Ara
Menü
ذ

Post

يوست

Köken ve kullanım

i. fars.

يوست

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü · Süleyman Uludağ

  1. Koyun derisinden yapılan minder veya seccade olarak kullanılan sergi.
  2. tas. Tekkelerde post belli bir makamı ifade eder. Mevlevilerde kırmızı post sultan Veled makamını, beyaz post ateşbaz veli makamını ifade eder. Bektaşilikte meydan odasında oniki post bulunur. Baba, aşçı, ekmekçi, nakip, meydancı, türbedar, kilerci, kahveci, atacı, kurbancı, ayakçı, mihmândar postları. A Ea > AA SY DSİ er LL ee ces

Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü

Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü · Prof. Dr. İsmail Parlatır

Sözlük anlamı, “Deri, kabuk, cilt veya hayvan derisi.” olan bu söz, tasavvufta şeyhlik makammı ifade eden terim olarak yaygınlaşmıştır.

Tasavvuf Sözlüğü

Tasavvuf Sözlüğü

Farsça, hayvan derisi demektir. Tüylü hayvanların, özellikle koç, kurt vs. gibi hayvanların derisi tuzlanıp kurutulur, bu şekilde post yapılırdı. Şeyhlik makamına post denirdi. Birtakım postlar da, makam temsil ederdi. Post ile ilgili bazı tâbirler ve atasözleri vardır.Postu kurtarmak : Ölümden kurtulmak, tehlikeden kurtulmak demektir.Postu vermek veya kaptırmak : Tehlikeden kurtulamamak demektir.Postu sermek : Bir yere oturup kalmayı, oradan ayrılmamayı ifade eder.Post-nişîn : Posta oturan demektir ki, şeyhler için bu tâbir kullanılır.Post duası : Mevlevîlerde, mukabele başlamadan evvel, şeyhin postunda iken okuduğu duadır. Mukabeleden sonra, Dua-gû (duacı) dedenin, şeyh huzurunda okuduğu Farsça duaya, “Post Duası” denir.Post kavgası : Makam, mevki uğruna verilen kavgalara post kavgası denir.Güvenme dostuna, saman doldurur postuna: Dost zannedilen bazı kişilerin zaman içinde düşman olabileceği düşünülerek, dostlukta itidalli davranmak, ifrata kaçmamak gerektiği, bu atasözüyle anlatılır.Bir postum var, atarım, nerde olursa yatarım: Malı mülkü olmayan garip ve kimsesizlerin nerede olsa barınabileceklerini bildirir bir atasözü.Bir post, bir dost bize yeter : Bir işin, bir de dostum var mı, tamam artık huzurlusun, bu yeter.On derviş bir posta sığar, iki padişah bir ülkeye sığmaz : Maneviyat eğitimi görmüş kişilerde, makam ve mevki hırsının bulunmadığını anlatan bir atasözü.Bektaşilikteki Post sayısı, oniki makamı temsil etmek üzere onikiydi: Baba postu, aşçı postu, ekmekçi postu, nakib postu, atacı postu, meydancı postu, türbedâr postu, kilerci postu, kahveci postu, kurbancı postu, ayakçı postu, mihman evi postu.Postu sırtında gezer hayvanın İlmi sadrında olur insanınSünbâlzâde VehbiPosta geçmek veya posta oturmak : Tekkeye şeyh olmak demektir.Post kubbesi : Mevlevî tekkelerinde, şeyhin oturduğu yer.Post nakibi : Tekkelerde, postu sermekle görevli dervişe denir.Postu dürmek : Mevlevi tâbiri. Meydan-ı şerifte, Sultan Veled ile Ateşbâz-ı Veli makamı sayılan yerde, serili postun, gece yatılırken, hürmetsizlik olmaması için, durulup bükülmesini ifade eden bir tâbir.

Sözlüğe dön