ŞAHSİYET DOSYASI

Sa‘deddin Yûsuf eş-Şâvûrî

Sa‘deddin Muhammed el-Asgar eş-Şâgūrî (ö. 986/1578), Şam Meydan Zâviyesi şeyhi; Sa‘diyye'nin âdâb ve erkânını belirginleştiren ve Küçük Sa‘deddin diye anılan pîr-i sânîdir.

Vefat: 1578
Unvan: Sa‘diyye'nin pîr-i sânîsi ve erkân düzenleyicisi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Kimliği ve adlandırma

Kaynaklarda Sa‘deddin Muhammed b. Hüseyin el-Asgar eş-Şâgūrî adıyla, “Küçük Sa‘deddin” ve pîr-i sânî unvanlarıyla anılır. Eski kayıttaki “Sa‘deddin Yûsuf eş-Şâvûrî” biçimi, ana kaynaklardaki ad ve nispetle uyuşmadığı için düzeltilmiştir. 986/1578'de vefat etti.

Meydan Zâviyesi

Şam'ın Meydan mahallesindeki büyük Sa‘dî zâviyesi, XV. yüzyıl sonunda Hasan el-Cennânî tarafından kurulmuştu. Hasan'ın oğlu Hüseyin'den sonra gelen Sa‘deddin Muhammed döneminde merkez Şam ve çevresinde geniş bir tesir kazandı; diğer Sa‘dî zâviyelerinin şeyh tayininde belirleyici konuma ulaştı.

Erkânın belirginleşmesi

Sa‘diyye'nin ilk yüzyılları hakkındaki kayıtlar sınırlıdır. Tarikatın âdâb, erkân ve teşkilatının XVI. yüzyılda onun döneminde belirgin biçim aldığı kabul edilir. Bu sebeple XII. yüzyıldaki kurucu Sa‘deddin el-Cebâvî ile aynı kişi değildir; kurucu pîr ile düzenleyici pîr-i sânî atlas ve kişi ağında ayrı halkalar olarak gösterilir.

Post devamı

Onun ardından oğulları Şemseddin Muhammed ile Şeyh İbrâhim Meydan Zâviyesi postunda bulundu. Her ikisinin Emeviyye Camii'nde ders halkaları kurduğu ve misafir ağırlama geleneğini sürdürdüğü kaydedilir. Böylece aile postu, ilmî tedris ve bölgesel zâviye idaresi aynı merkezde birleşti.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMISa‘diyye (Cebâviyye)Yol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

SONRAKİ HALKAAbdüsselâm eş-Şeybânî es-Sa‘dîSa‘diyye'nin XVI. yüzyılda erkânını belirginleştiren pîr-i sânîsi, Abdüsselâm eş-Şeybânî'den önceki tarihî aile ve tarikat çevresini temsil eder; doğrudan baba-oğul bağı değildir.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 199
Yön: 946 → 949
Tür: Silsile
Hat / varyant: sadiyye
Eser / belge: N. Azamat, ‘Abdüsselâmiyye’, TDV İA
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: N. Azamat, ‘Abdüsselâmiyye’, TDV İA; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, I, 338-342; Zâkir Şükrü, Mecmûa-i Tekâyâ, 48-49; Sicill-i Osmânî, III, 337

İlişki / dönem açıklaması: Sa‘diyye'nin XVI. yüzyılda erkânını belirginleştiren pîr-i sânîsi, Abdüsselâm eş-Şeybânî'den önceki tarihî aile ve tarikat çevresini temsil eder; doğrudan baba-oğul bağı değildir.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]N. Azamat, ‘Abdüsselâmiyye’, TDV İA; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, I, 338-342; Zâkir Şükrü, Mecmûa-i Tekâyâ, 48-49; Sicill-i Osmânî, III, 337

Ortak kaynak kataloğunu aç →