerine iki kaynağın birlikte ve kaynak türleri ayrılarak okunmasına dayalı editoryal dosya.
Mesnevîhanlar ve Şerh Geleneği
Mevlevîhâneden cami dersine, sözlü takrirden kapsamlı şerhlere
Abdülkerîm el-Cîlî’de İnsan-ı Kâmil
Ayna, tecelli, Hakîkat-i Muhammediyye ve varlık mertebelerini hulûl diline düşmeden okumak
Hacı Evhad Şeyhi Seyyid Hüseyin ve İstanbul Vaaz Hattı
Seyyid Hüseyin Efendi'nin Abdülahad Nûrî çevresindeki Halvetî terbiyesini, Hacı Evhad Zâviyesi şeyhliğini ve İstanbul'un selâtin camilerindeki vaaz görevlerini birlikte ele alır.
Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî ve İstanbul Vaaz Hattı
Bolbolcızâde Abdülkerim Fethî'nin ilmiyeden irşada geçişini, selâtin camilerindeki vaaz zincirini, tefsir hatmini ve şiir mirasını birlikte ele alır.
Selâmî Ali Efendi ve Üsküdar'da Celvetî Hayır Coğrafyası
Selâmî Ali Efendi'nin Bağlarbaşı, Bülbülderesi, Acıbadem ve Bulgurlu çevresinde kurduğu yapı ağını; Üsküdar'ın Celvetî hafızası ve kaynaklardaki Kısıklı/Fıstıklı farkıyla birlikte ele alır.
SÛFİLERİN İLİMLERİNİN KAYNAĞI
Avârifü’l-Maârif · 1. bölüm · Mürşidimiz, Şeyhu’l-İslâm Ebu’n-Necîb Abdulkâhir es-Sühreverdî, hicrî 560, milâdî 1165 senesinin Şevval ayında, bize, imlâ yoluyla (bizzat yazdırarak) şunu rivâyet etti: Ebû Mûsâ e
Sayfalar 1–9
Muzaffer Ozak Külliyatı · ELHAC MUZAFFER OZAK İRSAD 1.cilt Salâh Bilici Kitabevi Ali Bilici Büyük Reşitpaşa Cad. Yümni Iş Hanı Giriş KatNo: 24 Vezneciler /ISTANBUL Tel-Fax (0212) 512 87 44 SALÂH BİLİCİ KITA
Sayfalar 2–9
Muzaffer Ozak Külliyatı · SALÂH BILICI KITABEVİ YAYINLARI: 18 ONBİRINCİ DERS MUNDERECAT: Süre-i Kevserin tefsiri, Hazretl Fatime'nin ahlrete Intikali, Hz. Ibrahim'in Hz. Ismalll Allah yolunda kurban etmesi,
Sayfalar 4–12
Muzaffer Ozak Külliyatı · SALAH BILICI KITABEVI YAYINLARI - No: 41 5846 Sayılı Kanun gereğince Te'lif hakları müessesemize aittir. Taklit edenler mes'uldür. Dizgi: GÜYRAY, Baskı: ÜÇLER Matbaası İSTANBUL — 1
Sayfalar 33–40
Muzaffer Ozak Külliyatı · Cenabı erham-er-râhimiyn, cümlemize tevfikini ihsan buyursun, âf ve magfiretiyle sâd eylesin ve bizleri necata erdirsin. Kötü ve çirkin huylarımızı Kur'an ahlâkına ve ahlâk-ı Ahmed
Sayfalar 50–55
Muzaffer Ozak Külliyatı · şarı atılabilir ve şehadet kapısı yüzüne kapanabilir. Iş, kitaba taallük etmiştir. Hadis-i şerifi, dikkat ve ibretinize sunarIm: inne ahadeküm yücmeu halkuhü ti batni ümmihi erbaiy
Sayfalar 90–96
Muzaffer Ozak Külliyatı · gibi tövbe suyu da, insanda mâ'siyyet, günah ve yüz karası olan kotulüklerı tathır eder. Netekim, Kibar-1 evliya 'ullah: (Tövbe, öyle bir sabundur ki, günahları yıkar ve temizler v
Sayfalar 96–103
Muzaffer Ozak Külliyatı · - 96 _ yaklaştığında mübarek bir zatın kendisine havzı nebiyden bir kâse doldurup uzattığında «Kimsiniz?» diye sorar. O zatı muhterem de «Ben ol kişiyim ki, Resûlü-Ekreme büyüklerd
Sayfalar 109–115
Muzaffer Ozak Külliyatı · şi Nemrud'un ve kavminin üzerlerine savurup onları yakmayı ve yağmurlarla ateşi söndürmeyi teklif etti. Ibrahim aleyhisselâm, bu teklifi reddettiği gibi, yardımına gelen Cebrail al
Sayfalar 128–133
Muzaffer Ozak Külliyatı · Ben sana şartımı söyledim ve sen de kabul ettin. Zannetme ki ben ilmin başının sabır olduğunu sana şu anda ögretmiş vaziyetteyim. Bilâkis, bunu sana öğretmeye tâ bir sene evvelinde
Sayfalar 144–149
Muzaffer Ozak Külliyatı · ve titizlikle verdigi gibi, her türlü hayır ve hasenattan da geri kalmadı. Ibadet ve tâ'atlerini artırdı, kendisine bahş ve ihsan buyurulan ni'metlere de her nefes şükrünü ihmal et
Sayfalar 173–180
Muzaffer Ozak Külliyatı · Infiri nıfafen ve sıkalen ve câhidû bi-emvaliküm ve enfüsiküm fi sebilillâh zâliküm hayrün leküm in küntüm ta'lemün. Et-Tövbe: 41 (Sizler, gerek hafif ve gerek ağırlıklı olarak kuv