tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
47 sonuç · “veled”
01Mevleviyye
Mevlânâ'nın ilim, sohbet, şiir ve semâ çevresinden doğan; Hüsâmeddin Çelebi, Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi eliyle Konya merkezli teşkilata dönüşen; matbah, hizmet, Mesnevî, mûsikî ve mukabele geleneğini birleştiren tasavvuf yolu.
Veled Çelebi İzbudak
Veled Çelebi İzbudak (1869–1953), Mevlânâ soyundan gelen; Galata ve Konya Mevlevî merkezlerinde görev yapan, Türk dili araştırmaları, Mesnevî tercümesi ve hatıralarıyla tanınan âlim ve müelliftir.
Bahâeddin Veled
Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin Tirmizî’ye tesiri ve Mevlânâ’nın ilk hocası oluşuyla Mevlevî hafızanın kurucu halkalarından biri olan âlim ve mutasavvıftır.
Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed el-Halvetî
Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed (ö. Rebîülevvel 1060/1650), ilim tahsilinden ve Halvetî terbiyesinden sonra Bursa Veled-i Enbiyâ Mahallesi’nde imamlık, Fâtih Sultan Mehmed Camii’nde vaaz ve irşad hizmeti yürüten şeyhtir.
Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî
Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî (561/1166 veya 565/1169, Tirmiz – 638-639/1241); Bahâeddin Veled'in halifesi ve Mevlânâ'nın mürşidi . Ahmed Avni Konuk'a göre Mevlânâ'nın yegâne mürşidi odur; Şems ise sohbet arkadaşıdır . Ma'ârif müellifi.
Sultan Veled
Sultan Veled (25 Rebîülâhir 623 / 25 Nisan 1226, Lârende – 10 Receb 712 / 11 Kasım 1312, Konya); Mevlânâ'nın büyük oğlu, mutasavvıf-şair. Mevlevîliğin âdâb ve erkânı onun döneminde teşekkül etmeye başlamıştır.
Ulu Ârif Çelebi
Ulu Ârif Çelebi (8 Zilkade 670 / 6 Haziran 1272, Konya – 24 Zilhicce 719 / 5 Şubat 1320, Konya); Mevlânâ'nın torunu, Sultan Veled'in oğlu. Semâ törenini Sultâniye'ye ilk götüren ve seyahatleriyle Mevleviyye'yi Anadolu ile Batı İran'a yayan çelebi.
ümmü veled
ümmü veled a. fık İslâm hukukuna göre, efendisinden çocuk doğuran cariye.
Bilâ-veled
Çocuğu bulunmayan, evlâtsız. Osmanlı hukuk ve vakıf kayıtlarında bir kişinin soyundan çocuk bırakmadığını belirtmek için kullanılan birleşik ifadedir; yalnız babalar için kullanılmaz.
veled
“Çocuk, oğul.” anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birlikte yeni terimler oluşturur. § tam. veled-i benât a. (*L Jj) Bir kimsenin kızınm çocukları, kızdan torunları. veled-i benîn a. (j^ Jj) Bir kimsenin oğlundan olan torunları. veled-i hâdis a. (ûjL Jj) fik. Bir kimsenin bir vakıf yaptıktan sonra olan çocuğu. veled-i kul a. 0,5 Jj) Yeniçeri ocağı mensuplarınm çocuğu. veled-i ma'nevî a. Ç$y^ J,) Manevî evlât, ahiretlik. 2. Bir şeyhin müridi veled-i müvâlât a. UVIj. Jj) huk. Soyu bilinmeyen bir kimsenin yasal hükümler çerçevesinde başkalarıyla yapmış olduğu sözleşme. veled-i sulbî a. Ç^L» Jj) Öz evlât. veled-i zinâ a. (üj Jj) fik. Piç, nikâhsız birliktelikten dünyaya gelen çocuk. Bir şeyhin müridi veled-i müvâlât a. UVIj. Jj) huk. Soyu bilinmeyen bir kimsenin yasal hükümler çerçevesinde başkalarıyla yapmış olduğu sözleşme. veled-i sulbî a. Ç^L» Jj) Öz evlât. veled-i zinâ a. (üj Jj) fik. Piç, nikâhsız birliktelikten dünyaya gelen çocuk.
veled-i benât
Bir kimsenin kızınm çocukları, kızdan torunları
Veled-i Enbiyâ Mahallesi Mescidi
Bursa · Türkiye · Halvetî meşâyihinden izin ve icâzet aldıktan sonra Bursa’da cemaate imamlık yaptığı mahalle mescidi. İlişkili kişi dosyası Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed el-Halvetî : Ermenekli Karabaş Şeyh Mehmed (ö. Rebîülevvel 1060/1650), ilim tahsilinden ve Halvetî terbiyesinden sonra Bursa Veled-i Enbiyâ Mahallesi’nde imamlık, Fâtih Sultan Mehmed Camii’nde vaaz ve irşad hizmeti yürüten şeyhtir.
