ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
28 sonuç · toplam 663 · “Âdâb” · 1/2
01Ahterî Mustafa Efendi
Muslihuddin Mustafa b. Şemseddin el-Karahisârî, Ahterî-i Kebîr adlı yaklaşık 40.000 maddelik Arapça-Türkçe sözlüğü; fıkıh, siyer, hadis ve âdâb eserleriyle tanınan XVI. yüzyıl Kütahya müderrisidir.
Alâiyeli Seyyid Süleyman el-Halvetî
Alâiyeli Seyyid Süleyman (ö. 27 Cemâziyelevvel 1064/15 Nisan 1654), Şeyh Ali Efendi’den inâbe alan, Kasımpaşa’da bulunduktan sonra Bursa Ahmed Paşa-yı Fenârî Zâviyesi postunu yaklaşık otuz sekiz yıl taşıyan Halvetî şeyhidir.
Bolulu Himmet Efendi
Bolulu Himmet Efendi (1591/92-1684), Halvetî ve Bayramî-Şemsî hilâfetlerini birleştirerek Himmetiyye’yi İstanbul’da kurumsallaştıran; tekke, vaaz, şiir ve tarikat âdâbı alanlarında kalıcı bir miras bırakan mutasavvıf şairdir.
Bursalı İsmâil Belîğ
Bursalı İsmâil Belîğ (1079/1668-69–22 Ramazan 1142/10 Nisan 1730), yaklaşık elli yıl imamlık yapan; Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ile Bursa’nın şeyh, âlim, şair, sanatkâr ve şehir kurumlarını biyografik bir hafızada birleştiren tarihçi, tezkirec…
Debbağ Yunuszâde Şeyh Mustafa Efendi
Debbağ Yunuszâde Mustafa Efendi (ö. 1085/1674-75), Ümmî Sinanzâde Hasan Efendi’nin terbiyesinden geçerek Bursa Ahmed Paşa-yı Fenârî Zâviyesi’nde irşad hizmeti yürüten Halvetî şeyhi ve debbağlık âdâbına dair fütüvvetnâme müellifidir.
Dizdâr-zâde Ahmed Efendi
Lârendeli Dizdâr-zâde Ahmed Efendi (ö. 1623), müderrislikten tasavvufa yönelerek Aziz Mahmud Hüdâyî’den hilâfet alan, İzmir’de irşada başlayıp Edirne’de cami ve hankâh kuran Celvetî şeyhidir.
Ebû Necîb Ziyâüddin Abdülkāhir es-Sühreverdî
Ebû Necîb es-Sühreverdî (490–563/1097–1168), Şâfiî fıkhını ribât terbiyesiyle birleştiren; Âdâbü’l-mürîdîn, Bağdat’taki Dicle ribâtı ve yeğeni Ebû Hafs Ömer üzerinden Sühreverdiyye’nin kurumsal temelini atan âlim–mürşiddir.
Hâce Hasan Endâkî
Hâce Hasan Endâkî (ö. 552/1157), Yûsuf el-Hemedânî’ye uzun süre hizmet eden; Sem‘ânî’nin Merv ve Buhara’da bizzat görüştüğü, Hemedânî rivayetlerini aktaran erken Hâcegân halifesidir.
Hacı Halil Âkif Efendi
Hacı Halil Âkif Efendi (ö. 1894-95), Ankara'da bir mescidi ihya ederek zikir halkası kuran, hac yolculuğu dönüşünde İzmir'de vefat eden Şâbânî şeyhidir.
Hoca İshak
Hoca İshak b. İsmâil Ata, XIV. yüzyılda İspîcâb çevresinde irşad faaliyetinde bulunan; Hadîkatü'l-ârifîn ile erken Yesevî âdâbını, intisap merasimini ve sûfî sözlerini kaydeden müelliftir.
