ŞAHSİYET DOSYASI

Mansûr Ata

Mansûr Ata, Arslan Baba'nın oğlu ve Ahmed Yesevî'nin ilk halifesi; Abdülmelik Ata, Tâc Hoca ve Zengi Ata üzerinden devam eden erken Yesevî aile-irşad hattının başlıca temsilcisidir.

Vefat: 1197
Unvan: Ahmed Yesevî'nin ilk halifesi ve Arslan Baba'nın oğlu

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Arslan Baba'nın oğlu

Mansûr Ata, Yesevî kaynaklarında Ahmed Yesevî'nin ilk mürşidi Arslan Baba'nın oğlu olarak anılır. Babasının çevresinde yetişmesi onu hem Arslan Baba hafızasına hem Ahmed Yesevî'nin kurduğu irşad halkasına bağladı. Hayatının erken safhalarına dair ayrıntılı ve çağdaş bir biyografi bulunmadığından doğum yeri ve tarihi kesinleştirilemez.

Ahmed Yesevî'nin ilk halifesi

Ahmed Yesevî'nin meşhur halifeleri Mansûr Ata, Said Ata, Sûfî Muhammed Dânişmend ve Hakîm Ata olarak sıralanır. Mansûr Ata bu listede ilk halife kabul edilir. Ahmed Yesevî'nin vefatından sonra irşad hizmetini sürdürdüğü ve 594/1197'de vefat ettiği kaydedilir.

Aile ve irşad sürekliliği

Yerine oğlu Abdülmelik Ata, onun ardından Tâc Hoca geçti. Tâc Hoca'nın oğlu Zengi Ata ise Taşkent çevresinde etkili oldu ve yetiştirdiği dört meşhur halifeyle Yesevîliği daha geniş bir coğrafyaya taşıdı. Böylece Mansûr Ata yalnız bir halife adı değil, Arslan Baba'dan Zengi Ata çevresine uzanan aile ve irşad sürekliliğinin kurucu halkasıdır.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIYeseviyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİHoca Ahmed YesevîYesevî aktarımının başlıca halifelerinden; Arslan Baba ailesi ve Zengî Ata çevresine uzanan hat.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 214
Yön: 673 → 682
Tür: Hoca-talebe
Hat / varyant: yeseviyye
Eser / belge: TDV: Ahmed Yesevî, Yeseviyye, Dîvân-ı Hikmet
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: TDV: Ahmed Yesevî, Yeseviyye, Dîvân-ı Hikmet; Mir’âtü’l-kulûb; Cevâhirü’l-ebrâr; UNESCO Ahmed Yesevî Külliyesi

İlişki / dönem açıklaması: Yesevî aktarımının başlıca halifelerinden; Arslan Baba ailesi ve Zengî Ata çevresine uzanan hat.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SONRAKİ HALKAAbdülmelik AtâAbdülmelik Atâ, babası Mansûr Atâ’nın ardından Yesevî irşad hizmetini üstlenen oğul ve devam halkasıdır.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 218
Yön: 682 → 971
Tür: Silsile
Hat / varyant: yeseviyye
Eser / belge: Fahreddin Ali Sâfî, Reşehât-ı Aynü’l-hayât
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Fahreddin Ali Sâfî, Reşehât-ı Aynü’l-hayât; Kemal Eraslan, ‘Ahmed Yesevî’, TDV İslâm Ansiklopedisi; Necdet Tosun, ‘Yeseviyye’, TDV İslâm Ansiklopedisi

İlişki / dönem açıklaması: Abdülmelik Atâ, babası Mansûr Atâ’nın ardından Yesevî irşad hizmetini üstlenen oğul ve devam halkasıdır.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Fahreddin Ali Sâfî, Reşehât-ı Aynü’l-hayât; Kemal Eraslan, ‘Ahmed Yesevî’, TDV İslâm Ansiklopedisi; Necdet Tosun, ‘Yeseviyye’, TDV İslâm Ansiklopedisi
[2]TDV: Ahmed Yesevî, Yeseviyye, Dîvân-ı Hikmet; Mir’âtü’l-kulûb; Cevâhirü’l-ebrâr; UNESCO Ahmed Yesevî Külliyesi

Ortak kaynak kataloğunu aç →