Mevlânâ Türbesi (Kubbe-i Hadrâ), Konya
Konya · Türkiye · 5 Cemâziyelâhir 672'de (17 Aralık 1273) vefat etti ve babası Bahâeddin Veled'in yanına defnedildi. Ölüm gecesi “şeb-i arûs” adıyla anılır ve yıl dönümleri bu adla ihya edilir. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), Belh'ten Konya'ya uzanan hayatında medrese ilmi, tasavvufî terbiye, sohbet, şiir ve semâı birleştiren; Mesnevî, Dîvân-ı Kebîr, Fîhi Mâ Fîh, Mektûbât ve Mecâlis-i Seb'a ile İslâm irfan tarihinde kalıcı iz bırakan âlim, sûfî ve şairdir.
Mevlânâ Türbesi
Konya · Türkiye · 8 Zilkade 670'te (6 Haziran 1272) doğduğu ve 24 Zilhicce 719'da (5 Şubat 1320) vefat ettiği şehirdeki âsitâne; dedesi Mevlânâ ve babası Sultan Veled ile aynı türbededir. İlişkili kişi dosyası Ulu Ârif Çelebi : Ulu Ârif Çelebi, Sultan Veled’den sonra çelebilik makamına geçen; uzun seyahatleri, beylerle kurduğu ilişkiler ve halife ağıyla Mevleviyye’nin Konya dışındaki yayılışını hızlandıran isimdir.
Mevlânâ Türbesi, Konya
Konya · Türkiye · 12 Şâban 683'te (24 Ekim 1284) vefat edip Mevlânâ'nın baş ucuna defnedildiği yer. Vefatından sonra makama Sultan Veled geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin Çelebi : Hüsâmeddin Çelebi, Mevlânâ’nın en yakın müridi ve halifesi; Mesnevî’nin ortaya çıkmasını teşvik eden, beyitleri yazıya geçiren ve Mevlânâ’dan sonra Konya’daki irşad postunu sürdüren şahsiyettir.
Mevlânâ Dergâhı (Âsitâne-i Pîr)
Konya · Türkiye · 1910'dan 1919'a kadar yaklaşık dokuz yıl çelebilik makamında bulunduğu merkez. İlişkili kişi dosyası Veled Çelebi İzbudak : Veled Çelebi İzbudak (1869–1953), Mevlânâ soyundan gelen; Galata ve Konya Mevlevî merkezlerinde görev yapan, Türk dili araştırmaları, Mesnevî tercümesi ve hatıralarıyla tanınan âlim ve müelliftir.
Belh
Belh · Afganistan · 546'da (1151) doğduğu şehir; sûfîmeşrep bir bilginler ailesine mensuptu. Moğol saldırısından çekinerek 616 (1219) sonlarına doğru buradan ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin Tirmizî’ye tesiri ve Mevlânâ’nın ilk hocası oluşuyla Mevlevî hafızanın kurucu halkalarından biri olan âlim ve mutasavvıftır.
Mevlânâ Türbesi, Konya
Konya · Türkiye · 10 Receb 712'de (11 Kasım 1312) vefat edip babasının sağ tarafına defnedildiği yer. Bu türbenin tarikatın âsitânesi hâline gelmesi için bizzat faaliyette bulunmuş, II. Gıyâseddin Mesud'un vakıflar tesis etmesini sağlamıştı.
Belh
Balkh · Afganistan · 6 Rebîülevvel 604'te (30 Eylül 1207) doğduğu şehir. Babası Bahâeddin Veled ailesiyle birlikte 609'da (1212-13) buradan ayrıldı; Mevlânâ o sırada beş yaşındaydı. Henüz yoldayken Belh Moğollar tarafından istilâ edildi.