Kâtip Hacı Mustafa Fevzi Efendi
Eğinli Mustafa Fevzi Efendi (ö. 1924), Gümüşhânevî Ahmed Ziyâeddin ve Hasan Hilmi Efendilerin terbiyesinde yetişen; Bahriye’de kâtiplik yapan, vahdet-i vücûd, râbıta, tarikat âdâbı ve menâkıb üzerine eserler yazan Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir…
KAYGUSUZ ŞEYH İBRÂHÎM EFENDİ
KAYGUSUZ ŞEYH İBRÂHÎM EFENDİ Bu zât-ı muhterem, tarîk-ı Kâdirî’de teşehhür etmiş, ârif-i bi’llâh bir mürşid-i hakâyık- agâhtır. Bolu’da zînet-sâz-ı âlem-i şuhûd olmuştur. Pederleri, “Akkavuk-zâde” denilmekle meşhûr Hasan Efendi b. İbrâhîm’d…
Lebeni Şeyh Beşir Ağa
Beşir Ağa" derler. Fukara ve ahbabını dil.ima adab-ı şeriat u tarikat ile terbiyeye çalışırlar imiş. Erbab-ı a'razın te'slriyle doksan yaşında şehiden irtihal eylemiştir. Cidden eazımdan dır. Rical-i Hamzaviyye içinde müteferridlerdendir. H…
Mahmûd el-Kürdî
Mahmûd el-Kürdî, Sefîne-i Evliyâ'da büyük Halvetî şeyhleri arasında anılan ve Mısır'da tarikat neşrettiği kaydedilen sûfîdir.
Muhammed b. Abdullah el-Hânî
Hâlid el-Bağdâdî'nin çevresinde yetişen Muhammed el-Hânî, el-Behcetü's-seniyye adlı âdâb kitabı ve Şam, İstanbul, Anadolu ile Irak'a gönderdiği halifelerle etkili oldu.
Neyzen Yusuf Dede Efendi
Yusuf Dede (1014/1605-06–1080/1670), Konya'da Bostan Efendi'den Mevlevî külâhı giyen; Galata'da neyzenbaşı, Beşiktaş'ta postnişin olan musikişinas ve şairdir.
Sa‘deddin Yûsuf eş-Şâvûrî
Sa‘deddin Muhammed el-Asgar eş-Şâgūrî (ö. 986/1578), Şam Meydan Zâviyesi şeyhi; Sa‘diyye'nin âdâb ve erkânını belirginleştiren ve Küçük Sa‘deddin diye anılan pîr-i sânîdir.
Sîdî Ahmed el-Bekkâ el-Küntî
Sîdî Ahmed el-Bekkâ el-Küntî (ö. 908/1503), bazı Kādiriyye tasniflerinde Bekkâiyye’nin pîri kabul edilen; nispeti Ali el-Bekkâ ve Ömer el-Bekkâ’ya da bağlandığı için ihtilaflı gösterilen Sahra şeyhidir.
Sultan Veled
Sultan Veled (25 Rebîülâhir 623 / 25 Nisan 1226, Lârende – 10 Receb 712 / 11 Kasım 1312, Konya); Mevlânâ'nın büyük oğlu, mutasavvıf-şair. Mevlevîliğin âdâb ve erkânı onun döneminde teşekkül etmeye başlamıştır.
Şeyh Âdem Nûrî Gjakova er-Rifâî
Şeyh Âdem Nûrî Gjakova (1895-1938), Mûsâ Muslihiddin’in oğlu; İstanbul’da Mehmed Cemâleddin’den hilâfet alan, Yakova Rifâî Âsitânesini yöneten ve Balkan Rifâî âdâbını Rehber’de kaydeden şeyhtir.
Şeyh Hasan-ı Visâli Efendi
Şeyh Hasan-ı Visâli Efendi Vaktiyle Malatya mütemevvilanından imiş. Tarikat-ı aliyyeye muhabbet hissi uyanınca, orada bulunan meşayıhın cümlesiyle hem-sohbet olarak hiçbirisini gönlü tutmamış. Fakat ferid-i zaman Şeyh Muhammed Muhsin Efendi…
Şeyh Muhammed Muhyiddin Efendi
Şeyh Muhammed Muhyiddin Efendi’nin adı Sefîne-i Evliyâ’da bir Şâbâniyye halife listesinde geçer; müstakil biyografik ayrıntıları aynı kayıtta verilmez.
Yahyâ Âgâh İstanbulî
Abalı Hâfız Muhammed Haydar Bergamavî'nin halifesi; Zenbûriyye'nin âdâb, zikir ve tarikat eşyası hafızasını üç eseriyle kayda geçiren İstanbul sûfîsi.
Yakovalı el-Hâc Ali Fikri Efendi
FİKRİ EFENDİ Meşahlr-i ulema-yı fihamdan olup, Kuşadalı hazretlerine yetişen ve mazhar-ı fey zi olan eazımdandır. Mahdum-ı mükerremleri Ahmed Şükrü Efendi'den naklen yazı yorum: "Saraçhane Medresesi'nde muabbir Ömer Efendi'ye Kuşadalı İbrah…