tarikat.orgMakam adıyla anılan büyük form, meşk zinciri ve bestekâr çevreleri
Âyin adı ve form
Mevlevî âyini çoğunlukla bestelendiği makamın adıyla anılan, dört selâmlık büyük musiki formudur. Na‘t, ney taksimi, peşrev, Devr-i Veledî, son peşrev, yürük semâi, Kur'an ve dua ile birleştiğinde mukabele bütünü oluşur.
Bestekâr halkaları
Itrî'ye nispet edilen Segâh Âyin, Kutb-ı Nâyî Osman Dede'nin besteleri, İsmail Dede Efendi'nin Sabâ, Nevâ, Bestenigâr ve başka âyinleri, Zekâi Dede'nin repertuvarı ile Ahmed Avni Konuk'un Segâh Âyini farklı dönemlerin bestecilik dilini gösterir. Nispeti tartışmalı eserlerde müellif adı kesin hüküm gibi yazılmaz.
Meşk ve nota
Âyinler uzun süre meşk yoluyla, usul, telaffuz, nefes ve tavır birlikte öğretilerek aktarıldı. XIX-XX. yüzyılda nota koleksiyonları ve ses kayıtları hafızanın yeni taşıyıcıları oldu; yazılı nota icra tavrının tamamını tek başına korumaz.
İcra görevlileri
Âyinhan, na‘than, neyzen, kudümzen, rebabî ve başka mutrip üyeleri; semâzenbaşı ve semâzenlerle aynı merasimin farklı sorumluluklarını taşır. Repertuvarı yalnız bestekâr listesine indirgemek tekke içindeki kolektif icrayı görünmez kılar.