Ara
Menü

Mahmûd el-Kürdî

Mahmûd el-Kürdî, Sefîne-i Evliyâ'da büyük Halvetî şeyhleri arasında anılan ve Mısır'da tarikat neşrettiği kaydedilen sûfîdir.

Yol
Halvetiyye
Unvan
Mısır'da irşad eden Halvetî şeyhi

Mısır'daki irşadı

Kaynağın Mahmûd el-Kürdî hakkında koruduğu müstakil kayıt kısadır. Büyük Halvetî şeyhleri arasında gösterildiği ve Mısır'da tarikatın irşad ve neşriyle meşgul olduğu belirtilir.

Menâkıbı

Hakkında bir menâkıbnâme bulunduğu kaydedilir; ancak aynı yerde eserin adı, müellifi veya nüshası belirtilmez. Bu nedenle başka şahıslara ait devam metinleri biyografisine eklenmemiş, yalnız kaynağın açıkça verdiği bilgiler korunmuştur.

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç3 doğrudan bağlantıAğda gör →
YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

Kavram dünyası

İlk 5 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Silsilesi ve Ticâniyye'nin Halvetiyye'ye bağlanması

Osmanlı tasavvuf kaynaklarında silsilesi Şeyh Hifnî, Kutbüddin el-Bekrî, Karabaş Velî ve Şâbân-ı Velî yoluyla Halvetiyye'ye ulaştığı için, ondan hilâfet alan Ahmed et-Ticânî'nin tarikatı da Halvetiyye'nin bir kolu olarak gösterilmiştir.

Metni gösterMetni daralt

Osmanlı tasavvuf kaynaklarında Mahmûd el-Kürdî'nin silsilesi Şeyh Hifnî, Kutbüddin el-Bekrî, Karabaş Velî ve Şâbân-ı Velî vasıtasıyla Halvetiyye'ye ulaşır. Ondan Halvetiyye hilâfeti alan Ahmed et-Ticânî bu sebeple bir Halvetî şeyhi sıfatıyla irşada başlamış, Ticâniyye de bu kaynaklarda Halvetiyye'nin bir kolu olarak gösterilmiştir.

Bu bağ, Ticânî çevresinde farklı değerlendirilir. Ticânî'nin halifesi Ali Harâzim söz konusu silsileyi, Ahmed et-Ticânî'nin "teberrüken" aldığı bir Halvetî silsilesi diye kaydeder. Ticânî kaynaklarında ise tarikatın bir silsilesi olduğu kabul edilmez; silsile doğrudan Hz. Peygamber ve Ahmed et-Ticânî ile başlatılır, çünkü Ticânî mânevî keşfin ardından hiçbir tarikatla ilgisi bulunmadığını bildirmiştir. Ömer b. Saîd el-Fûtî de onun önceleri bir Halvetî şeyhi iken sonradan kendi tarikatını kurduğunu söyler.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Hifnî'den sonra Kahire'de bağlanılan şeyh

Halvetiyye'nin Hifniyye kolunun kurucusu Muhammed el-Hifnî'nin vefatından sonra ona bağlanıp seyrü sülûkünü tamamlayanlar arasında, sonradan Ezher şeyhliğine getirilecek olan Şerkavî de vardır.

Metni gösterMetni daralt

Sonradan Ezher şeyhi olacak olan Abdullah eş-Şerkavî, tasavvufa yönelip Halvetiyye'ye intisap ettiğinde önce tarikatın Hifniyye kolunun kurucusu Muhammed el-Hifnî'ye bağlanmış, onun vefatının ardından Şeyh Mahmûd el-Kürdî'ye bağlanarak seyrü sülûkünü tamamlamış ve Kürdî'nin halifesi olmuştur. Kürdî'nin adı, 1181 (1767) yılında Kahire'de icâzet alıp veren meşhur âlimler sayılırken Ahmed ed-Demenhûrî, Derdîr, Murtazâ ez-Zebîdî ve el-Emîrü'l-Kebîr es-Sünbâvî gibi isimlerle birlikte de anılır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Ahmed et-Ticânî ile tanışması ve ona verdiği icâzet

Ticâniyye'nin kurucusu, hacca gitmeden önce Kahire'de onunla tanışmış, hac dönüşü tekrar Mısır'a uğrayarak ondan icâzet alıp halife sıfatıyla Cezayir'e dönmüştür.

