Zînetü’l-Kulûb · kaynak sayfaları 33–40
Cenabı erham-er-râhimiyn, cümlemize tevfikini ihsan buyursun, âf ve magfiretiyle sâd eylesin ve bizleri necata erdirsin. Kötü ve çirkin huylarımızı Kur'an ahlâkına ve ahlâk-ı Ahmediyyesine tebdil ve tahvil eylesin. (Âmin)
NEFS-I-LEVVÂME Nefsin ikinci sıfatı Nefs-i-levvâme'dir. Kur'an-ı kerimden delili:
aolyy Ve lâ uksimü bin-nefs-il-levrâme…..
Kıyamet sûresi: 8 (Kendisini levm eden nefse yemin ederim ki..)
Nefs-i-levvâme, öyle bir nefstir ki bazan ruhun nuru ile nurlanır. Allahu teâlâ'ya, peygambere, kitaba ve ruha itaatkâr olur. Bazan da, isyan ederek itaatten ayrılır. Sonra, bu isyanına nâdim ve pişman olur:
— Neden tövbemi terkettim, Rabbime isyan eyledim, diyerek nefsini levm eder, kendini kınar Bu nefs, mü'minlerden isyan ve günah işleyip sonra nefislerini suçlayan ve kınayanların nefsleridir.
Nefs-i-levvâmenin sıfatları da dokuzdur:
1) U'CUB
2) FISIK
3)
CEHL: ibadetine güvenerek kendisini herkesten yüce görmek: Günahları aşikâr işlemek: Bir çok gerçekleri bilmemek
4)
NEVM
5)
MEKÜLAT VE MESRU- Çok yemek ve içmek
BAT-I KESİRE: Aç gözlülük, çok kazanmak
6)
HIRS: hırsı
KAHR-I-NEDAMET
8)
: ibadullaha ezâ ve cefa etmek MUHABBET-I-LEBS: israf sayılacak derecede giyinip kuşanmayı sevmek
F: 3
9) LAGVIYYAT: Boş ve faydasız sözler ve lüzumsuz beyanlarla ne dünyaya ne de âhirete hayrı olmayan konuşmalarla vaktini öldürmek Bu dokuz sıfattan, tövbe ederek yakalarını sıyırabilenler, nefs-i-levvâmeden kurtulurlar. Unutmamalıdır ki, bu sıfatlardan arınmadan ölenler, âhirette çok ağlayacaklar ve nefslerini lânetleyeceklerdir. Fakat, o gün nefslerine yaptıkları bu levmin kendilerine hiçbir faydası olmayacaktır.
Veliyullahtan bazıları da, nefs-i-levvâmenin sıfatlarının dört olduğunu beyan buyurmuşlardır:
I)
HEVES
II)
MEKR
II)
U'CUB
IV)
İŞRET Levvâme sıfatı, nefs-i-emmâre'ye pek yakın olduğundan, bu sıfatta olanların da akıbetlerinden korkulur, demişlerdir.
Yâ Rabbi! Ey kalpleri çeviren Allahım:
Kalplerimizi, dinin ve tâ'atin üzere çevir de, orada sâbit-i kadem eyle... Bi-hürmeti seyyid-il-mürseliyn.
(Nefs-i-ler vâme'de bulunan zeratın dertlerine de iSMUL- LAH şifadır. LAFZA-İ-CELAL devadır. Bu huylara ve bu sıfatlara sahip olanlar, ALLAH ismini vird edinmeli ve çok çok zikretmelidirler.)
NEFS-İ-MÜLHIME Nefsin üçüncü sıfatıdır. Nefs-i-mülhime, öyle mübarek bir nefstir ki, Hak tealâ bu nefse erişen zevata ilim ihsan buyurur. Zira, nefs-i-mülhime mü'minlerden âlim olanların nefsidir.
Kur'an-ı Kerimden delili:
Fe-elhemehâ fücurehâ ve tekvaha...
Eş-Şems sûresi: 8 (Sonra da ona fücur ve tekvayı ilham eyleyen hakkıyçün...)
Nefs-i mülhime'nin şartları da sekizdir:
Tevazû Tovbe Sabır Şükür Sehavet (Cömertlik)
Kanaat 8) Tahammül (Musibetlere sabır göstermek)
Bu sıfatlar kimde cem'olursa, Cenabı-Hak o zatın kalbine ilm-i-nâfi (Yararlı ilim) ilham eder, bilmedikleri kendisine öğretilir. Artık, o kişiye lâzım olan, bu nefsin dairesinde de â'lâya çıkmağa çalışmaktır. Zira, nefs-i-mülhime'de ilim ve emsali sıfatlar varsa da, amelsizlik ve ihlâssızlık korkusu da vardır.