Sultâniye
Soltaniyeh · İran · 8 Zilhicce 716'da (21 Şubat 1317) vardığı ve bir yıldan fazla kaldığı İlhanlı başşehri; semâ törenini buraya ilk defa o götürmüştür. İlişkili kişi dosyası Ulu Ârif Çelebi : Ulu Ârif Çelebi, Sultan Veled’den sonra çelebilik makamına geçen; uzun seyahatleri, beylerle kurduğu ilişkiler ve halife ağıyla Mevleviyye’nin Konya dışındaki yayılışını hızlandıran isimdir.
Tirmiz
Termiz · Özbekistan · 561/1166 veya 565/1169'da doğduğu, ilim tahsil ettiği ve Belh'ten dönüşünde 616/1219'da yerleştiği şehir; şeyhinin vefatını burada ders verirken haber verdiği rivayet edilir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî : Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî, Bahâeddin Veled’in müridi; Mevlânâ’nın ilmî birikimini riyâzet, halvet ve irşad terbiyesiyle tamamlayan şeyhidir.
Karaman (Lârende)
Karaman · Türkiye · 25 Rebîülâhir 623'te (25 Nisan 1226) doğduğu şehir; babası Mevlânâ o sırada burada, dedesi Bahâeddin Veled'in müderrislik yaptığı medresede bulunuyordu. İlişkili kişi dosyası Sultan Veled : Sultan Veled (1226–1312), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu; Hüsâmeddin Çelebi’nin ardından irşad makamını üstlenen, Mevlevî çevrenin teşkilâtlanması ve yazılı hafızasının oluşmasında belirleyici mutasavvıf şairdir.
Konya
Konya · Türkiye · Alâeddin Keykubad'ın daveti üzerine geldiği ve son iki yılını geçirip 23 Şubat 1231'de vefat ettiği şehir; emîrler, vezirler ve sultan kendisine mürid oldu. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin Tirmizî’ye tesiri ve Mevlânâ’nın ilk hocası oluşuyla Mevlevî hafızanın kurucu halkalarından biri olan âlim ve mutasavvıftır.
Sefîne'nin Mevlevîler Zeyli
Şairler, Mesnevî şârihleri ve İstanbul Mevlevîhâneleri. Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5 tam metni üzerinden hazırlanmış editoryal dosya.
Mevlevî Âyin-i Şerifinin Mûsiki Mimarisi
Mevlevî mukabelesinin tam akışı; icracıları, mekân düzeni, makam ve usûl örgüsü, dört selâmı, terennümleri, sembolik yorumları ve sahne icrasından farklarıyla birlikte.
Mevleviyye'nin Kuruluşu ve Kurumsallaşması
Mevlânâ çevresinden Konya merkezli tarikat teşkilatına. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.
Mevlevîlikte Semâ Meşki
Çivili tahta, çark, denge, zikir ve meydana çıkış. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.
Semâ Mukabelesi: Safhalar ve Sembol Dünyası
Meydanın hazırlanışından dört selâma, Kur'an ve gülbanka. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.
Mevlevî Silsileleri ve Kübrevî Temaslar
Tek zincir yerine silsile varyantları, irşad çevresi ve post devamı. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.
Kübreviyye–Mevleviyye Temasları
Kurumsal soy bağı iddiasından tarihî ve mânevî temas alanına. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Mevleviyye'nin Kurumlaşması ve Şehir Ağı
Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi'den Osmanlı mevlevîhânelerine uzanan kurumsal tarih TDV İslâm Ansiklopedisi maddeleri mevcut monografilerle karşılaştırılarak özgün biçimde hazırlanmıştır.
Mevlevî Âyin-i Şerif: Musiki, Erkân ve Sembol
Âyinin musiki mimarisi ile mukabele erkânını birbirine karıştırmadan okuma TDV İslâm Ansiklopedisi maddeleri mevcut monografilerle karşılaştırılarak özgün biçimde hazırlanmıştır.
Mevlevî Çelebilik Makamı ve Post Devamı
Hüsâmeddin Çelebi'den Sultan Veled ve Ulu Ârif'e; soy, hilâfet ve idarî merkezin ayrımı
Mevlevî Âyin Repertuvarı ve Bestekârlar
Makam adıyla anılan büyük form, meşk zinciri ve bestekâr çevreleri
Semâ Kaynakları ve Tören Düzeni
Semâ Hakkında Malumat belgesindeki tarih, meydan ve icra bilgilerini mevcut Mevlevî âyin dosyasıyla karşılaştıran kaynak notu.
