Kâtip Hacı Mustafa Fevzi Efendi

Eğin’den İstanbul’a

Mustafa Fevzi Efendi Eğinlidir ve Nu‘man Efendi’nin oğludur. Küçük yaşta İstanbul’a geldi. Huzur hocalarından Kasabzâde Vâiz Efendi’nin derslerine devam etti, ondan tahsil gördü ve damadı oldu.

Bahriye’de kâtiplik

Bahriye Dairesi’ne girerek önce benlik kâtibi, ardından kalyon kâtibi olarak çalıştı; kolağalığına yükseldikten sonra emekliye ayrıldı. “Kâtip” diye tanınması bu memuriyetinden gelir. Emekliliğinin ardından yaklaşık dört yıl Lastikçi Murtaza Ticarethânesi’nde veznedarlık yaptı.

Gümüşhânevî terbiyesi

Tarikata Gümüşhânevî Ahmed Ziyâeddin Efendi’ye intisap ederek girdi ve on beş yıl onun terbiyesinde bulundu. Daha sonra Gümüşhânevî’nin halifesi Hasan Hilmi Efendi’nin yanında seyrüsülûkünü tamamlayıp hilâfet aldı. Mekke ve Medine’yi ziyaret etti.

Tasavvuf anlayışı

Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin düşünce çizgisine bağlıydı ve vahdet-i-vucud">vahdet-i vücûd zevkini savunuyordu. Cerîde-i Sûfiyye’de bu konuda makaleler yayımladı; dervişlerinin de bu kavram dünyasına vâkıf olmasını istedi.

Eserleri

Yaklaşık sekiz eserini bastırdı. Menâkıb-ı Ziyâiyyenin ilk kısmını Gümüşhânevî’nin hayatı ve menkıbelerine, ikinci kısmını râbıta ve tarikat âdâbına ayırdı. Menâkıb-ı Haseniyye şeyhi Hasan Hilmi Efendi hakkındadır. İzhâr-ı Hakîkat Abdullah Cevdet’e reddiye olarak kaleme alındı. Diğer eserleri arasında Mir’âtü’ş-şuhûd, Mîzânü’l-irfân, Şümûsü’s-safâ ve İsbâtü’l-mesâlik bulunur.

Şiiri

Sana senden seninle hamd edenler
Okurlar dersini ancak bilenler

Seni tevhîd eden anlar ancak
Odur mahz-ı ubûdiyyette mutlak

Yâ Resûlallah sana yüz tuttum inan aşkına
Sen kabul et bendeki ol Rabb-i Mennân aşkına

İr hakîkatle telakkī eylesin Fevzî seni
Sırrına mevdû‘ olan envâr-ı irfân aşkına

Vefatı

1 Muharrem 1343 / 2 Ağustos 1924’te, yaklaşık elli beş yaşında vefat etti. Edirnekapı dışında Nakşî Tekkesi civarına defnedildi. Kaynağın ardından başlayan Hâfız Ahmed Ziyâeddin biyografisi bu dosyaya ait değildir ve ayrılmıştır.