Tâ Rab! Bizlere ihlâslı ameller nasip eyle...
Vefs-i-mülhime'nin esmâsı, ism-i HUdur. (Yâ HU!)
NEFS-I-MUTMA'INNE Nefs-i-mutma'inne'ye vasıl olanlar, artık kendilerinden muttumuş ve cennet ehli olmuş has kullar arasına girmiş de- Kur'an-1 kerimden delili:
biles Yâ eyye-tüh-en-nefs-il mutma'inne...
El-Fecr sûresi: 27 (Ey emin ve mutma'in olan nefs!..)
Bu sıfat, nefsin öyle mübarek bir sıfatıdır ki, Allahu tealâ'nın inayeti ile, kalp nur-u ilâhi ile nurlanır, Allahu tealâ'nın sevmediği bütün sıfatları terk eder ve bu nefsin sahipleri ahlâk-1 hamide ile muttasıf olurlar.
Nefs-i-mutma'inne, mü'minlerden ilimleri ile âmil ve ihlâsları ile kâmil olan âlimlerin nefs mertebeleridir.
Nefs-i-mutma'inne'ye erişenlerin sıfatları da yedidir:
1)
2)
Amel ve ihlâs Tevekkül Telezzüz
4)
Riyazât 5) İbadât
6)
Şükür 7) Riza Allahu azim-üş-şânın tevfik ve inayetiyle, nefslerini bu yedi mübarek sıfata eriştiren kutlu kişilerin, bu mertebeden de yüce olan MAKAM-I-RÂDİYYE'ye ulaşabilmek için bütün amellerinde daima ihlâs üzere bulunmaları ve HAK esmâsına devam etmeleri gerekir. Zira, İSM-İ-HAK'ka devamla bu mertebeden daha yüce olan NEFS-İ-RADİYYE makamına yükselecektir.
NEFS-I-RÂDİYYE Nefs-i-râdiyye ye vasıl olan zevattan, Allah celle razı olur. Bu nefis, EVLIYAULLAH'ın nefsidir.
Kur'an-1 azimden delili:
Irci'i ilâ rabbiki râdıyyeten..
El-Fecr sûresi: 28 (Ondan razı olarak Rabbine dön...)
Nefs-i-râdiyye makamına erişen Evliyâullah'ta şu yedi sıfat zuhura gelir:
1)
ihlâs 2) Terk-i mâ lâ yağni Zikir
4)
5)
Zühd
6)
Verâ' Keramet
7)
Riyazât
Bu makamın esmâsı HAY ism-i şerifidir. Bu makam, yalnız çalışmakla elde olunmaz. Hak tealâ, kuluna tâlip olursa onu bu makama getirir.
NEFS-İ-MERDİYYE Merdiyye, nefs makamının altıncı derecesidir. Bu öyle bir makamdır ki, nefs-i-râdiyye'de kul Allahu tealâ'dan razı olduğu gibi, bu nefs makamında da Allah celle kulundan razı olur. Hak ile kul, birbirlerinden razı olunca o kulun ind-i ilâhideki kadr-ü kıymetini düşünüp, idrak edebiliyor musunuz?
Nefs-i-merdiyye sahipleri ârif-i billah ve esrara agâh olurlar.
Nefs-i-merdiyye'nin sıfatları da altıdır:
1) Terk-i mâ-sivâ'allah Vel-lûtf-u bi-halkillah Vet-tekarrüb-ü ilallahi tealâ Vet-tefekkürü fi masnû'atillahi tealâ 5) Ver-rizayı bimâ kasemillahi teâlâ 6) Ve mâ'rifetullahi tealâ hakka mâ'rifetih Bu altı sıfatı, hakkıyle tekmil buyuranlar, Allahu tealâ'nın yardımı ile bu makamın da fevkinde bulunan NEFS-Î-SÂ- FİYE'ye erişirler, hakla her dem görüşürler, hakla söyleşirler, esrara agâh ve vasıl-ı didâr olurlar Yâ Rabbi! Keremin ve lûtfunla bizleri de bu makama vasıl eyle... Bi-hürmeti ismik-el azim ve bi-hürmeti Nebiyyikel kerim.
Bu makamın esmâsı YÂ KAYYÛM ism-i şerifidir.