Metni gösterMetni daralt

Cezayir'den yola çıkıp Fas, Sahrâ ve Tunus'ta çeşitli şeyhlerin sohbetlerinde bulunan Ahmed et-Ticânî, Kahire'de Halvetî şeyhi Mahmûd el-Kürdî ile tanışmış, ardından Şevval 1187'de (Aralık 1773) Mekke'ye ulaşarak hac görevini yerine getirmiştir. Hac dönüşü tekrar Mısır'a uğrayan Ticânî, şeyhi Mahmûd el-Kürdî'den icâzet alıp halife sıfatıyla Cezayir'e dönmüştür. Bu icâzet, Ticânî'nin Tilimsân'da başlattığı irşad faaliyetinin dayanağı olmuştur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Mûsiki ve zikir kültürü 1

Menakıb-nameleri vardır. (Kaddesa'/lahu sırrahu) ŞEYH SEYYİD FEYZÜDDiN HÜSEYİN es-SiMMANi Tıbyan'da muharrer olduğuna göre Feyziyye-i Simmaniyye-i Bekriye-i Şa'baniy­ ye bu zata mensGbdur. Şeyhi Seyyid Muhammed Nureddin, onun şeyhi Abdülgani-i Guneym, onun şeyhi Muhammed b. Şeyh İsmail ve Şeyh İbrahim vasıtasıyla daha iki koldan yine Abdülkerim-i Simmani'ye muttasıldır. 1 236/( 1 82 1 )'da Mısır'da doğmuş, 1309/( 1 891 -92 )'da İstanbul'da vefat eylemiş, Mer­ kez Efendi Kabristanı'na defn olunmuştur.

Metni gösterMetni daralt

Menakıb-nameleri vardır. (Kaddesa'/lahu sırrahu) ŞEYH SEYYİD FEYZÜDDiN HÜSEYİN es-SiMMANi Tıbyan'da muharrer olduğuna göre Feyziyye-i Simmaniyye-i Bekriye-i Şa'baniy­ ye bu zata mensGbdur. Şeyhi Seyyid Muhammed Nureddin, onun şeyhi Abdülgani-i Guneym, onun şeyhi Muhammed b. Şeyh İsmail ve Şeyh İbrahim vasıtasıyla daha iki koldan yine Abdülkerim-i Simmani'ye muttasıldır. 1 236/( 1 82 1 )'da Mısır'da doğmuş, 1309/( 1 891 -92 )'da İstanbul'da vefat eylemiş, Mer­ kez Efendi Kabristanı'na defn olunmuştur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.
TARİHÎ KAYIT

Şiir ve edebî çevre 2

Kadiri, Nakşi, Şazeli tariklarından da feyzi vardır. Mükemmel bir evradı ve Es­ ma-i Hüsna manzumesi vardır ve Tıbyanü't-Taraik'ta münderic olduğunu Sadık Vicdani Bey Tomar'da yazmıştır. ( 143. sahifeye müracaat). /1 50/ CEBBAR-ZADE ARİF BEY Bu zat-ı muhterem tarihte şöhret bulan Çapanoğulları'nın ahfadındandır. "Ça­ pan-zade, Cabbar-zade" diye yad olunagelir. 1 244 senesi şehr-i Temmuz'unda ( 1 828) İstanbul'da Rumelihisarı civarında Baltalimanı'ndaki bir sahil-hanede dünyaya gel­ miştir.

Metni gösterMetni daralt

Kadiri, Nakşi, Şazeli tariklarından da feyzi vardır. Mükemmel bir evradı ve Es­ ma-i Hüsna manzumesi vardır ve Tıbyanü't-Taraik'ta münderic olduğunu Sadık Vicdani Bey Tomar'da yazmıştır. ( 143. sahifeye müracaat). /1 50/ CEBBAR-ZADE ARİF BEY Bu zat-ı muhterem tarihte şöhret bulan Çapanoğulları'nın ahfadındandır. "Ça­ pan-zade, Cabbar-zade" diye yad olunagelir. 1 244 senesi şehr-i Temmuz'unda ( 1 828) İstanbul'da Rumelihisarı civarında Baltalimanı'ndaki bir sahil-hanede dünyaya gel­ miştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

DEVAM EDEN BAĞLANTISeyyid Ahmed et-TicânîMahmûd el-Kürdî’den Halvetiyye icâzeti ve hilâfeti aldı.SONRAKİ HALKAMuhammed el-HifnîOsmanlı tasavvuf kaynaklarında silsilesi, Halvetiyye'nin Hifniyye kolunun kurucusu Şeyh Hifnî üzerinden Kutbüddin el-Bekrî, Karabaş Velî ve Şâbân-ı Velî'ye ulaşır. Hifnî'nin vefatından sonra ona bağlanan müridler bulunması da bu iki ismin aynı Kahire muhitinde ardışık iki merkez olduğunu gösterir.TALEBESİ / HALİFESİSeyyid Ahmed et-TicânîKahire'de tanıştığı Ahmed et-Ticânî'ye hac dönüşünde icâzet vermiş, Ticânî halife sıfatıyla Cezayir'e dönmüştür. Ticânî 1782'de Sîdîebîsemgun'da mânevî keşfe nâil olduğunu söyleyip kendi tarikatını kurduktan sonra hiçbir tarikatla ilgisi bulunmadığını bildirmiş; buna rağmen Osmanlı kaynakları Ticâniyye'yi bu hilâfet sebebiyle Halvetiyye'nin kolu saymıştır.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4
  2. [2]TDV İslâm Ansiklopedisi, “Ticânî, Ahmed b. Muhammed”
Ortak kaynak kataloğunu aç →