Sayfalar 41–47
Muzaffer Ozak Külliyatı · Esteizü billâh: « Ve yetûfu aleyhim vildanün muhalledüne iza reeytehüm hasibtehüm lü'lüen men süra» sadakallahulaziym. Insan sûresi: 19-20 Meâli şerifi: «Cennet ehlinin etrafında h
Sayfalar 111–116
Muzaffer Ozak Külliyatı · yi, bir çarmıha gerdirdi. Mâşite hatunun iki kızı vardı; biri kundakta, diğeri beş yaşında idi. Firavun, o iki meleği de getirtti, kızlardan büyük olanını, Mâşite'nin karşısında tu
Sayfalar 123–129
Muzaffer Ozak Külliyatı · oğlu Ebu Katade'den emanet aldığım elbiseyi giyerek huzuru Resûlüllah'a dahil olmak üzere giderken ashap bölük bölük gelerek Affı ilâhî ve lûtf-u Nebeviyye mazhar olduğumu tebliğ v
Sayfalar 152–158
Muzaffer Ozak Külliyatı · rur ve bunları da Allah yolunda savaşan gazilere verirdi. Dünya zevklerinden hiç hoşlanmaz ve haz almaz, bu fâni âlemde Allah ve Resûlüne lâyık olmaya ve milletini özellikle hristi
Sayfalar 178–192
Muzaffer Ozak Külliyatı · Bismillah-ir-Rahman-ir-Rahiym Lâ ilâhe illâllahü adede habbâtihi.. Lâ ilâhe illâllahü adede hayatihi.. Lâ ilâhe illâllahü adede hasatihi.. Lâ ilâhe illâllahü adede kelimatihi.. Lâ
Sayfalar 194–208
Muzaffer Ozak Külliyatı · nanenAw ya berrü, yâ tevvâbü, yâ mün'ımü, yâ müntekımü, yâ afüvvü, yâ râ'ufü, ya mâlik-el-mülki, yâ zel-celâli vel-ikrami, yâ Rabbi, yâ muksitü, yâ câmiü yâ ganiyyü, yâ mugni, ya m
Sayfalar 204–211
Muzaffer Ozak Külliyatı · (Siz nasıl olursanız, başınıza öyle veli gönderilir.) Hadis-i şerifi, bu görüşümüzü doğrulamaktadır. Firaun'a, Hz. Musa aleyhisselâm eliyle gösterilen mu'cize bir asa idi. Bu asayı
Sayfalar 373–378
Muzaffer Ozak Külliyatı · Taberiye gölünün ise suları taşmıştı. Kâbe'de bulunan putların hepsi yüz üstüne kapanmış; Lât, Uzzâ, Menât denilen üç büyük put, parça parça olmuş, Kâbe'nin duvarlarından sesler ge
Sayfalar 459–465
Muzaffer Ozak Külliyatı · El-yevme nahtimü alam efvahihim ve tükellimûnâ eydiyhim ve teşhedü ercülühüm bima kânu yeksiban…..; Ya - Sin: 65 (O gün, onların ağızlarını mühürleriz. Kazançları ne ise, bize elle
Sayfalar 443–448
Muzaffer Ozak Külliyatı · (Allahü teâlâ ve Resûlüne iyman etmek ve Allah yolunda cihaddur.) — Bundan sonra nedir yâ Resûlallah? — Cihaddan sonra haccı mebrûr, yani Allahu teâlâ tarafından kabul buyurulan ha
Sayfalar 543–549
Muzaffer Ozak Külliyatı · İnsan hakları tekerlemesi ve hattâ insan hakları beyannamesi, müslüman Türkler için geçerli değildir. Kıbrıs örneği gözlerimizin önündedir. Ne doğunun insafsız zâlimi, ne de batını
Sayfalar 587–594
Muzaffer Ozak Külliyatı · BIRINCISİ: IKİNCISI: ÜÇÜNCÜSÜ: DÖRDÜNCÜ: BEŞINCISI: Derya gibi sehvettir. Güneş gibi şefkattir. Toprak gibi tevazüdur. Ölüm gibi hilmiyettir. Gece gibi örtmektir. (Halkın ayıpların