Bu makama, Kur'an-ı kerimden delil:
Râdiyyeten merdiyeh...
(Sen ondan, o senden razı olarak...)
El-Fecr: 28
NEFS-İ-SÂFİYYE Nefsin, yedinci mertebesi Sâfiyye'dir. Bu makama NEFS -I-KAMİLE ve NEFS-i-SÂLiHA da denilir Nefs-i-sâfiyye, öyle yüce bir makamdır ki, Hak tealâ mekândan münezzeh olduğu halde, zâtı ile kulu arasında bir MAKAM-I-ESRAR'dır. Bu makamın ahvali ve evsafı, esrar olarak zevkiyattan olmakla ne tarif, ne tavsif, ne tahrir ne de takrir ile ifadesi aslâ mümkün değildir. Tatmayan bilmez, vasıl olan söyleyemez. Zira, bu makam KABE-KAVSEYN makamıdır. Bu mertebe, Enbiyâ ve Mürseliyn aleyhümüsselâmın, nefs-i-şerifleri makamıdır.
Nefs-i-sâfiyye'nin makam ve sıfatları da altıdır:
1) Tevhid
2)
Zât
3)
Tavsif 5) Tekmil 6) Lezzât Yâ Allah! Bizleri, bu makamın esrarı ile zevklendir ve hissedar eyle.. Amin bi-hürmet-i dem-il Hüseyn.
(Nefs-i sâfiyye'nin esmâsı KAHHÂR ism-i şerifidir.)
TARIKAT ÂDÂBI Tarikat âdâbı altıdır:
1) Oturulacak yer nerede olursa olsun, diz üstü otur- 2) Sır saklamak 3) Pir veya şeyh huzurunda az söylemek 4) Piri, her ne verirse kabul etmek Biri nazarından çıkarmamak (Uzak etmemek)
6) Mahlükat-ı ilâhiyyeye hor bakmamak
TARİF-İ-TARIKAT Tarif-i-tarikat dörttür:
1)
2)
3)
Terk-i-Edhem (Kuddise sirruh)
Aşk-ı Mevlâna (Kuddise sirruh)
Zühd-ü Cüneyd (Kuddise sirruh)
4) Irtan-1 Bayezıd (Kuddise sirruh)
AHKÂM-I-TARİKAT Tarikat ahkâmı altıdır:
1) Meveddet (Sevgi, muhabbet)
Sehavet (Cömertlik, feda-i can bile olsa..)
3)
Yakin 4) Sabır
5)
Tevekkül
6)
Tefekkür
ERKAN-I-TARİKAT Erkân-1-tarikat altıdır 1) tlim 2) Hilm 3) Sabır
4)
5)
Riza Şükür
6)
Ihlâs
BINA'Y-I-TARIKAT Tarikatın binası da altıdır:
1) Tövbe 2) Teslim
3)
Zühd
4)
Tekva Kanaat
6)
Kazaya riza (Hakka, hakkıyle teslim olmaktır.)
AHBAB-I-TARIKAT Tarikat ahbabı beştir:
1) İhsan
2)
Zikir 3) Terk-i hevâ
4)
Terki terk 5) Havf-ü ilâhi
ETVAR-I-SEB'A Yedi tavır şunlardır:
NEFS-I-EMMAR E'ye ilâç, LA ILAHE ILLALLAH NEFS-I-LEVVAME ye çare, ISM-I-CELA (AL
LAH)
NEFS I-MUTMAN gE, ISM+, ISM YA H (XA
HAK)
NEFS-İ-RÂDIYYE'ye mazhariyyet HAY ismi şerifi
(YÂ HAY)
6) NEFS-İ-MERDİYYE'ye vuslât, KAYYUM ismi şerii (YA KAYYUM)
NEFS-İ-SÂFIYYE'ye makam YÂ KAHHAR esmâsıdır.
(KAHHAR esmâsına, sâlik fazla devam etmemelidir.)
RÜTBE-I-TARIKAT 1) Efrad
2)
Nükebâ
3)
Nücebâ
4)
Nüdebâ
5)
Budalâ 6) Evtâd
7)
Gavs-ül-â'zam'dır.
MAKAMAT-I-TARIKAT Tarikatin makamatı yedidir:
1) İyman-ı kâmil
2)
İslâm-1 hâlis 3) Evliyâ 4) Şühedâ Sıddıyk
6)
Ulül-azm peygamberân
7)
Fahr-i âlem sallallahu aleyhi ve sellem