HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve çevresi
Ahmed Yesevî, bugünkü Kazakistan sahasında Sayram ve Yesi çevresiyle ilişkilendirilen, Türk tasavvuf tarihinin erken ve etkili şahsiyetlerinden biridir. İlk terbiyesini Arslan Baba'dan aldığı, daha sonra Yûsuf el-Hemedânî çevresine katıldığına dair rivayet yaygın kabul görür; kaynaklarda başka şeyh nispetleri de bulunduğu için silsile tek varyanta indirgenmez.
İrşad dili
Ona nispet edilen hikmetler, dinî ve tasavvufî düşüncenin Türkçe ifade edilmesinde güçlü bir hafıza oluşturdu. Bugünkü Dîvân-ı Hikmet nüshalarının oluşum tarihi ile Ahmed Yesevî'nin tarihî sözlerini birbirinden ayırmak gerekir.
Yeseviyye içindeki yeri
Ahmed Yesevî'nin ardından yolu halife ve mürid çevreleriyle Orta Asya'ya yayıldı. Yeseviyye ile Yûsuf el-Hemedânî'nin bir başka halifesi kabul edilen Abdülhâlik Gucdüvânî'nin Hâcegân yolu, ortak çevreye rağmen iki ayrı tarihî hat olarak gösterilir.