Ara
Menü

Hâce Hasan Endâkî

Hâce Hasan Endâkî (462/1070-552/1157), Buhara yakınındaki Endak'tan yetişen; Yûsuf el-Hemedânî'ye uzun yıllar hizmet eden ve onun hadis rivayetlerini aktaran halifesidir.

Doğum
1070
Vefat
1157
Unvan
Yûsuf el-Hemedânî'nin halifesi ve hadis râvisi

Endak'tan Hemedânî sohbetine

Künyesi Ebû Muhammed, adı Hasan b. Hüseyin'dir. Buhara'ya yaklaşık üç fersah uzaklıktaki Endak köyündendi; Merv'deki aynı adlı yerle karıştırılmamalıdır.

Hizmet, sefer ve rivayet

Yûsuf el-Hemedânî'nin sohbetine yetişti ve uzun yıllar hizmetinde bulundu. Harezm ve Bağdat seferlerinde ona eşlik etti. Abdülkerîm es-Sem‘ânî, Merv'deki Hemedânî hankahında ve daha sonra Buhara'da kendisiyle görüştüğünü; ondan Yûsuf el-Hemedânî rivayetiyle hadisler dinlediğini kaydeder.

İrşad anlayışı

Reşehât onu ibadet ve riyâzeti sünnet ölçüsü içinde sürdüren; müridlerin terbiyesinde güçlü bir yol sahibi olarak tasvir eder. Geçim sorumluluğu ile yoğun mânevî hâl arasındaki gerilime dair anlatı, tarihî biyografiden ayrı bir gelenek kartında verilmiştir.

Vefatı ve kabri

462/1070 yılında doğdu; 26 Ramazan 552/1157'de vefat etti. Kabrinin Buhara'da Gülâbâd kapısı dışında, Ebû İshak el-Gülâbâdî mezarının doğusunda bulunduğu kaydedilir.

Nakşibendiyye bedâheli tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASINakşibendiyye bedâheli tâc-ı şerifi

Dört terkli, müjganlı ve stilize geometrik bedâhe işlemeli Nakşibendî tâcı. Kubbe merkezinde gül mühür bulunmaz.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Akıl gözü ve gönül gözü anlatısı

Hasan Endâkî'nin yoğun mânevî hâli ile ailesinin geçim sorumluluğu arasındaki gerilimi anlatan gelenek içi kayıt.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

Anlatıya göre Hasan Endâkî, yoğun zikir ve teveccüh sebebiyle gündelik işlerini ve ailesinin geçimini takip edemez hâle gelince Yûsuf el-Hemedânî onu sorumluluklarını ihmal etmemesi için uyardı. Aynı gece gördüğü rüyadan sonra müridinin hâlini başka bir ölçüyle değerlendirdi ve ona dünya işleri konusunda yük yüklemedi.

Bu kayıt doğrulanabilir gündelik olaydan ziyade, mürşidin müridindeki farklı kabiliyeti tanımasını anlatan gelenek içi bir menkıbe olarak sunulmuştur.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Fahreddin Ali Sâfî, Reşehât Aynü'l-Hayât.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİYûsuf el-HemedânîHasan Endâkî, Yûsuf el-Hemedânî'ye uzun yıllar hizmet etmiş ve onun ikinci halifesi olarak anılmıştır.